(3269 S. K. m. 12) (6413 S. K. m. 15, 16, 17, 20) (Uzman Erbaş Yönetmeliği m. 13)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, Hakkari İli, Yüksekova İlçesi Kara Kuvvetleri Komutanlığı 3. Piyade Tümen Komutanlığı'nda piyade uzman çavuş olarak görevli iken sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 08/06/2017 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davada, davacının aldığı disiplin cezalarının kesinleştiğinin görüldüğü, 6413 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunduğu, 20.09.2005 tarih ve 25942 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin yer verilen en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa disiplin cezası aldığı yukarıda yer verilen adli işlemlere ilişkin çizelgeden anlaşıldığından, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle verilen davanın reddine dair Van 3. İdare Mahkemesi'nin 21/06/2018 gün ve E:2017/2405, K:2018/1465 Sayılı kararının; beş yıl boyunca mesleğin verdiği titizlik ve disiplinle görev yaptığı, olay tarihinden altı ay sonra disiplin cezalarının uygulandığı, sicil notunun 70 üstü olduğu, disiplin cezalarından birinin mahkeme kararıyla iptal edildiği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinafa konu kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava; Hakkari İli, Yüksekova İlçesi Kara Kuvvetleri Komutanlığı 3. Piyade Tümen Komutanlığı'nda piyade uzman çavuş olarak görev yapan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 08/06/2017 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
6413 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun ''Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler'' başlıklı 20. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; Ahlaki zayıflık: Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunmak olarak tanımlanmıştır.
3269 Sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde; "Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.
Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar.
Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.
Ayrıca;
...
d-) (Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Son olarak verilen de dahil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içinde toplamda otuz gün ve daha fazla oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezasına mahkûm olanların veya en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası alanların,
...
Sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. ..." hükmü yer almaktadır.
Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Görevde başarısız olma, kendilerinden istifade edilmeme halleri ve sözleşmenin feshedilmesi sebepleri'' başlıklı 13. maddesinin ikinci fıkrasında; görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesileceği, bunların yedekte er kaynağına alınacağı, aynı maddenin üçüncü fıkrasında (e) bendinde; son olarak verilen de dâhil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içinde toplamda otuz gün ve daha fazla oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezasına mahkûm olmak veya en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası alanların, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığına doğrudan bağlı birlikler için personel başkanlarınca veya yetki verilen komutanlıklarca; Sahil Güvenlik Komutanlığında ise Sahil Güvenlik Komutanlığınca sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesileceği hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 07.11.2012 tarihinde davalı idareyle sözleşme imzalayarak İstanbul Piyade Okul Komutanlığı emrinde Uzman Erbaş Temel Kursuna başladığı, 31.01.2013 tarihinde atamasının yapıldığı, 22.03.2013 tarihinde kursu tamamlaması üzerine Hakkari İli, Yüksekova İlçesi 3. Piyade Tümen Komutanlığı'na 23.03.2013 tarihinde katıldığı, 29.05.2017 tarihinde 1. Komd. Tug. K.lığına atandığı, davacının ahlaki zayıflık, kendisinden istifade edilememe ve en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası aldığından bahisle Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın 08/06/2017 tarihli işlemiyle sözleşmesinin feshedildiği, bu işlemin 09.08.2017 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine sözleşmenin feshedilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürerek iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda