(2577 S. K. m. 2, 3, 14, 15, 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacılar tarafından; Van ili, ... ilçesi, E. Paşa Mahallesi, ….mevkisi, 103 ada, 45 parselde bulunan taşınmazın 300 m2'lik kısmının yol olmak üzere miras bırakanları tarafından 17/07/1984 tarihinde belediye lehine terk edilmesinden sonra, 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı Bakanlık oluru ile tesis edildiği belirtilen imar planı değişikliği sonucunda anılan yerin yol vasfından çıkarıldığı ve niteliğinin de imar planında gösterilmediği, bu durumun mağduriyetlerine neden olduğu beyan edilerek, anılan imar planı işleminin iptali istemiyle açılan davada, "Dava dosyasının incelenmesinden; Van İli .... İlçesi, E. Paşa Mahallesi …. Mevkii 103 ada, 45 parselde bulunan taşınmazın 300 m2'lik kısmının yol olmak üzere davacıların miras bırakanı tarafından 17/07/1984 tarihinde belediye lehine terk edildiği, davacıların vekili tarafından 26/01/2018 tarihli dilekçeyle ... Belediye Başkanlığı'na terk edilen yerin imar durumu ve herhangi bir ihdas veya tahsis olup olmadığının sorulduğu, verilen cevapta ilgili taşınmazın 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı Bakanlık Olur'u ile kesinleşen imar planı sınırları içinde kaldığı, itiraz süresinin sona erdiği, herhangi bir ihdas veya tahsis olmadığı belirtilip meri imar durumunun gönderildiği, bunun üzerine 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı Bakanlık Olur'u ile tesis edilen imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık konusu olayda davacılar tarafından her ne kadar davalı idarece belirtilen imar planına karşı dava açılmış ise de; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinden davacıların taşınmazlarının 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı Olur ile onaylanan imar planı içerisinde değil, 29/08/2013 tarih ve 13301 Sayılı Olur ile onaylanan plan içerisinde kaldığı anlaşıldığından, davacıların dava konusu imar planıyla aralarında hukuki bir bağ bulunmadığı, menfaatlerinin etkilenmediği, diğer bir ifadeyle davacıların anılan işlemin iptali için dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır." gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar veren Van 3. İdare Mahkemesi'nin 16/10/2019 tarih ve E:2018/624, K:2019/1726 Sayılı kararının; belediyeye yapılan yazılı başvuru sonucunda verilen cevabi yazıda söz konusu taşınmazın imar işlemlerinin 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı Bakanlık oluru ile kesinleşen imar planına göre yapıldığının belirtildiği, bunun üzerine belediyeden alınan bu cevaba istinaden dava açıldığı, diğer davalı idarenin vermiş olduğu başka bir cevaptan sonra ortaya çıkan durum karşısında davacıya dava dilekçesini ve dava konusunu düzeltme yönünde bir süre tanınmadan davanın reddi yoluna gidilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu öne sürülerek 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ: Davalı Edremit Belediye Başkanlığı tarafından istinaf aşamasında savunma dilekçesi verilmemiş olup, diğer davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ise; davaya konu parselin bulunduğu alanın iptali istenen 31/07/2013 tarihinde onanan imar planı değişikliği sınırları içerisinde değil 29/08/2013 tarihinde onanan imar planı revizyonu sınırları içerisinde kaldığı, bu sebeple dava konusu işlem ile davacıların doğrudan veya dolaylı olarak şahsi, meşru ve aktüel bir menfaatin ihlal edilmesinin söz konusu olmadığı, davanın ehliyet yönünden reddi yönünde verilen mahkeme kararında usule ve hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
