(6191 S. K. m. 7) (2577 S. K. m. 45, 49) (492 S. K. m. 13) (375 S. KHK. m. 1) (Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliği m. 21)
İSTEMİN ÖZETİ: Kara Kuvvetleri Komutanlığı emrinde sözleşmeli er olarak görev yapmaktayken Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yapılan sınavda başarılı olarak Jandarma Genel Komutanlığı emrinde uzman erbaş olarak göreve başlayan ve İzmir İli, Gaziemir İlçesinde konuşlu bulunan Sahil Güvenlik Hava Karargah Destek Kıtalar Komutanlığı Güvenlik Hizmet Bölük Komutanlığı'nda uzman erbaş olarak görev yapan davacının, sözleşmeli er olarak görev yaptığı 18/05/2015-28/12/2018 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununun 7. maddesinin 5. fıkrası ile Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliğinin 21/1 maddesinde düzenlenen ödemenin ve 375 sayılı KHK'nın 1/D maddesinde düzenlenen tazminatın ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 23/05/2019 tarih ve 117784 sayılı davalı idare işleminin iptali ile söz konusu ödemelerin ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; davalı idarece, davacının kendi iradesiyle sözleşme süresi içinde uzman erbaşlık statüsüne geçiş yaptığı, statü geçişi yapan personele ikramiye ödeneceğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin işlemin tesis edildiği görülmüş ise de, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1/D maddesinde öngörülen tazminatın; sözleşmesi kendi kusurları olmaksızın feshedilenlere veya hizmet sürelerinin bitiminde ayrılan sözleşmeli erbaşlara ödenen maktu nitelikte bir tazminat olduğu, davacının uzman erbaş sınavını kazanması sebebiyle sözleşmesinin idarece feshedilmesi halinin, davacının kendi kusuru olmaksızın sözleşmesinin feshedilmiş sayılacağı hallerden biri sayılacağından, bu durumda mevzuatta belirtilen şartı sağlayan davacıya ödeme yapılması gerektiğinden bahisle, başvurusunun; kendi iradesiyle statü değişikliği yaptığı gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, Sahil Güvenlik Komutanlığının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamedeki düzenleme ile İçişleri Bakanlığına bağlanmış olduğu ve Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinden ayrıldığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nda sözleşmeli er olarak görev yapan ve sınavı kazanması nedeniyle Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde uzman onbaşı olduğu için sözleşmesi feshedilen davacının, sınavı kazanması nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesinin mevzuat hükmü doğrultusunda doğal bir sonuç olduğu ve yine Sahil Güvenlik Komutanlığının Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinden ayrılması hususunun kendi kusurundan kaynaklanmadığı, diğer bir deyişle bu durumun kendisine izafe edilmesinin mümkün olmadığından, kendi kusuru olmaksızın Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrıldığı açık olan davacıya 6191 sayılı kanunun 7/5 maddesi kapsamında ödeme yapılması gerektiğinden bahisle aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, 375 sayılı KHK'nın 1/D maddesi ile 6191 sayılı Kanunun 7/5. maddesi uyarınca hak edilen ödemelerin, davalı idareye başvuru tarihi olan 22/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar veren İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 05/07/2020 gün ve E:2019/734, K:2020/714 sayılı kararının; davacının, sözleşme süresi içinde statüsü değiştiği, 6191 sayılı Kanununun 7. maddesinin 5. fıkrası ile Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliğinin 21/1 maddesinde düzenlenen ödemenin ve 375 sayılı KHK'nın 1/D maddesinde düzenlenen tazminatın ödenmesinin uygun olmayacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesine göre genel bütçeli idarelerin mahkeme ve icra harçlarından muaf olması nedeniyle, yargılama giderleri kapsamında harç yönünden aleyhlerine hüküm kurulmasında da hukuka aykırılık bulunduğu ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5.İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, Kara Kuvvetleri Komutanlığı emrinde sözleşmeli er olarak görev yapmaktayken Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yapılan sınavda başarılı olarak Jandarma Genel Komutanlığı emrinde uzman erbaş olarak göreve başlayan ve İzmir İli, Gaziemir İlçesinde konuşlu bulunan Sahil Güvenlik Hava Karargah Destek Kıtalar Komutanlığı Güvenlik Hizmet Bölük Komutanlığı'nda uzman erbaş olarak görev yapan davacının, sözleşmeli er olarak görev yaptığı 18/05/2015-28/12/2018 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olarak, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanununun 7. maddesinin 5. fıkrası ile Sözleşmeli Erbaş ve Er Yönetmeliğinin 21/1 maddesinde düzenlenen ödemenin ve 375 sayılı KHK'nın 1/D maddesinde düzenlenen tazminatın ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 23/05/2019 tarih ve 117784 sayılı davalı idare işleminin iptali ile söz konusu ödemelerin ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların istinaf yolu ile incelenip kaldırılmaları 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 45. maddesinin 2. fıkrasının göndermede bulunduğu aynı Kanunun 49. maddesinin 2. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İstinaf başvurusuna konu edilen İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 05/07/2020 gün ve E:2019/734, K:2020/714 sayılı kararının, dava konusu işlemin iptali ile tazminat isteminin kabulüne ve yargılama giderlerine ilişkin kısımları ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.
