(5510 S. K. m. 86, 102)
İSTEMİN KONUSU: Davacı şirkete, 38.280,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 27.06.2019 tarih ve 30711655/9.352.306 sayılı işlemi ile 77.625,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 27.06.2019 tarih ve 3071165/9.352.217 sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Davacı şirkette çalışmakta iken iş akdi sona eren ….. adlı çalışanın şikayeti üzerine davacı şirket nezdinde yapılan inceleme sonucunda, adı geçenin kuruma bildirilen ücreti ile ücretini aldığı ….. Bankasında bulunan hesaba davacı şirket tarafından yatırılan tutarların kimi aylar için yüksek kimi aylar için düşük olduğunun saptandığından bahisle dava konusu idari para cezalarının verildiği, dava dosyasında mevcut belgelerden, davacı şirket tarafından, yukarıda adı geçen çalışan ile sözleşme imzalanarak işe başlatıldığı, sözleşmede yer alan ücret tutarına isabet eden sigorta primlerinin davalı idareye beyan edildiği, çalışan adına …… Bankası'na 2015, 2016 ve 2017 yıllarının bazı aylarında sözleşmede belirtilen ücretten daha yüksek, bazı aylarda ise daha düşük miktarların yatırıldığı, davacı şirket tarafından bu durumun çalışana bazı dönemlerde önceden avans ödenmesinden kaynaklandığının belirtildiği, diğer taraftan, adı geçen çalışan ile davacı şirket arasında iş ilişkisinden kaynaklanan borç ve alacakların Antalya 7. İş Mahkemesi ve Antalya 11. İcra Müdürlüğü nezdinde yargı önüne taşındığı, dolayısı ile davacı şirketin beyan ettiği miktarlar ile çalışanına ödediği miktarlar arasındaki farkın beyan edilmeyen ödemelerden kaynaklandığı hususunun hukuken geçerli bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, diğer yandan, davalı idare tarafından, davacı ile iş sözleşmesi sone eren ...... isimli şahsın beyanına ve banka kayıtlarından bazı aylarda yüksek bazı aylarda daha düşük maaş verilmesi durumunun esas alındığı, ancak dava dilekçesinde anılan işçinin çalıştığı süre boyunca sorunlu olduğu ve sözleşmesi sonlandıktan sonra aynı davranışlarda bulunmaya devam ettiği iddia edilmesine rağmen bu hususta araştırma yapılmamış, iş yerinde mesai yapan diğer çalışanların tanıklığına başvurulmamış, davacı firmanın banka dekontlarında yazılan açıklamalarına ve resmi muhasebe kayıtlarına itibar edilmemesinin nedenleri somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle Antalya 5. İdare Mahkemesi'nin 31/01/2020 tarih ve E:2019/231, K:2020/119 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
İSTİNAF DİLEKÇESİ ÖZETİ :Davalı idare vekili tarafından; idari para cezasının uygulanmasında ve esas alınan kanun maddelerinde eksiklik ve hatanın söz konusu olmadığı, denetim raporu gereği .....'ın aylık prim hizmet belgelerinin eksik bildirdiğinin tespit edildiği, idare mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava, 38.280,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 27.06.2019 tarih ve 30711655/9.352.306 sayılı işlemi ile 77.625,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 27.06.2019 tarih ve 3071165/9.352.217 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
5510 sayılı Kanun'un "Prim belgeleri ve işyeri kayıtları" başlıklı 86.maddesinde; " Bu Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesine tabi sigortalılar ile sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılar için işverenlerce Kuruma verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, verilme süresi ve diğer hususlar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
...
(Değişik yedinci fıkra: 17/4/2008-5754/50 md.) Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde, bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz. Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88 inci ve 89 uncu maddelerin prim borcuna ilişkin hükümleri uygulanır." hükmü yer almakta olup aynı Kanun'u.....02. maddesinin (c) bendinin 4. fıkrasında; "Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında",(e) bendinin 4. fıkrasında;"Tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken ceza tutarını aşmamak kaydıyla; defter ve belgelerin tümünü verilen süre içinde ibraz etmekle birlikte; kanunî tasdik süresi geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin tasdik tarihinden önceki kısmı, işçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş olduğu tespit edilen defterler, sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkân vermeyecek şekilde usûlsüz veya noksan tutulmuş defterler, herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin (sigorta primine esas kazancın ödemeye bağlı olduğu durumlar dahil) o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait defterlere işlenmemiş olması halinde, o aya ait defter kayıtları geçerli sayılmaz ve bu geçersizlik hallerinin gerçekleştiği her bir takvim ayı için, aylık asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanır.", (e) bendinin 5. fıkrasında; "İşverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında, idari para cezası uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı şirkette çalışmakta iken iş akdi sona eren ..... adlı çalışanın şikayeti üzerine davacı şirket nezdinde yapılan inceleme sonucunda, adı geçenin kuruma bildirilen ücreti ile ücretini aldığı ..... Bankası'nda bulunan hesaba davacı şirket tarafından yatırılan tutarların kimi aylar için yüksek kimi aylar için düşük olduğunun saptandığından bahisle dava konusu idari para cezalarının verildiği anlaşılmaktadır.
