(5174 S. K. m. 96) (Oda Muamelat Yönetmeliği m. 18, 25, 79)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacının, ….. Odası bünyesindeki 18 numaralı meslek komitesi üyeliği ile oda meclisi üyeliğinin düşürülmesine ilişkin 14/05/2019 tarih ve 6494 sayılı ve 20/05/2019 tarih ve 6871 sayılı işlemlerin iptali istemiyle açılan davada; oda ve borsa ile birlik organlarında görevli üyelerin özürlü veya özürsüz durumda altı ay içerisinde toplantıların yarısından bir fazlasına katılmamaları halinde üyelikten çekilmiş sayılacaklarının 5174 sayılı Kanun ve Oda Muamelat Yönetmeliği ile hüküm altına alındığı, davacının son altı ay zarfında gerçekleşen komite toplantılarının yarısından bir fazlasına katılmaması sebebiyle Oda Muamelat Yönetmeliğinin 25. maddesinin birinci fıkrası uyarınca komite üyeliğinden çekilmiş sayıldığının davacıya ve meclis başkanlığına bildirildiği, bu hususun davet, toplantı tutanakları ve hazirun cetvelleri gibi belgelerin incelenmesiyle sübuta erdiği, meslek komitesi üyeliğinden çekilmiş sayılan üyenin, istifa ile benzer sonuçlara sebep olan çekilmiş sayılması sebebiyle meslek komitesi asil üyeliğinin sona erdiği, komite üyeliğinin sona ermesinin tabii neticesi olarak, komite üyesi seçilmesi sebebiyle kazandığı oda meclis üyeliğinin de sona ereceği, işlemlerin hukuka aykırılık taşımadığı gerekçesiyle davayı reddeden Manisa 1. İdare Mahkemesi'nin 04/12/2019 gün ve E: 2019/480, K: 2019/1065 sayılı kararının; Oda Muamelât Yönetmeliği'nin 18. maddesi hükmü uyarınca davacının toplantılara daveti gerekirken çağrılmadığı, oda ve borsalarda görevli mensubun üyeliğinin düşürülmesi için meclis kararına ihtiyaç olduğu ileri sürülerek, istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvuru dilekçesine yanıt verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5.İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, davacının 18 numaralı meslek komitesi üyeliğinin ve oda meclisi üyeliğinin düşürülmesine ilişkin işlemlerin iptali talebiyle açılmıştır...
5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nun 96. maddesinin 6. fıkrasında; ''Oda, borsa ve Birlik organlarında görevli üyeler, özürlü veya özürsüz olarak altı ay içinde yapılan toplantıların yarısından bir fazlasına katılmamaları halinde üyelikten çekilmiş sayılırlar. Bu hüküm, kendi organlarınca başka bir yerde görevlendirilen üyeler hakkında uygulanmaz." kuralına yer verilmiştir.
12.9.2005 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Oda Muamelat Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasında; 'Özürlü veya özürsüz olarak altı ay içinde yapılan toplantıların yarısından bir fazlasına katılmayan meslek komitesi, meclis, yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeleri ile şube meclisi ve şube yönetim kurulu üyeleri üyelikten çekilmiş sayılır. Altı aylık süre, organ seçimlerinin kesinleştiği tarihten sonraki herhangi bir altı aylık zaman dilimi göz önünde bulundurularak hesaplanır.'' hükmüne, 79. maddesinin 1. fıkrasında; ''Odalarda karar ve denetim organı meclis, yürütme organı yönetim kuruludur. Meclis, soru veya meclis araştırması yoluyla denetleme yetkisini kullanır.'' hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 07/04/2018 tarihinde yapılan 25 adet meslek komitesinin yer aldığı .... Odası organ seçimlerinde Gıda ve Temizlik Malzemesi İmalat ve Toptan Ticareti yapan üyeleri temsil eden ve 5 üyeden oluşan (18) nolu Meslek Komitesi asıl üyeliğine 2. sıradan, 65 asıl üyeden oluşan Oda Meclisi asıl üyeliğine 56. sıradan seçildiği, 14/04/2018 tarihinde toplanan 18 nolu Meslek Komitesi üyeleri toplantısında komite başkanlığına H.P.'nin komite başkan yardımcılığına davacının seçildiği, aynı tarihli toplantıda meslek komitesi toplantılarının her ayın ilk Salı günü saat 17:00 de yapılmasının kararlaştırıldığı, karar tutanağının, aralarında davacının da bulunduğu toplantıya katılan dört üye tarafından imzalandığı; 02/05/2018 (1 Mayıs Salı gününün işçi bayramına denk gelmesi sebebiyle), 05/06/2018, 03/07/2018, 07/08/2018, 04/09/2018, 02/10/2018, 06/11/2018, 04/12/2018, 02/01/2019 (1 Ocak Salı gününün resmi tatil gününe denk gelmesi sebebiyle), 05/02/2019, 05/03/2019, 02/04/2019 ve 07/05/2019 (1 Mayıs Salı gününün işçi bayramına denk gelmesi sebebiyle) tarihlerinde yapılan meslek komitesi toplantılarına ilişkin toplantı tutanakları, ve hazirun cetvellerine ilişkin yapılan inceleme neticesinde davacının sadece 07/08/2018 tarihli komite toplantısına katıldığı, bunun dışında 2018 yılı Mayıs, Haziran, Temmuz, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ile 2019 yılı Ocak, Şubat, Mart, Nisan ve Mayıs aylarında yapılan komite toplantılarına katılmadığının tespit edilmesi üzerine 5174 sayılı Kanun 96. ve Oda Muamelat Yönetmeliği'nin 25. maddesinde yer alan, özürlü veya özürsüz olarak altı ay içersinde yapılan toplantıların yarısından bir fazlasına katılmayan meslek komite, meclis, yönetim kurulu ve disiplin kurulu üyeleri ile şube meclisi ve şube yönetim kurulu üyelerinin üyelikten çekilmiş sayılacağına ilişkin hükme istinaden 14/05/2019 tarih ve 6494 sayılı Meslek Komitesi Başkanlığı işlemi ile 18 nolu Meslek Komitesi üyeliği görevinden, 20/05/2019 tarih ve 6871 sayılı .... Odası Meclis Başkanlığı işlemi ile de meslek komitesi üyeliğinden çekilmiş sayılma işlemi sebebiyle meclis üyeliğinin sona erdiğinin bildirilmesi üzerine meslek komitesi üyeliğinden çekilmiş sayılmasına ilişkin meslek komitesi başkanlığı işleminin ve meslek komitesi üyeliğinden çekilmiş sayılması sebebiyle meclis üyeliğinin sona erdiğinin bildirilmesine yönelik meclis başkanlığı işlemlerinin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, oda, borsa ve birlik organlarında görevli üyelerin, özürlü veya özürsüz olarak altı ay içinde yapılan toplantıların yarısından bir fazlasına katılmamaları halinde üyelikten çekilmiş sayılacaklarının 5174 sayılı Kanun ve Oda Muamelat Yönetmeliği ile hüküm altına alındığı, söz konusu hükümlerde anılan işlemin kim tarafından ve nasıl tesis edileceği noktasında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu nedenle söz konusu işlemin yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca odanın karar organı olarak belirlenen meclis tarafından yerine getirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış olup, oda meclis kararı olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüyle, Manisa 1. İdare Mahkemesi'nin 04/12/2020 gün ve E:2019/480, K:2019/1065 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 571,20-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen 2,590.00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın Mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatıranlara iadesine, 12/11/2020 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)