İSTEMİN ÖZETİ: Denizli İl Jandarma Komutanlığı emrinde uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-c maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun 11.01.2019 tarih ve 2019/13 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; Personel Başkanı Tümg..........in 13/12/2018 tarih ve 2018/96 sayılı Merkez Disiplin Kurulu toplantısına katılarak, davacının cezalandırılmasına karar verdikten sonra 11/12/2019 tarihli ve 2019/13 sayılı kararın verildiği Yüksek Disiplin Kuruluna da hukuken katılmaması gerekirken katıldığı anlaşılmakla birlikte davacıya disiplin cezası verilmesine neden olan fiilin de7068 sayılı 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-c maddesinde; "Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek” şeklindeki tanımla örtüşmediği, diğer bir ifadeyle disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediğinin anlaşılması nedeniyle davacının disiplin cezasına konu eylemi ile örtüşmeyen 7068 sayılı 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-c maddesi gereğince “meslekten çıkarma” cezası ile cezalandırılmasının disiplin hukuku ilkelerine uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Denizli İdare Mahkemesinin 07/11/2019 gün ve E:2019/742, K:2019/1253 sayılı kararının; amirlerini toplu şikayet etme yönünde davranışlar sergilediği, Personel Başkanının yasa gereği toplantıya katıldığı, idare aleyhine yargı harcına hükmedilemeyeceği ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararının usul ve Yasaya uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Denizli İl Jandarma Komutanlığı emrinde uzman çavuş olarak görev yapan davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-c maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun 11.01.2019 tarih ve 2019/13 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde iptal davaları, idari dava türleri arasında sayılarak; İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları olarak tanımlanmıştır. İptal davalarında, bir idari işlemin hukuka uygunluk denetimi yapılırken inceleme, yasada sayılan "iptal nedenleri" yönünden "sırasıyla" yapılır.
7068 sayılı (682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair) Kanun'un 8/6-c) maddesinde; "Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek" meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış, Kanun'un 26/6. maddesinde; "Disiplin kurulu üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşleri, birinci ve ikinci derece kan ve kayın hısımları olan veya disiplin cezası verdikleri ya da disiplin soruşturmasını yaptıkları personelin durumlarının görüşüleceği toplantılara katılamazlar. Bu durumda geri kalan üyeleri ile toplanan kurul eksiksiz toplanmış kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir.
İdari işlem, o konuda yetkili olan kamu görevlisi ya da bir organın hukuk aleminde sonuç doğruran ve bu anlamda hukuk aleminde değişiklik meydana getiren idare açıklamalarıdır. İdari işlemin unsurlarından olan ve işlemin fiziki görünümü olarak tanımlanan şekil unsuru, öğretide farklı görüşler bulunmakla birlikte kural olarak idari işlemlerin yazılı şekil kuralına tabi olmasını ifade eder ve idari işlem olarak nitelenen yazılı belgenin bir takım bilgileri içermesi gerektiği de izahtan vareste bir husustur.
Disiplin cezalarına ilişkin olarak tesis edilen işlemlerde öncelikle işlemin muhatabının, uygulanan disiplin cezasının ne olduğunun ve oran belirtilmesi gereken durumlarda hangi oranda uygulama yapıldığının, işleme dayanak alınan mevzuat hükmünün ve disiplin cezasına gerekçe yapılan fiilin açık biçimde belirtilmesi, yetkili disiplin kurulunun mevzuatta öngörülen usule uygun olarak toplanarak karar alması ve disiplin amirince usulüne uygun biçimde evrakın imzalanması hususları, bu kapsamda değerlendirilmesi gereken zorunluluklardır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Denizli İl Jandarma Komutanlığı emrinde uzman çavuş olarak görev yapan davacının, Acıpayam İlçe Jandarma Komutanlığı emrine atanmasının ardından Valilik makamına yapmış olduğu başvurular sonucunda "Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek" fiilini işlediğinden bahisle hakkında yürütülen soruşturma sonucunda soruşturmacı tarafından, davacının 7068 sayılı Yasa'nın 8/6-c maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, bu teklifi görüşen Merkez Disiplin Kurulu'nun 13/12/2018 tarihli ve 2018/96 sayılı kararı ile soruşturmacı kanaati doğrultusunda davacının üzerine atılı "Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek" fiilini işlediğinden bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-c maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırıldığı, kararın 11/12/2019 tarihli ve 2019/13 sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararı sonucunda kesinleşmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlem incelendiğinde, dava konusu işlem tesis edilirken Personel Başkanı Tümg. ..........'in 13/12/2018 tarih ve 2018/96 sayılı Merkez Disiplin Kurulu toplantısına katılarak davacının cezalandırılmasına karar verdikten sonra, 11/12/2019 tarihli ve 2019/13 sayılı kararın verildiği Yüksek Disiplin Kuruluna da katıldığı görülmektedir.
İdare Mahkemesince verilen kararda ise, Personel Başkanı Tümg. ..........'in 3/12/2018 tarih ve 2018/96 sayılı Merkez Disiplin Kurulu toplantısına katılarak, davacının cezalandırılmasına karar verdikten sonra 11/12/2019 tarihli ve 2019/13 sayılı kararın verildiği Yüksek Disiplin Kuruluna da hukuken katılmaması gerekirken katıldığı anlaşılmakla birlikte davacıya isnat edilen fiilin, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-c maddesinde yer alan amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek” şeklindeki tanımla örtüşmediği, diğer bir ifadeyle disiplin hukukunda yer alan tipiklik şartının gerçekleşmediği gerekçesine yer verilerek işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Personel Başkanı Tümg. ……'in 3/12/2018 tarih ve 2018/96 sayılı Merkez Disiplin Kurulu toplantısına katılarak, davacının cezalandırılmasına karar verdikten sonra 11/12/2019 tarihli ve 2019/13 sayılı kararın verildiği Yüksek Disiplin Kuruluna da hukuken katılmaması gerekirken katılması nedeniyle, yasada yer alan ve uyulması zorunlu olan bu hususa riayet edilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde şekil yönünden hukuka uyarlık bulunmaktadır.
Bu durumda, işlemi hem esas hem de şekil yönünden iptal eden İdare Mahkemesinin, işlem şekil bakımından hukuka aykırı iken esasa ilişkin irdeleme yaparak karar vermesi yerinde bulunmamış ise de, işlemin şekil yönünden iptaline ilişkin gerekçesi hukuka uygun bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle; Denizli İdare Mahkemesinin 07/11/2019gün ve E:2019/742, K:2019/12534 sayılı kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun yukarıda yer verilen gerekçe ile reddine, aşağıda dökümü yapılan yargılama giderlerinin istinaf başvurusunda bulunan üzerinde bırakılmasına, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine, bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 27/04/2020 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)