(2709 S. K. m. 2, 125, 138) (2577 S. K. m. 28) (657 S. K. m. 76) (2547 S. K. m. 13)
İSTEMİN ÖZETİ: Kırklareli Üniversitesi Sağlık Yüksekokulunda yüksekokul sekreteri olarak görev yapan davacının bu görevinden alınarak Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı emrine şube müdürü olarak atanmasına dair Kırklareli Üniversitesi Rektörlüğü'nün 28/03/2018 tarih ve E.313 sayılı işleminin iptali ve işlem nedeniyle uğranılan mali kayıpların yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davayı reddeden Edirne İdare Mahkemesi’nin 14/03/2019 gün ve E:2018/842, K:2019/365 sayılı kararının, davacı vekili tarafından, hukuka aykırı olduğu, önceki atama işlemi yargı kararı ile iptal edildiği halde yeniden atama yapıldığı, başka bir kadroya atanmasını gerektirecek bir başarısızlığının veya bu yönde bir talebinin bulunmadığı, mali haklarda kayba uğranıldığı ileri sürülerek kaldırılması ve istinaf yoluyla işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu ve istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdare Dava Dairesi'nce, dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü;
Anayasanın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin hukuk devleti olduğu vurgulanmakta ve 138. maddesinin son fıkrasında, "yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." yolunda açık, kesin ve buyurucu bir kurala yer verilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesinin 4001 sayılı Yasayla değişik 1. fıkrasının birinci cümlesi de “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur” şeklindeki kuralıyla Anayasa'nın 2 maddesinde yer alan "hukuk devleti" ilkesine uygun bir düzenleme getirmektedir.
Söz konusu ilke karşısında, bağlı yetki içerisinde hareket etmek durumunda olan idarenin, maddi ve hukuki koşullara göre uygulanabilir nitelikte olan bir yargı kararını "aynen" ve "gecikmeksizin" uygulamaktan başka bir seçeneği bulunmamaktadır.
İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin yapıldığı iptal davasında; davacının ihlale uğrayan menfaatinin korunması yanında, kamu yararının korunması da söz konusu olup, bu durum, iptal davasının objektif niteliğinin bir sonucudur.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76'ncı maddesinde, “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b maddesinde "Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yem görevler vermek." Rektörün görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Kırklareli Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu’nda birinci dereceli yüksekokul sekreteri kadrosunda görevli olan davacının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13/b-4. maddesi uyarınca 16/10/2014 tarihinde Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nda şube müdürü olarak görevlendirildiği, bu görevi devam etmekte iken, Kırklareli Üniversitesi Rektörlüğü’nün 27/01/2017 tarih ve E.77 sayılı işlemi ile, Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı'nda üçüncü dereceli şube müdürü kadrosuna atanması üzerine, söz konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kalınan mali hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada, Edirne İdare Mahkemesinin 16.10.2017 gün ve E 2017/546, K:2017/1448 sayılı kararı ile anılan işlemin iptaline karar verildiği (bu karara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusu Dairemizin 29.03.2018 gün E:2018/338, K:2018/591 sayılı kararı ile reddedilmiştir) ve bu kararın gerekleri yerine getirilerek 26.12.2017 tarihinde davacının eski görevine iade edildiği, akabinde davaya konu işlemle tekrar bu görevinden alınarak temininde güçlük ve özel hizmet tazminatı daha düşük olan Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı emrine şube müdürü olarak atanması üzerine söz konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kalınan mali hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare mahkemesince; "idarenin kamu hizmeti gereklerini gözeterek personelini naklen atayabileceği, davacının da müktesep hakları korunarak, kadro derecesi, kazanılmış hak aylık derecesi ile ek göstergesi değişmeden, Şube Müdürü kadrosuna atandığı göz önüne alındığında, Kırklareli Üniversitesi Sağlık Yüksekokulunda yüksekokul sekreteri kadrosunda olan ancak Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nda fiilen Şube Müdürü olarak görev yapan davacının Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı emrine şube müdürü olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı.." gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir
Yukarıda aktarılan Anayasa ve Yasa hükümleri dikkate alındığında, yargı merciilerince verilen kararların uygulanıp uygulanmaması konusunda, idarenin herhangi bir takdir yetkisine sahip olmadığı, bu kararların doğruluğunu tartışma ve buna göre uygulama yetkisinin bulunmadığı, idarelerin bu alandaki yetkilerinin, bağlı yetki niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Öte yandan, kamu görevlilerinin görevlerini ve görev yerlerini değiştirme konusunda İdareye takdir yetkisi tanınmakta ise de, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu ve bu yönüyle de yargı denetimine tabi tutulduğu tartışmasızdır.
