İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından; Yalova İli, Altınova İlçesi, ... Köyü ... Mevkii 7 pafta, 3523 parsel sayılı taşınmazın, 6292 sayılı Kanun'un 7.maddesi uyarınca iade talebinin reddine ilişkin 26.09.2017 tarih ve 533 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bursa 3. İdare Mahkemesi'nce verilen 20/02/2018 tarih ve E:2017/1626, K:2018/197 sayılı kararın, davalı idare tarafından; davacının aynı konuda daha önce yaptığı başvurusunun 20.09.2016 tarih ve 897 sayılı yazısı ile reddedildiği, aynı konuda bir yıl geçtikten sonra yeniden başvurması üzerine tesis edilen işlemin yeni bir işlem olarak değerlendirilemeyeceği, bu çerçevede davanın süresinde açılmadığı, taşınmazın orman vasfında olması nedeniyle 6292 sayılı yasanın kapsamında bulunmadığı, davacının bu yere ilişkin olarak Yalova 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/267 sayılı dosyası ile tazminat davası açmış olması nedeniyle taşınmazın 2/B niteliğinde olsa dahi iadeye konu edilemeyeceği iddialarıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dokuzuncu İdare Dava Dairesince Bursa 3.İdare Mahkemesi'nin 20/02/2018 tarih ve E:2017/1626, K:2018/197 sayılı kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Dairemizin 05/06/2018 tarih ve E:2018/781, K:2018/1015 sayılı kararının, Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/07/2020 tarih ve E:2018/5330, K:2020/3327 sayılı kararı ile bozulduğu görülmekle, bozma kararına uyularak dava dosyası yeniden incelenip işin gereği görüşüldü:
Dava, Yalova İli, Altınova İlçesi, ... Köyü ... Mevkii, 7 pafta, 3523 parsel sayılı taşınmazın, 6292 sayılı Kanun'un 7.maddesi uyarınca iade talebinin reddine ilişkin 26.09.2017 tarih ve 533 sayılı işlemin iptali istemiyle istemiyle açılmıştır.
6292 sayılı Kanunun "2/A veya 2/B Belirtmelerinin Terkini ve İade Edilecek Taşınmazlar" başlıklı 7. maddesinde;
"(1) İlgililer tarafından idareye başvurulması ve idarece bu başvuru üzerine veya resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda doğruluğu tespit edilmesi hâlinde;
a) Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir.
b) Özel kanunları gereğince Devlet tarafından kişilere satılan, dağıtılan, trampa edilen, bedelli veya bedelsiz olarak devredilen veya iskânen verilen ya da özelleştirme suretiyle satılanlar ile hisseleri devredilen özel hukuk tüzel kişileri adına kayıtlı olan ancak daha sonra Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi konulan taşınmazların tapu kayıtları geçerli kabul edilir, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda Hazine adına tescil edilenler ise, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde ilgilileri tarafından idareye başvurulması hâlinde önceki maliklerine veya kanuni ya da akdî haleflerine bedelsiz olarak iade edilir. Ancak, bu kişilerden taşınmazlarına karşılık daha önce yer verilenlere veya bedeli ödenenlere iade işlemi yapılmaz.
c) Bu fıkra kapsamında kalan taşınmazların kullanıcılarının kayıt maliklerinden farklı kişiler olmaları ve kayıt maliklerinin bu fıkradan yararlanmak istemeleri hâlinde, kullanıcılar bu Kanunda belirtilen şartları taşısalar dahi doğrudan satış hakkından yararlanamazlar.
(2) Birinci fıkra kapsamında kalan taşınmazlardan orman sınırı dışına çıkartılacak yerlerde bulunan ve Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulması gereken taşınmazların tapu kütüklerine 2/B belirtmesi konulmaz ve bunlar hakkında dava açılmaz.
(3) Birinci fıkra kapsamında kalan taşınmazlardan tapuda Hazine adına tescilli olan taşınmazlar hakkında aynı fıkrada belirtilen süre içerisinde idareye başvurmayan ilgililerin hakları bu süre sonunda sona erer, bu kişiler idareden başkaca talepte bulunamazlar, hak ve tazminat talep edemezler ve dava açamazlar. Bu taşınmazlardan Hazine adına tescilli olanlar idarece satış dâhil genel hükümlere göre değerlendirilir.