İstinaf incelemesinin, İdare Mahkeme Kararındaki faize ilişkin kısma gelince;
Yukarıda da aktarıldığı üzere idare mahkemesince dava konusu işlemin iptaline, 375 sayılı KHK'nın 1/D maddesi ile 6191 sayılı Kanunun 7/5. maddesi uyarınca hak edilen ödemelerin, davalı idareye başvuru tarihi olan 22/04/2019 tarihinden itibaren davacıya yasal faiz ödenmesine hükmedilmiştir.
Bununla birlikte, dava dilekçesi incelendiğinde davacı tarafından dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle ödenmeyen söz konusu ödemelerin ödenmesinin istenildiği, ancak faiz isteminde bulunulmadığı, faiz talebine ise ilk olarak davalı idarenin savunmasının tebliği üzerine davacının ikinci dilekçede yer verdiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, idari yargıda ıslahın (tazminat artırımının) yasal dayanağı olan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 16. maddesinin 4. fıkrasında sadece dava dilekçesinde talep edilen tazminat tutarının artırılmasına imkan tanındığı, dava dilekçesinde talep edilmeyen faiz vb. diğer istemler için sonradan ıslah dilekçesiyle veya başka bir şekilde talepte bulunulmasına hukuken olanak bulunmadığı, aksi bir durumun davayı genişletme yasağının ihlali kapsamına gireceği, bu nedenle, işbu davada, dava dilekçesinde yasal faiz talep edilmediğinin açık olduğu, yukarıda anılan Yasa maddesinin sınırlayıcı hükmü karşısında, dava dilekçesinde talep edilmeyen yasal faizin ikinci dilekçede de istenilmesinin de mümkün olmadığı, bu takdirde görülen davada hükmedilen tazminat tutarı için yasal faize hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı, istinafa konu mahkeme kararının bu yönüyle kaldırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte, davalı idarenin istinaf başvurusunun bu kısım bakımından kabul edilmiş olmasının, uyuşmazlığın bir kısmı bakımından davacının haksız çıktığı şeklinde değerlendirilemeyeceği, davanın sonuç itibarıyla davacı lehine sonuçlandığı ve faiz talebinin de bu davanın konusu kapsamında olmadığı dikkate alındığında, istinaf aşamasında davalı idare tarafından karşılanan yargılama giderlerinin tamamımın davalı idare üzerinde bırakılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin istinaf isteminin kısmen (faize ilişkin kısmının) kabulüne, İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 05/07/2020 gün ve E:2019/734, K:2020/714 sayılı kararının yasal faize hükmedilmesine ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacı lehine yasal faize hükmedilmesine yer olmadığına, davalı idarenin istinaf talebinin geri kalan kısmının ise reddine, aşağıda dökümü yapılan istinaf aşamasına ait 30,00-TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, yatırılan posta ücretinin kullanılmayan kısmının Mahkemesince yatırana iadesine, 17/11/2020 gününde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)