davacının; 16.12.2014 tarihinde mesaiye gelmediğinin tespit edilmesi üzerine ''mesai çizelgesine uymamak'' suçundan dolayı "uyarma" cezasıyla tecziye edildiği, 02.06.2015 tarihinde mesaiye geç kaldığının tespit edilmesi üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunun 15/d maddesi uyarınca "uyarma" cezası ile tecziye edildiği, 31.12.2015 tarihinde EYS üzerinden gelen evraka görev olmasına rağmen herhangi bir işlem yapmadığı tespit edilmesi üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunun 16. maddesi kapsamında "kınama" cezasıyla tecziye edildiği, 04.01.2016 tarihinde postaneden alınması gereken evrakın zamanında teslim alınmadığının tespit edilmesi üzerine "kınama" cezasıyla tecziye edildiği, 05.08.2016 tarihinde amiri tarafından mesai saati uygulaması hakkında vermiş olduğu emrin uygun olmadığını ve yapılamayacağını ifade ederek eleştirerek ''emri mütalaa etmek'' suçunu işlediğinin tespit edilmesi üzerine 12.08.2016 tarihli işlem ile "uyarma" cezasıyla tecziye edildiği, 05.08.2016 tarihinde emir verildiği halde anılan tarihte mesaiyi erken terk ettiği tespit edilmesi üzerine ''emre itaatsizlik'' suçundan dolayı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunun 19'umcu maddesi kapsamında 12.08.2016 tarihli işlem ile ''1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme'' cezasıyla tezciye edildiği, 08.11.2016 tarihinde saat 14:20 civarında Genel Evrak Birimine gelen Topçu Atğm. H. Karavuş'a '' Burayı imzalıyorum ama daha sonra bir daha gelip bana tekmil ver'' ''Sen çok zayıflamışsın'', '' Yanlış anladın ben karakter olarak zayıfladın demek istiyorum'' ifadelerini kullanarak ''Üste Saygısızlık'' suçunu işlediğinden bahisle Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunun 17/a maddesi gereği 09.12.2016 tarihli işlem ile ''2 gün hizmete kısmı süreli devam'' cezasıyla tecziye edildiği, davacının A. AMM Sektöründe Türk Silahlı Kuvvetlerine ve temsil ettiği makam, rütbe ve statünün onur ve vakarına uygun olmayan fiil ve eylemler gerçekleştirerek, göreve yönelik malzemeyi Kışla emniyeti ve fiziki güvenlik tedbirleri kapsamında HAVELSAN tarafından kurulumu yapılan ve birlik tarafından işletilen KDTS ''Kapalı Devre Televizyon Sistemi'' müzik, düğün videosu, cinsel içerikli ve diğer tür filmlerin izlenmesinde kullandığı hususunda hakkında iddia olunan ''Uygunsuz Davranışlarda Bulunmak'' disiplinsizliğini soruşturmak üzere Emniyet ve Muhafız Bölük Komutanı emri gereği soruşturma heyeti görevlendirildiği, 27.05.2017 tarihli disiplin soruşturma raporunda; davacının A. AMM Sektörü olarak görev yaptığı 02.01.2017 - 14.02.2017 tarihleri arasında gerçekleştirdiği eylemlerine ilişkin soruşturma yapıldığı, alınan ifadeler ve davacının savunması sonucunda; 02.01.2017 tarihli eylemlerinden dolayı görevde kayıtsızlık, hizmetle ilgisi olmayan emir vermek, maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek ve ahlaki zayıflık disiplinsizliğinden gerekli işlemlerin yapılmasının teklif edildiği, ''Uygunsuz davranışlarda bulunmak'' suçundan 26.05.2017 tarihli işlem ile "hizmete kısa süreli devam" cezasıyla, ''hizmetle ilgisi olmayan emir vermek'' suçundan 29.05.2017 tarihli işlem ile "1/20 oranında aylıktan kesme" cezasıyla, ''emre itaatsizlik'' suçundan 26.05.2017 tarihli işlem ile "1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme" cezasıyla tezciye edildiği, 27.05.2017 tarihinde yapılan disiplin soruşturması sonucunda; HAVELSAN Firması tarafından işletilmeye başlanan KDTS (Kapalı Devre Televizyon Sistemi) kapsamında kameraların izlenmesi maksadıyla kurulu 2 adet televizyon ve bilgisayar sistemini amacı doğrultusunda kullanılmadığı ve Türk Silahlı Kuvvetlerini ve temsil ettiği makam, rütbe ve statünün onur ve vakarına uygun olmayan fiil ve eylemleri birden çok gerçekleştirdiğinden 29.05.2017 tarihli işlem ile "uyarma" cezasıyla tecziye edildiği, aynı soruşturma raporunda, erbaş ve erleri göreve yönelik emirler dışında kullanarak ''Kendisine masaj yaptırma, sinirlendikçe görev dışı emirler verme, soğukta dışarı çıkarmaya üşenerek erbaş ve erlere getirttiği pet şişe içerine idrarını yapmak sureti ile bunu erlere attırdığı fiilinden dolayı 29.05.2017 tarihli işlem ile "1/20 oranında aylıktan kesme" cezasıyla tecziye edildiği görülmektedir.
