İSTEMİN ÖZETİ: Aydın İli, Efeler İlçe Jandarma Komutanlığında sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Aydın İl Jandarma Komutanlığı'nın 23/05/2019 tarihli işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada; sicil amirlerince düzenlenen 2019 yılı sicil notu (58) olan davacının, 2019 yılı için olumlu sicil almamış olduğu ve bu nedenle kademe ilerlemesi yapamadığı, Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinde yer alan açık hüküm gereğince, almış olduğu sicile göre kademe ilerlemesi yapamayan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, hukuka uygun olduğu tespit edilen işlemden kaynaklı tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen Aydın 1. İdare Mahkemesinin 10/06/2020 gün ve E:2019/536, K:2020/329 sayılı kararının; davacı tarafından, görevinde başarılı olduğu, görevine son verilmesi için zemin hazırlanması amacıyla peş peşe cezalar verildiği, görevine son verildiğinden mağdur olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Aydın İli, Efeler İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde sözleşmeli uzman çavuş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Aydın İl Jandarma Komutanlığı'nın 23/05/2019 tarihli işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun 12.maddesinde; görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesileceği, bunların, yedekte er kaynağına alınacağı, görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemlerin, çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceği, ayrıca almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların, sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişiklerinin kesileceği hükmüne yer verilmiştir.
20.09.2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin, 10. maddesinde, "Uzman erbaş hakkında sözleşmenin imzalanıp göreve alınmalarını takip eden ilk "2 Mayıs" tarihi itibarıyla, (EK-C) de örneğine yer verilen sicil belgesi tanzim edilir. Eğer göreve alınma tarihi ile takip eden "2 Mayıs" tarihi arasında geçen süre üç aydan kısa ise, ilk sicil belgeleri üç ayın doldurulduğu tarihte, müteakip sicil belgeleri her yılın "2 Mayıs" tarihi itibarıyla düzenlenir. Sicil belgesinde her niteliğe on üzerinden not verilir. Notlar tam sayı veya 1/2 kesirli olarak verilir. Sicil tam notu 100 dür. Sicil üstleri bütün niteliklere ayrı ayrı not vermek zorundadır. Sicil üstlerinin verdikleri notların toplamının ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil eder. Bölüm sonucu tam sayı çıkmazsa iki hane yürütülür.... Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun yüzde altmış (%60) ve daha yukarısı olması gerekir...", 13.maddesinde ise; görevde başarısız olanlar ile kendisinden istifade edilemeyeceği (atış, spor, eğitim, operasyon ve istihdam edildikleri kadro görev yerlerinde ve davranışlarında askerlik mesleği değerlerini sergilemede, ikazlara rağmen istenen düzeye ulaşamayan ve aşırı derecede borçlananlardan bu durumu rapor, tutanak ve her türlü belge ile kanıtlananlar, mazeretsiz olarak bir sözleşme yılı içerisinde yedi gün ve daha uzun süre ile göreve gelmeyenler) anlaşılan, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesileceği, bunların yedekte er kaynağına alınacağı, ayrıca almış oldukları sicile göre kademe ilerlemesi yapamayanların, sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişkilerinin kesileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; jandarma uzman çavuş olan davacının, 23 Eylül 2016 tarihinde Aydın İl Jandarma Komutanlığında göreve başladığı, yetersiz sicil alması gereçesiyle Uzman Erbaş Kanunun 12.maddesi, Uzman Erbaş Yönetmeliğinin 13.maddesi ve Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesinin 6.bölümünün 5.maddesi uyarınca sözleşmesinin fesih edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yetkili sicil amirlerince düzenlenen sicil raporlarının doğurduğu hukuki sonuçların ağırlığı dikkate alındığında her yıl için yeniden düzenlenmek suretiyle ilgilinin o yıl içindeki mesleki bilgi ve tecrübesini, tutum ve davranışlarını ortaya koyan ve tüm bu hususların değerlendirilmesinden sonra oluşan hukuki bir belge niteliği taşıyan sicil raporlarında, "Sicillerin Objektifliği" ilkesi çerçevesinde yetkili sicil amirlerinin kanaatinin oluşmasına etki eden hususların somut bilgi ve belgeye dayandırılmasının bir zorunluluk arzedeceği, sicil üstlerinin hukuken kabul edilebilir nedenlere dayanmaksızın astlarının istikrarlı olan ve yüksek seviyede gerçekleşen sicil eğiliminden ani ve açık bir sapmaya yol açacak ve safahatıyla çelişecek şekilde not ve kanaat belirtmeleri durumunda takdir yetkisinin objektif sınırlar dışında ve hukuka aykırı bir şekilde kullanıldığı sonucuna varılacaktır.