(4) Bu maddeye göre ilgililerine iade edilmesi gereken taşınmazlardan orman olduğu iddiasıyla Orman Genel Müdürlüğünce açılan davalar sonucunda orman niteliğiyle Hazine adına tescil edilen, fiilen orman niteliğinde olan veya bu nedenle dava açılması gereken, ağaçlandırılmak üzere Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen, kamu hizmetlerine ayrılan veya bu amaçla kullanılan, özel kanunlar gereğince değerlendirilmesi gereken veya Maliye Bakanlığınca belirlenen taşınmazlar ilgililerine iade edilmez. Bu taşınmazların yerine, idarece belirlenen ve ilgililerince itiraz ve dava konusu edilmeksizin kabul edilen rayiç bedelleri ödenebilir veya rayiç bedellerine uygun taşınmazlar verilebilir." hükmüne yer verilmiştir.
6292 sayılı Kanunun 7. maddesinde, bedelsiz olarak iade edilecek taşınmazların nitelikleri açıkça ifade edilmiş olup; Kanunun lafzından, "Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ve 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazların" iade kapsamında olduğu; orman vasfında olduğu gerekçesiyle tapuları iptal edilen ve orman vasfıyla Hazine adına tescil edilen taşınmazların (daha sonradan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış olsa dahi) ise, iade edilecek taşınmazlar arasında sayılmadığı anlaşılmaktadır.
Nitekim, orman vasfıyla tapuda Hazine adına tescil edilen ve daha sonra Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazlar, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesi kapsamında bulunmadığından, 345 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliğinde bu hususa ilişkin bir hükme yer veren düzenleme, 359 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği ile kaldırılmış olup; 359 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliğine karşı açılan davada ise, Danıştay 8. Dairesinin 17/04/2018 tarih ve E:2014/4794, K:2018/2155 sayılı kararı ile, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin kapsamını genişleten kuralın yürürlükten kaldırılması amacıyla tesis edilen dava konusu Milli Emlak Genel Tebliğinin, 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinin gereği gibi uygulanmasına yönelik olduğu anlaşıldığından, hukuk devleti ilkesine, kanuni idare ilkesine ve normlar hiyerarşisine aykırılık taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Olayda; davacı tarafından dava konusu taşınmazın satın alınarak adına tapuda tescil ettirildiği, 1991 yılında orman idaresince taşınmazın tapu kaydına “Orman sınırları içinde kalmıştır, satılamaz.” şerhinin işlendiği, bunun üzerine bu şerh ile orman tahdit komisyonunun orman sınırlandırmasına ilişkin kararının iptali istemiyle davacı tarafından dava açıldığı, bu davada Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 04/04/2007 tarih ve E:2005/426, K:2007/104 sayılı kararıyla, davanın reddine, dava konusu taşınmazın davacı adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya tesciline karar verildiği, bu kararın2007 yılında kesinleşmesi üzerine taşınmazın 2008 yılında orman vasfıyla Hazine adına tescil edildiği, sonrasında 2017 yılında kesinleşen 2/B uygulaması sonucu taşınmazın 2/B niteliğiyle Hazine adına tescilinin sağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; yukarıda ayrıntısı yer alan ilkelerden hareketle, dava konusu taşınmazın tapu kaydının, Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda iptal edilerek, taşınmazın 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilmediği, aksine taşınmazın öncesinin orman olduğu gerekçesiyle tapusunun iptal edildiği ve orman vasfıyla Hazine adına tescil edildiği, bu nedenle taşınmazın (daha sonradan Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılmış olsa dahi) 6292 sayılı Kanunun 7. maddesinde iade edilecek taşınmazlar arasında sayılmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; Danıştay Sekizinci Dairesinin 09/07/2020 tarih ve E:2018/5330, K:2020/3327 sayılı kararının bozma kararına uyulmasına, Bursa 3. İdare Mahkemesi'nin 20/02/2018 tarih ve E:2017/1626, K:2018/197 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafça karşılanan toplam 133,65-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idarece istinaf ve temyiz safhasında yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 214,50-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, tahsil edilen posta avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra mahkemesince ilgililerine iadesine, kararın taraflara tebliğine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün (30) içerisinde Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 30/09/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)