İdare mahkemesince davacının aldığı disiplin cezalarının kesinleştiği belirtilmiş ise de; davacıya verilmiş olan ve yargı yolu açık olan 1/20 oranında aylıktan kesme cezaları ile 26.05.2017 tarihli 1 gün hizmet yerini terk etmeme cezalarının dava konusu edilmiş olduğu ve istinafa konu karar tarihi itibarıyla bu cezaların yargılamalarının devam ettiği, 26.05.2017 tarihli 1 gün hizmet yerini terk etmeme cezasına karşı açılan davanın Van 1. İdare Mahkemesi'nin 11.12.2018 tarih ve E:2017/1720, K:2018/2312 Sayılı kararıyla reddedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nin 21.11.2019 tarih ve E:2019/725, K:2019/1345 Sayılı kararıyla gerekçeli olarak reddedildiği, 26.05.2017 tarihli 1/20 oranında aylıktan kesme cezasına karşı açılan davada Van 3. İdare Mahkemesi'nin 14.12.2018 tarih ve E:2017/2074, K:2018/2681 Sayılı kararıyla cezanın iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nin 21.11.2019 tarih ve E:2019/980, K:2019/1346 Sayılı kararıyla kabul edilerek mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verildiği, 29.05.2017 tarihli 1/20 oranında aylıktan kesme cezasına karşı açılan davanın Van 2. İdare Mahkemesi'nin 08.03.2018 tarih ve E:2017/2207, K:2018/397 Sayılı kararıyla reddedildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nin 21.11.2019 tarih ve E:2018/1, K:2019/1344 Sayılı kararıyla gerekçeli olarak reddedildiği, 12.08.2016 tarihli 1 gün süreyle hizmet yerini terk etmeme cezasına karşı dava açılmadığı görülmektedir.
Davacıya verilmiş olan ve yargı yolu kapalı olan; 12.08.2016 tarihli uyarma cezasına, 09.12.2016 tarihli 2 gün hizmete kısmı süreli devam cezasına, 26.05.2017 tarihli hizmete kısa süreli devam cezasına, 29.05.2017 tarihli uyarma cezasına ilişkin işlem dosyalarının incelenmesinden, davacıya isnat olunan fiillerin sübuta ermiş olduğu, anılan disiplin cezalarının mevzuata uygun olarak verilmiş oldukları sonucuna varılmaktadır.
İdare mahkemesince davacının, 6413 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara düşkün olmak veya Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarını sarsacak şekilde yüz kızartıcı, utanç verici veya toplumun genel ahlak yapısına aykırı fiillerde bulunduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, dava konusu işlemin anılan madde uyarınca verilmiş "silahlı kuvvetlerden ayırma cezası" olmadığı, dava konusu işlemin davacının en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası aldığından bahisle sözleşmesinin fesh edilmesine ilişkin işlem olduğu ve yargılamanın da bu işlem incelenmek suretiyle yapılması gerektiği açıktır.
Bu durumda, davacıya verilmiş olan ve yargı yolu açık olan disiplin cezalarından üçüne karşı açılan davaların reddedilmiş olduğu, bir disiplin cezasının da dava açılmamak suretiyle kesinleşmiş olduğu, davacıya verilmiş olan ve yargı yolu kapalı olan disiplin cezalarının ise Dairemizce yapılan incelemede mevzuata uygun oldukları sonucuna varıldığından, davacının en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası aldığından bahisle sözleşmesinin fesh edilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle; Van 3. İdare Mahkemesi'nin 21/06/2018 gün ve E:2017/2405, K:2018/1465 Sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda yer verilen gerekçeyle reddine, aşağıda dökümü yapılan 251,20-TL yargılama giderinin istinaf isteminde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta giderinin kararın kesinleştikten sonra davacıya iadesine, bu kararın tebliğinden itibaren (30) gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 14/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)