İSTEMİN ÖZETİ: Ordu 1.İdare Mahkemesi'nin 27/10/2020 günlü ve E:2019/1679, K:2020/1271 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf kanun yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
CEVABIN ÖZETİ: Cevap verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava; Ordu ili, Fatsa ilçesi, Kurtuluş Mahallesi, 312 ada, 25 parsel sayılı davacının maliki olduğu taşınmazın uygulama imar planındaki konut kullanım kararının aynı yapılaşma şartlarında konut + ticaret alanı olması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Fatsa Belediye Meclisi'nin 30/05/2019 tarih ve 2019-5/2-36 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Ordu 1. İdare Mahkemesi'nin 27/10/2020 günlü ve E:2019/1679, K:2020/1271 sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu plan değişikliği bakımından gerekçe olarak bölgede artan nüfusun ticari ihtiyaçlarının gösterilmesine karşın plan değişikliği açıklama raporunda bu hususu somut olarak ortaya koyan nesnel ve bilimsel verilere yer verilmediği, diğer yandan davacı yanca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 19/f-1 maddesi ile meri uygulama imar planına ait plan notlarının 24. ve 25. maddeleri kapsamında, talepte bulunulması halinde davaya konu parsel üzerinde plan değişikliğine gidilmeden zemin katın ticari amaçlı kullanılabileceği dikkate alındığında plan değişikliğini gerektiren kamu yararına uygun teknik ve nesnel gerekçeler bulunmadığı, plan değişikliğinin kullanım kararları üzerinde kayda değer bir değişikliğe neden olmayacağı, inşa edilecek taşınmaza asma kat ilave edilmesini teminen plan değişikliği isteminde bulunulduğu, taşınmazda asma kat inşa edilmesi halinde ise bu durumun bölgedeki plan bütünlüğünü, sürekliliğini ve kentsel silueti bozucu nitelik taşıyacağı, dolayısıyla davacının 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişikliği talebinin reddine ilişkin Fatsa Belediye Meclisi'nin 30/05/2019 tarih ve 2019-5/2-36 sayılı kararının imar mevzuatına, kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından;312 sayılı adada 5 adet parsel bulunduğu, 17 ve 25 parseller hariç diğer üç parselin 5 kat imarlı olarak tamamlandığı, davacıya ait 25 sayılı parsel ile diğer 17 sayılı parselin kesinleşen 1/5000 ölçekli nazım imar planına göre konut+ticaret alanı olarak belirlendiği, mevcut yapılaşması tamamlanan 5 katlı yapılara ait girişlerin de konut+ticaret olarak planlandığı, kişiye özel talepte bulunulmadığı, aynı adadaki diğer parsellerin doğal olarak ticari alan haline geldiği, meclis kararında "ticari alana dönüşmesi halinde sadece bu parsellerin bu haktan yararlanacağı" gerekçesinin temelden yanlış olduğu, ticari alan olmamasına rağmen 5 kat konut imarlı bitişik parsellere işyeri ruhsatı verdiği, Ordu Büyükşehir Belediyesinin 17 ve 25 numaralı parselleri konut+ticaret alanı olarak planlayarak siluet bozukluğunu asma katla kısmen giderdiği, bilirkişi heyeti raporunda 17 ve 25 numaralı parsellere asma kat verilmesi halinde 2.40 metre daha yüksek yapılaşma olacağınının belirtildiği, ancak 25 sayılı parselin 3 katlı yapılaşma bölgesinde olduğu ileri sürülerek anılan karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmakta ve kararın kaldırılması istenilmektedir.
3194 sayılı Kanun'un Tanımlar başlıklı 5. maddesinde; "Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır.", 6. maddesinde, "Mekânsal planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planlarına uygun olarak; “Çevre Düzeni Planları” ve “İmar Planları” kademelerinden oluşur. İmar planları ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanır. Her plan bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır." hükmüne yer verilmiştir.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 'Tanımlar' başlıklı 4. maddesinde; "i) Nazım imar planı: Mevcut ise çevre düzeni planının genel ilke, hedef ve kararlarına uygun olarak, arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, çeşitli kentsel ve kırsal yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/5.000 ölçekte, büyükşehir belediyelerinde 1/5000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte, onaylı halihazır haritalar üzerine, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı,
k) Uygulama imar planı: Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1.000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı" ifade edeceği belirtilmiş, "Mekânsal planlama kademeleri ve ilişkileri" başlıklı 6. maddesinde, "(1) Mekânsal planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planları, Çevre Düzeni Planları ve İmar Planları olarak hazırlanır. Buna göre planlama kademeleri, üst kademeden alt kademeye doğru sırasıyla; Mekânsal Strateji Planı, Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından oluşur.
(2) Mekânsal planlar, plan kademelenmesine uygun olarak hazırlanır. Her plan, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak, raporu ile bütün oluşturmak ve bir alt kademedeki planı yönlendirmek zorundadır.
(3) Arazi kullanım ve yapılaşmada sadece mekânsal strateji planları, çevre düzeni planları ve imar planları kararlarına uyulur.
(4) Plan kademelenmesi uyarınca il bütününde yapılan çevre düzeni planları, yürürlükteki bölge veya havza düzeyindeki çevre düzeni planının genel kararlarına aykırı olmamak kaydıyla hazırlanır..." hükmü yer almıştır.
Planların kademeli birlikteliği ilkesi gereğince, alt ölçekli planlardaki kullanım kararlarının üst ölçekli planlardaki kullanım kararlarına uygun olması gerekli ve zorunludur.
Olayda, dava konusu Ordu ili, Fatsa ilçesi, Kurtuluş Mahallesi, 312 ada, 25 parsel sayılı mülkiyeti davacıya ait taşınmazı da kapsayan alanda Ordu Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 12/12/2019 tarih ve 19 sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatı ile kullanım kararının konut+ticaret alanı olarak değiştirildiği ve bu plan tadilatı işlemine karşı açılan bir dava da olmadığı görülmektedir.
Bu durumda, dava konusu taşınmazın bulunduğu alandaki nazım imar planında kullanım kararının konut+ ticaret alanı olması nedeniyle alt ölçekli uygulama imar planında da planların kademeli birlikteliği ilkesi gereğince konut+ ticaret alanı kullanım kararı olması gerektiğinden, davacının bu yöndeki başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davacı istinaf başvurusunun kabulü ile Ordu 1.İdare Mahkemesi'nce verilen istinaf başvurusuna konu 27/10/2020 günlü, E:2019/1679, K:2020/1271 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan toplam 3.678,05-TL dava ve istinaf yargılama gideri ile kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta gideri avansının davacıya iadesine, 2577 sayılı Kanunun 46/f maddesi uyarınca, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 24.02.2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Ordu 1.İdare Mahkemesi'nce verilen istinaf başvurusuna konu 27/10/2020 günlü, E:2019/1679, K:2020/1271 sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuka ve usule uygun olup kaldırılmasına gerektirecek neden olmadığından istinaf başvurusunun reddi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum. (¤¤)