(3194 S. K. m. 40) (2577 S. K. m. 45)
Dava konusu istem: İstanbul İli, Maltepe İlçesi, .... Mahallesi, G22A08B4D pafta, 16422 ada, 74 parselde ruhsatsız baz istasyonu yapıldığından bahisle 3194 sayılı Kanunu'nun 42/3. maddesi uyarınca davacıya 19.695,04.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 14/12/2017 günlü, 1558 sayılı Maltepe Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 4. İdare Mahkemesi Hâkimliğinin 30/10/2018 günlü, E:2018/472, K:2018/1980 sayılı kararı ile; hakkında "yapı" muamelesi yapılan baz istasyonlarının, İmar Kanununun 40. maddesi kapsamında, "…umumun sağlık ve selametini ihlal eden tesis" mahiyetinde olup olmadığı tartışması bir yana; anılan madde kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle aynı Yasanın 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ilgiliye ceza kesilebilmesi için, 40. madde uyarınca ilgilisine usulüne uygun tebligat yapılarak, "var olduğu iddia olunan mahzurun tanınan sürede giderilmesi, aksi halde yaptırım uygulanacağının bildirilmesi" zorunlu olup, usulüne uygun olarak böyle bir tebligat yapılmadan, ilgilinin anılan madde kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahsedilemeyeceği, olayda; dava konusu işlemde bahsi geçen; 28/09/2017 gün ve 1220 sayılı yapı tatil tutanağının mal sahibi davacı şirkete tebliğ edilmediği, yapı yerine asıldığı ve bu tutanakta 3194 sayılı Yasanın 40. maddesi uyarınca söz konusu baz istasyonunun kaldırılmaması halinde para cezası uygulanacağının belirtilmediği, 28/11/2017 tarihli denetim tutanağının sadece davalı idare elamanları tarafından düzenlendiği ve bu tutanak doğrultusunda 3194 sayılı Yasanın 40. maddesi uyarınca, söz konusu baz istasyonunun kaldırılması için davacı şirkete tebligatta bulunulmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla; 3914 sayılı Yasanın 40. maddesine göre yükümlülüğünü yerine getirmesi için Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak bildirimde bulunulmadığından, davacı şirketin anılan madde kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirmediğinin kabul edilemeyeceği, bu durumda; 3194 sayılı Yasanın 40. maddesi kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle aynı Yasanın 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacı şirkete toplam 19.695,04.-TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka uygunluk görülmediği, öte yandan; benzer bir uyuşmazlıkta yukarıdaki gerekçeyle Mahkemelerince verilen kararı gerekçeli onayan İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesinin 17/10/2018 tarih ve E:2018/2358, K:2018/1893 kararında yer verilen ek gerekçe doğrultusunda; uyuşmazlık konusu baz istasyonu ruhsatsız yapı niteliğinde olduğundan, davacı şirkete 3194 sayılı İmar Kanunu'nun yapıların ruhsat durumlarıyla ilgili düzenlemeler içeren 32. maddesindeki yükümlülüğü yerine getirmediğinden bahisle aynı kanunun 42/3. maddesi uyarınca para cezası verilebilmesinin mümkün olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, 3194 sayılı İmar Kanununun 18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerinde belirtilen mükellefiyetlerin yerine getirilmemesi nedeniyle çevre ve sağlık şartlarına aykırılıktan dolayı 6.565,02.-TL, can ve mal emniyetini tehdit etmesi nedeniyle 9.847,52.-TL, aykırılığın devam ederek sistemin çalışmaya devam ettiğinin tespit edilmesi nedeniyle de 3.282,50.-TL para cezası verilmesine ilişkin kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Dava konusu işlemin iptali yolundaki kararın hukuka uygun olduğu öne sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; tekemmül ettiği görülen istinaf dava dosyasında davalı idarenin yürütmeyi durdurma talebi hakkında karar verilmeyerek,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul İli, Maltepe İlçesi, .... Mahallesi, G22A08B4D pafta, 16422 ada, 74 parselde ruhsatsız olarak baz istasyonu yapıldığı tespit edilerek 11/08/2017 günlü, 129/25 sayılı yapı tatil tutanağı düzenlenmiş ve baz istasyonunun ruhsatlandırılması veya yıkılıp kaldırılması için usulüne uygun olarak 30 gün süre verilmiştir.
Bu yapı tatil tutanağı esas alınarak davacıya 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42.maddesi uyarınca para cezası verilmiş, 28/11/2017 tarihinde davalı idare elemanlarınca yapılan kontrolde ise yapının ruhsata bağlanmadığı ve kaldırılmadığı tespit edilerek tutanak düzenlenmiştir.
