(3194 S. K. m. 8) (2577 S. K. m. 7)
İSTEMİN ÖZETİ: Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, …. Mahallesi, 12718 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın günübirlik tesis alanı olarak düzenlenmesine ilişkin 1/1.000 ölçekli imar planının iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; davaya konu planın davalı idarenin 04.03.1998 tarih ve 253 sayılı kararı ile kabul edildiği, imar uygulamasının 01.06.1998 tarihinde askıdan indirildiği, bu süre zarfında davacı tarafından itiraz edilmediği gibi askı süresi sonunda da 60 gün içinde dava açılması gerekirken, 29.01.2016 tarihinde davalı Belediye Başkanlığına verilen dilekçe ile parselin mevcut durumunun taraflarına bildirilmesinin istenilmesi üzerine 08.02.2016 tarihi öğrenme tarihi gösterilmek suretiyle 15.07.2016 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile açılan bu davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı yasanın 14/3-e ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın süreaşımı yönünden reddi yolunda verilen Antalya 1. İdare Mahkemesi'nin 24/11/2016 gün ve E:2016/189, K:2016/1290 sayılı kararının; davacı vekilince, imar planlarının, Danıştay yerleşik içtihatları doğrultusunda düzenleyici işlem olduğu, davalı idarenin uygulama işlemleri karşısında 60 günlük dava açma süresinin yeniden başladığı, müvekkil site yönetiminin imar uygulamasını 29.01.2016 tarihli dilekçeye verilen 08.02.2016 tarihli davalı idarenin cevabı yazısı ile öğrendiği, davalı idarenin söz konusu yer ile ilgili olarak 16.02.2016 tarihinde ihale ile satış kararı aldığı, imar planına kanun uyarınca belirtilen sürelerde dava açılmaması halinde imar planının uygulama işlemler olan inşaat ruhsatı, imar durumu, parselasyon, terk, izaleyi şüyu, kamulaştırma gibi uygulayıcı işlemlere süresi içinde dava açılırken dayanak olan imar planına karşı da iptal davası açılabileceği, imar planına karşı son askı süresinden 60 gün içinde dava açılmaması halinde imar planının uygulama işlemleri olan inşaat ruhsatı, imar durumu, parselasyon, terk, izaleyi şüyu, kamulaştırma gibi işlemlere süresi içinde dayanak olan imar planına karşı da iptal davası açılabileceği, verilen mahkeme kararının hatalı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının kanun maddesinde belirtildiği şekilde herhangi bir uygulama işleminin iptalini değil sadece imar planının iptaline yönelik olarak dava açtığı, dava dilekçesinde belirtilen yargı kararının olayla ilgisinin bulunmadığı, söz konusu kararda, imar durumunun bildirilmesine ilişkin imar planının uygulaması niteliğindeki işlem üzerine bu işlemin dayanağı olan 1/1000 ve 1/5000 ölçekli imar planlarının da iptalinin istenebileceğinin belirtildiği, ancak olayda davaya konu edilen herhangi bir uygulama işleminin bulunmadığı, dava dilekçesinde belirtilen 08.02.2016 tarih ve 580 sayılı cevap yazısının ise imar uygulaması niteliğinde bir işlem olmayıp bilgilendirme yazısı olduğu, verilen kararın usul ve yasaya uygun olması nedeniyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin 21/11/2017 gün ve E:2017/1616, K:2017/1874 sayılı kararının davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay 6. Dairesinin 02/03/2020 gün ve E:2018/1422, K:2020/2853 sayılı kararıyla Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmesi üzerine, bozma kararına uyularak işin gereği görüşüldü:
Dava, Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, …. Mahallesi, 12718 ada, 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin 1/1.000 ölçekli imar planının iptali istemiyle açılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise: “İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve Çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer.Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.” kuralı yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kuralı getirilmiş, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hüküm altına alınmakla, ilanı gereken düzenleyici işlemler yönünden ilgililere uygulama üzerine dava açma olanağı tanınmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Antalya ili, Muratpaşa İlçesi …… Mahallesi 12718 ada 1 parsel sayılı taşınmazın günübirlik tesis alanı olarak düzenlenmesine ilişkin 1/1.000 ölçekli imar planının 4.3.1998 tarihli, 253 sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilerek 1.6.1998 tarihinde askıdan indirildiği bu süre zarfında davacı tarafından itiraz edilmediği gibi askı süresi sonunda da 60 gün içinde dava açılmadığı, 29.1.2016 tarihinde davalı Belediye Başkanlığına verilen dilekçe ile parselin mevcut durumunun taraflarına bildirilmesinin istenilmesi üzerine 8.2.2016 tarihi öğrenme tarihi gösterilmek suretiyle 15.2.2016 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.
Anılan yasa maddesinin değerlendirilmesinden, uygulama işlemi üzerine sadece dayanağı düzenleyici işleme karşı dava açılabileceği gibi, uygulama işlemi ile düzenleyici işleme karşı birlikte veya ayrı ayrı dava açabileceği, uygulama işlemi ile düzenleyici işlemin birlikte dava konusu edilmesi zorunluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu olayda askı ilan süresi içerisinde 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine herhangi bir itiraz olmadığı, dava konusu taşınmazın ihale yoluyla satışa çıkarılacağına ilişkin ilanın davalı belediyenin internet sitesinde görülmesi sonucu davacı site yönetimince 29.01.2016 tarihli bilgi edinme amaçlı başvuruya verilen 8.02.2016 tarihli cevapla imar planı değişikliğinden haberdar olunması üzerine dava açılmıştır.
Davanın kamusal menfaatin korunmasına yönelik olarak komşu parsel maliklerince açıldığı, davanın niteliği ve davacıların konumu dikkate alındığında davalı belediye mülkiyetinde bulunan, kamunun kullanımına ayrılan ve imar planlarında semt spor alanında kalan taşınmazın, uyuşmazlık konusu uygulama imar planı değişikliğiyle E:050 yapılaşma şartıyla günübirlik tesis alanına alınması ve ihale ile satışa çıkarılması işleminin uygulama imar planının uygulaması kapsamında bir işlem olduğu ve bu uygulama işlemi üzerine, dayanağı olan imar planı değişikliklerine dava açıldığının kabul edilmesi gerekir.
Bu durumda imar planı değişikliğini uygulama işlemi olan anılan taşınmazın ihale yoluyla satışına ilişkin ihale ilanıyla 29.01.2016 tarihinde öğrenen davacının yasal dava açma süresi içinde 15.02.2016 tarihinde komşu taşınmaz maliki sıfatıyla açtığı davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Antalya 1. İdare Mahkemesi'nce verilen 24/11/2016 gün ve E:2016/189, K:2016/1290 sayılı kararın kaldırılmasına, yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının mahkemesine iadesine, yeniden verilecek kararla yargılama giderlerine hükmedileceğinden bu aşamada yargılama giderlerine hükmedilmemesine, 2577 sayılı Kanunun 45/5. maddesi uyarınca kesin olarak 16/07/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)