Öte yandan, sicildeki kimi hanelerin nitelikleri itibariyle gözlem ve kanaate dayalı olduğu dikkate alındığında, bu haneler doldurulurken verilen notların gerçekliğinin somut bilgi ve belgelerle kanıtlanması zorunluluğu yükletilmesine imkan bulunmamaktadır. Ancak, sicil raporunun ilgilinin görevi ile ilgili bulunmayan, kişiliği ile ilgili kısımların düşük notla notlandırılması durumunda, yetkili sicil amirlerinin kanaatinin oluşmasına etki eden hususları somut bilgi ve belgeye dayandırması zorunludur.
Dairemizin 22.10.2020 ve 08.12.2020 tarihli ara kararlarıyla davacıya ait 2017, 2018 ve 2019 yılı sicilleri (varsa eki belgeler ile birlikte) davalı idareden iki defa istenilmiş olmasına karşın, davacının 2017 ve 2018 yılı sicillerinin Dairemize gönderilmediği, gönderilen sicil notu çizelgesinden davacının 2017 yılı notunun (77), 2018 yılında sicil notunun ise (73) olduğu görülmüştür.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacının 15.08.2017 tarihli işlemle eksik kuşam ve teçhizatla göreve çıkma nedeniyle "aylıktan kesme", 22.12.2017 tarihli işlemle görevde hizmetle ilgisi olmayan işlerle uğraşmaktan "uyarma", 25.12.2017 tarihli işlemle kılık kıyafetle ilgili mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamaktan "kınama", 25.12.2017 tarihli işlemle görevde hizmetle ilgisi olmayan işlerle uğraşmaktan "uyarma", 03.04.2018 tarihli işlemle eksik kuşam ve teçhizatla göreve çıkma nedeniyle "kınama", 20.06.2018 tarihli işlemle amirin izni olmaksızın görev yerini terk etmekten "uzun süreli durdurma", 01.11.2018 tarihli işlemle görevde hizmetle ilgisi olmayan işlerle uğraşmaktan "uyarma", 19.03.2019 tarihli işlemle görev sırasında veya dışında mevzuatla yasaklanan tutum ve davranışlarda bulunmaktan "kınama", 28.05.2019 günlü işlemle kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmekten "altı ay kısa süreli durdurma" cezasıyla cezalandırıldığı, 2017 yılı sicil notu (77), 2018 yılı sicil notu (73) iken, 2019 yılı sicil notunun (58) olduğu, davacının 2019 sicil notları incelendiğinde; "nitelikler" hanelerinin 10 puan üzerinden 1. ve 2. sicil amirince (2) tanesinin, 3. sicil amirince ise (1) tanesinin "5" puan olmak üzere geriye kalanların tamamının "6" puan verilerek doldurulduğu, söz konusu sicil notlarındansicil dönemine ilişkin olarak,"kötü alışkanlıklara düşkün bulunmama", "hasis menfaatlere düşkün olmama" ve "güvenilme ve sadakati" hanelerine düşük not takdir edilmesine ilişkin olarak ortaya herhangi bir somut bilgi belge sunulmadığı, öte yandan sicil döneminde işlediği disipline konu fiillerinin, sicilin nitelik hanelerinin tamamına etkili olamayacağı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, 2019 yılı sicili objektif olarak düzenlenmediği sonucuna varılan davacının, söz konusu sicil nedeniyle kademe ilerlemesi yapamadığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Diğer yandan dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi Anayasal ve yasal bir zorunluluktur.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Aydın 1. İdare Mahkemesince verilen 10/06/2020 gün ve E:2019/536, K:2020/329 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının ödemenin yapılması gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine, adli yardım talebinin kabulü nedeniyle dava ve başvuru aşamasında alınmayan aşağıda dökümü gösterilen ilk derece dava ve istinaf yargılama gideri toplamı olan 469,20TL'nin davalı idareden alınmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.040,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 29/12/2020 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)