Bunun üzerine 14/12/2017 günlü, 1558 sayılı belediye encümeni kararı ile davacıya, aykırılığın devam ederek sistemin çalışmaya devam ettiğinin tespit edilmesi nedeniyle (3194 sayılı Yasanın 32. maddesinde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeme fiili) 3194 sayılı Yasanın 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca maktu miktara yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle 3.282,50-TL, bu fiilin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması nedeniyle 6.565,02.-TL, can ve mal emniyetini tehdit etmesi nedeniyle de 9.847,52.-TL olmak üzere toplam 19.695,04.-TL para cezası verilmiştir.
Anılan encümen kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin; 3. fıkrasında; “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.” ve 6. fıkrasında, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. (Ek cümle: 20/7/2017-7035/6 md.) Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.” hükmü yer almış olup, ilk derece mahkemelerinin nihai kararlarının istinaf yoluyla kaldırılması ise; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/4. maddesinde yer alan sebebin varlığı halinde mümkün bulunmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununun 5940 sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik 42. maddesinin 3. fıkrasında, 18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verileceği hükme bağlanmış, aynı Kanunun 40. maddesinde "Arsalarda, evlerde ve sair yerlerde umumun sağlık ve selametini ihlal eden, şehircilik, estetik veya trafik bakımından mahzurlu görülen enkaz veya birikintilerin, gürültü ve duman tevlideden tesislerin hususi mecra, lağım, çukur, kuyu; mağara ve benzerlerinin mahzurlarının giderilmesi ve bunların zuhuruna meydan verilmemesi ilgililere tebliğ edilir. Tebliğde belirtilen müddet içinde tebliğe riayet edilmediği takdirde belediye veya valilikçe mahzur giderilir; masrafı % 20 fazlasiyle arsa sahibinden alınır veya mahzur tevlit edenlerin faaliyeti durdurulur." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu 14/12/2017 günlü, 1558 sayılı Maltepe Belediye Encümeni kararı ile davacı şirkete 3194 sayılı İmar Kanununun 40. maddesinde belirtilen yükümlülüğü yerinde getirmediğinden bahisle aynı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 19.695,04.-TL idari para cezası verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, 3194 sayılı Kanunun 40. maddesinin; umumun sağlık ve selametini ihlal eden, şehircilik, estetik veya trafik bakımından mahzurlu görülen enkaz veya birikintilerin, gürültü ve duman tevlideden tesislerin hususi mecra, lağım, çukur, kuyu; mağara ve benzerlerinin mahzurlarının giderilmesine yönelik olduğu, 40. maddede öngörülen mükellefiyetin yerine getirilmediğinden bahisle ilgililerin 42. maddenin 3. fıkrası uyarınca para cezasıyla cezalandırılabilmesi için, idarece umumun sağlık ve selametini ihlal eden, şehircilik, estetik veya trafik bakımından bir mahzurun tespit edilmesi ve tespit edilen mahzurun giderilmesi hususunda makul bir süre verilmesi ve verilen sürede mahzurun giderilmemesi gerekmektedir. Aynı Kanunun 32. maddesinde; ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapının mühürlenerek inşaatın durdurulmasından itibaren en çok bir ay içinde, yapı sahibinin yapısını ruhsata uygun hale getirmesi veya ruhsat alması gerektiği kurala bağlanmış olup, bu mükellefiyetin yerine getirilmemesi halinde 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca idari para cezası verilebilecektir.
Uyuşmazlık konusu olayda; 3194 sayılı İmar Kanununun 40. maddesindeki yükümlülüğün yerine getirilmediğinden bahisle aynı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca para cezası verildiği anlaşılmakta ise de, belirtilen fıkra hükmüne göre ceza verilebilmesi için uyuşmazlık konusunun Yasanın 40. maddesinde tanımlanan unsurlar kapsamında bulunması gerektiği, ancak uyuşmazlık konusu baz istasyonunun Yasada yapılan tanımlama ve mahzur tevlit eden unsurlar içerisinde yer almadığı, yapı niteliğinde olduğu ve ruhsat gerektirdiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu baz istasyonu ruhsatsız yapı niteliğinde olduğundan, davacı şirketin 3194 sayılı Yasanın 32. maddesindeki yükümlülüğü yerine getirmediği anlaşılmakta olup, davalı idarece verilecek para cezasının bu kapsamda hesaplanması gerektiğinden davacı şirketin 3194 sayılı Yasanın 40. maddesindeki yükümlülüğü yerine getirmediğinden bahisle aynı Yasanın 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca para cezası verilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen istinaf başvurusuna konu mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1-2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun YUKARIDA BELİRTİLEN GEREKÇEYLE REDDİNE,
2-Aağıda dökümü yapılan 177,30-TL yargılama giderinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
3-Artan posta giderinin mahkemesince istinaf isteminde bulunana iadesine,
4-Hakkında karar verilmeyen yürütmenin durdurulması istemine ilişkin 73,10-TL harcın istemi halinde davalı idareye iadesine,
5-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesinin 6.bendi gereğince kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemesine gönderilmesine,
6-Aynı Kanun maddesi uyarınca kesin olarak 09/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)