KARAR: 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin (a) bendinde; iptal davalarının idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra, ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde; dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise; bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacıların 26/01/2018 tarihli dilekçeyle .... Belediye Başkanlığı'na başvurarak, miras bırakanları tarafından bir kısmı yola terk edilen Van ili, .... ilçesi, E. Paşa Mahallesi, …. mevkisi, 103 ada, 45 parselde bulunan taşınmazın mer'i imar durumunu ve herhangi bir ihdas veya tahsis olup olmadığını sordukları, .... Belediye Başkanlığı'nın 06/02/2018 tarih ve 125 Sayılı yazısıyla verilen cevapta, ilgili taşınmazın 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı Bakanlık oluru ile kesinleşen imar planı sınırları içinde kaldığı, itiraz süresinin sona erdiği, bahse konu plana göre herhangi bir ihdas veya tahsis olmadığı hususlarının belirtildiği ve yazı ekine plan paftasının ilgili kısmının konulduğu, bu cevap üzerine davacıların 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı Bakanlık oluru ile tesis edildiği belirtilen imar planı işleminin iptali istemiyle bakılan davayı açtıkları, davalı ....Bakanlığı tarafından verilen savunma dilekçesinde ise, davaya konu parselin bulunduğu alanın iptali istenen 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı işlemle onanan imar planı değişikliği sınırları içerisinde değil 29/08/2013 tarih ve 13301 Sayılı işlemle onanan imar planı revizyonu sınırları içerisinde kaldığı yönünde beyanda bulunulması üzerine, Mahkemece davacıların dava konusu imar planıyla aralarında hukuki bir bağ bulunmadığı, menfaatlerinin etkilenmediği, diğer bir ifadeyle davacıların anılan işlemin iptali için dava açma ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde; idari davaların Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde; tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği düzenlenmiş, 15. maddesinde de; 3. maddeye uygun dilekçe düzenlenmemesi halinde otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçenin reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Bakılan davada, Van ili, .... ilçesi, E. Paşa Mahallesi, …. mevkisi, 103 ada, 45 parselde bulunan taşınmaza yönelik olup davacıların menfaatlerini etkilediğini beyan ettikleri bir imar planı işleminin hukuk aleminde mevcut olduğu ve davacıların bu imar planı işleminin iptali istemiyle bakılan davayı açma iradesinde oldukları, dava dilekçesinde bu minvalde iptali istenilen işlem olarak 31/07/2013 tarih ve 12008 Sayılı Bakanlık işleminin belirtildiği, oysa davacıların bahsettiği taşınmaza yönelik imar planı işleminin bu işlem değil 29/08/2013 tarih ve 13301 Sayılı Bakanlık işlemi olduğu, bu durumun ancak davalı.... Bakanlığı tarafından verilen savunma dilekçesi ile anlaşılabildiği, dava dilekçesinde hatalı tarih ve sayı beyan edilmesinin davacıların kusurundan kaynaklanmadığı, davacıların .... Belediye Başkanlığı'nın 06/02/2018 tarih ve 125 Sayılı cevabi yazısına güvenerek hareket ettikleri ve belediyenin hatası yüzünden davayı yanlış kurguladıkları, bu durumda yapılması gerekenin davayı ehliyet yönünden reddetmek değil, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar vermek suretiyle davacıların hatalarını düzeltmesine imkan sağlamak olduğu, çünkü davacıların menfaatlerini etkilediğini beyan ettikleri bir işlemin hukuk aleminde var olduğu ve davacılara idarenin yanlış yönlendirmesinden kaynaklanan hatalarını düzeltme imkanı verilmemesi durumunda hak arama hürriyetlerinin ihlal edilmiş olacağı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda; Mahkemece 2577 Sayılı Kanun'un 3. maddesine göre dava dilekçesinin reddine karar verilmesi, bu karar üzerine davanın bahsi geçen hata giderilerek doğru işlemin iptali istemini içerecek şekilde usulüne uygun olarak yenilenmesi halinde uyuşmazlık hakkında yenilenen dilekçedeki hukuki duruma göre bir karar verilmesi gerekmekte iken, davanın ehliyet yönünden reddedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüyle Van 3. İdare Mahkemesi'nin 16/10/2019 tarih ve E:2018/624, K:2019/1726 Sayılı kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma kararı üzerine mahkemesince verilecek kararda hüküm altına alınacağından bu aşamada yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 Sayılı Kanun'un 45/5. maddesi uyarınca kesin olarak, 23.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)