Bu bağlamda; yüksekokul sekreterliği görevinden alınmasını gerektirecek başarısızlığının bulunduğuna dair bir iddia ve delil ile başka bir kadroya atanması yönünde talebi bulunmayan davacının, parasal haklarında kayba uğrayacak; ve dahi, yargı kararını da etkisiz bırakacak şekilde tesis edilen işlemde, kamu yararı, hizmet gerekleri ile hukuka uyarlık görülmemiş ve davanın reddi yönünde üretilen mahkeme kararının kaldırılması gerekmiştir
Öte yandan, Anayasa’nın 125. maddesi gereği, idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğundan, hukuka aykırı bulunarak iptal edilen eşlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı (28.05.2018) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Edirne İdari Mahkemesi’nin 14/03/2019 gün ve E:2018/842, K:2019/365 sayılı kararının kaldırılmasına dava konusu işlemin iptaline, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı (28.05.2018) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, aşağıda dökümü yapılan 393.20-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 1.362,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta avansının resen ilgilisine iadesine, kesin olarak (temyiz yolu kapalı) 04/11/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
NOT: KONUNUN ÖNEMİ GEREĞİ YEREL MAHKEME İLAMINI AŞAĞIDA YAYIMLIYORUZ.
T.C.
EDİRNE
İDARE MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/842
KARAR NO: 2019/365
DAVANIN ÖZETİ: Kırklardı Üniversitesi Sağlık Yüksekokulunda yüksekokul sekreteri olarak görev yapan davacının bu görevinden alınarak Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı emrine şube müdürü olarak atanmasına dair Kırklareli Üniversitesi Rektörlüğü'nün 28/03/2018 tarih ve E.313 sayılı işleminin, önceki atama işlemi yargı kararı ile iptal edildiği halde yeniden atama işlemi yapıldığı, başka bir kadroya atanmasını gerektirecek bir başarısızlığının veya bu yönde bir talebinin bulunmadığı, yargı kararına aykırı işlem yapıldığı, mali haklarında kayba uğradığı ileri sürülerek iptali ve işlem nedeniyle uğranılan mali kayıpların yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’nda şube müdürü olarak fiilen görev yapmakla-olduğu, fiilen görev yapağı kadroya atandığı, kadro derecesi ve kazanılmış hak aylık derecesi ile ek göstergesinin korunduğu, zam ve tazminatların ödenebilmesi için ise ilgili kadroda fiilen görev yapılması gerektiği, dava konusu işlemin kamu yararına ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Edirne İdare Mahkemesi'nce dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü;
Dava, Kırklareli Üniversitesi Sağlık Yüksekokulunda yüksekokul sekreteri olarak görev yapan davacının bu görevinden alınarak Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı emrine şube müdürü olarak atanmasına dair Kırklareli Üniversitesi Rektörlüğü’nün 28/03/2018 tarih ve E.313 sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kalınan mali hakların yasal faiziyle birlikle tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76’ncı maddesinde, "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulunduktan kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. Memurlar istekleri ile, kurumlarında kazanılmış hak derecelerinin en çok üç derece altında aynı veya başka yerlerdeki kadrolara atanabilirler. Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerime tekrar atanmaları mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıktan bu derecelerde geçindikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir." hükmü yer almaktadır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 13/b maddesinde "Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek.” Rektörün görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Kırklareli Üniversitesi Sağlık Yüksekokulunda birinci dereceli yüksekokul sekreteri kadrosunda görevli iken 16/10/2014 tarihinde Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı'nda şube müdürü olarak görevlendirildiği, bu görevi devam etmekte iken, Daire Başkanlığı’nda üçüncü dereceli şube müdürü kadrosuna atandığı, söz konusu atama işleminin Mahkememizin 16/10/2017 tarih E:2017/546, K:2017/1448 sayılı kararı ile iptal edildiği, Mahkeme kararı üzerine davacının yeniden Kırklareli Üniversitesi Sağlık Yüksekokulunda yüksekokul sekreteri olarak atandığı, davacının Kırklareli Üniversitesi Rektörlüğümün 28/03/2018 tarih ve E.313 sayılı işlemi ile de bu görevinden alınarak Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı emrine şube müdürü olarak atanması üzerine söz konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kalınan mali hakların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Kamu hizmetinin etkin ve verimli bir biçimde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin bu amaçla personel planlaması yapması ve verilen görevleri duraksamaya yer vermeden gerçekleştirmeleri amacıyla personelden azami fayda sağlayacağı kadrolara geçici veya sürekli olarak nakil işlemi tesis etmesi hizmetin bir gereğidir.
Öte yandan, idarelerin gördüğü hizmet ve çalıştırdığı personel hakkında ayrıntılı bilgilere göre değerlendirme yapma olanağına sahip olduktan kuşkusuz olup, boş bulunan ve eşdeğer olan bir göreve naklen atama yapma konusunda kendisine tanınan takdir yetkisinin, mevzuata aykırı olmamak, maksat ve konu yönlerinden hukuka aykırılık taşımamak koşuluyla kullanabileceği de açıktır.
Bakılan uyuşmazlıkta, yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde idarenin kamu hizmeti gereklerim gözeterek personelini naklen atayabileceği, davacının da müktesep hakları korunarak, kadro derecesi, kazanılmış hak aylık derecesi ile ek göstergesi değişmeden, Şube Müdürü kadrosuna atandığı göz önüne alındığında, Kırklareli Üniversitesi Sağlık Yüksekokulunda yüksekokul sekreteri kadrosunda olan ancak Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı'nda fiilen Şube Müdürü olarak görev yapan davacının Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı emrine şube müdürü olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, hukuki bir dayanağı bulunmayan "işlem nedeniyle uğranılan mali kayıpların ödenmesi" isteminin de reddi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan 211,60-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 1.362,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, artan posta avansının kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi’ne istinaf yolu açık olmak üzere, 14/03/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)