Somut olayda, dairemizin UYAP üzerinden gönderdiği dosya inceleme talebinin Antalya 7. ..... mahkemesi tarafından kabulü üzerine anılan mahkeme nezdinde hükme bağlanmış olan işçi alacaklarına ilişkin davada yaptırılan bilirkişi incelemesine ilişkin rapor ile birlikte iş mahkemesinin 23/09/2020 tarihli karar celsesinde tefhim edilen kısa kararın birlikte değerlendirilmesinden; çalışan .....'ın davacıya ait iş yerinde 04/11/2015 tarihinden 03/08/2017 tarihine kadar ustabaşı olarak ve aylık net 4.000,00-TL ücret karşılığı çalıştığı, ancak sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden yatırıldığı, son zamanlarda davacının ücret ödemelerinin iş veren tarafından iki buçuk aya varan süreler kadar geciktirildiği, bu durumun devamı üzerine de çalışan .....'ın işten ayrıldığı, söz konusu olguların iki tanık ifadesiyle de doğrulanmış olduğu, bununla birlikte davalı idare tarafından konuya ilişkin olarak yapılmış olan denetim ve sonrasında düzenlenmiş olan inceleme raporu kapsamındaki banka kayıtlarıyla tanık beyanlarının ve çalışan ifadelerinin birbiriyle uyumlu olduğu, bunun yanında şikayetçi çalışanın ve tanıkların aynı yöndeki ifadelerinden; aylık net 4.000,00-TL ücret ödenen davacının sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu duruma göre davacı tarafa aylık prim ve hizmet bildirgelerinin eksik miktar üzerinden bildirilmiş olması sebebiyle 77.625,00-TL idari para cezası kesilmesine ilişkin27/06/2019 tarih ve 3071165/9.352.217 sayılıidari işlem açısından olay tetkik edildiğinde; dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerle Antalya 7. İş Mahkemesi'nin 2017/435 esasına kayıtlı dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; aylık net 4.000,00-TL ücret ödenen davacının sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden bildirildiği, dolayısıyla .....'a ait aylık prim ve hizmet belgelerinin davalı kuruma eksik bildirilmiş olduğu sonucuna ulaşıldığından 5510 sayılı Yasa'nın 102/c-4 maddesi uyarınca kesilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafa 38.280,00-TL idari para cezası kesilmesine ilişkin27/06/2019 tarih ve 30711655/9.352.306 sayılıidari işleme gelince; konuya ilişkin 15/05/2019 tarih ve 47 sayılı İnceleme Raporunda gösterildiği üzere, şikayetçi çalışanın davacıya ait iş yerinde çalışmaya başladığı 2015/11 döneminden itibaren şikayetçiye maaş ödemesi yapılan banka hesabına yapılan ödemelerin farklı tutarlarda olması ve aylık prim hizmet bildirgelerinin asgari ücret üzerinden bildirilmiş olması sebebiyle kayıtların güvenilirliğinin davacı tarafından bozulduğu ve böylece kayıt geçersizliğine sebep olunduğu, bununla birlikte yapılan ödemelerin ve APHB. lerle bildirilen ücretlerin birbirinden farklı olması sebebiyle ücret tediye bordrolarının da 5510 sayılı Yasa'nın 102/1 e-5.maddesine uygun düzenlenmemiş olması sebebiyle buna ilişkin idari para cezasında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
SONUÇ:
Açıklanan nedenlerle
1-) İstinaf isteminin kabulüne,
2-)Antalya 5. İdare Mahkemesi'nin 31/01/2020 tarih ve E:2019/231, K:2020/119 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine,
3-) Aşağıda dökümü yapılan mahkeme aşamasına ilişkin 385,70-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-) İstinaf aşamasında yapılan 65,00-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca belirlenen 1.700,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, davalı idarenin harçtan muaf olması nedeniyle alınmayan 148,60-TL harcın davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına,
5-)Artan posta ücretinin istemi halinde Mahkemesince taraflara iadesine,
2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca 30/09/2020 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi. (¤¤)