(657 S. K. m. 141, 143) (Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar m. 4, 6, 25)
İSTEMİN ÖZETİ: Denizli İli, Tavas ilçesi .... Ortaokulu müdür yardımcısı olarak görev yapmakta iken 10.08.2016 tarihinde görevden uzaklaştırılan ve 08.05.2018 tarihinde tekrar göreve iade edilen davacının, görevden uzaklaştırıldığı döneme ilişkin olarak alamadığı ek ders ücretlerinin ödenmesi istemiyle 21.11.2019 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin Tavas İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 26.11.2019 tarih ve 23294989 sayılı işleminin iptali ile hakettiği ek ders ücretinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada; "...davacının görevinden uzakta kalmasında davacıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı, davacının, idarenin söz konusu işlemi nedeniyle fiilen çalışamadığı, davalı idarenin, görevden uzaklaştırma işlemi olmasa idi davacının fiilen çalışma şartını taşımayacağına dair bir iddiası da bulunmadığı, davacı istese dahi fiilen çalışma olanağına sahip olmadığı gibi görevden uzaklaştırma işlemi olmasa idi, fiilen çalışma şartını yerine getireceği ve dolayısıyla ek ders ücretlerine mutlak surette hak kazanmış olacağı, gelinen aşamada idarenin eylem ve işlemlerinden sorumlu olduğu, davacının talebinin yoksun kalınan mali ve özlük haklar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve görevden uzaklaştırıldığı 10.08.2016tarihi ile göreve başlatıldığı 08.05.2018 tarihi aralığında alamadığı ek ders ücretlerinin davacıya ödenmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının, görevden uzaklaştırıldığı tarih ile göreve başlatıldığı tarih aralığında alamadığı ek ders ücretlerinin ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı..."gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali, davacının görevden uzaklaştırıldığı 10.08.2016 tarihi ile göreve başlatıldığı 08.05.2018 tarihi aralığında alamadığı ek ders ücretlerinin, davanın açıldığı 24.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi yolunda verilen Denizli İdare Mahkemesinin 27/03/2020gün ve E:2019/1503, K:2020/379sayılı kararının; davalı idare tarafından, ek ders ödemelerinin ancak görevin fiilen yerine getirilmesi halinde yapılabileceği, davacının fiilen vermediği bir hizmetin karşılığının ödenemeyeceği, davanın reddi gerektiği ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; Denizli İli, Tavas ilçesi .... Ortaokulu müdür yardımcısı olarak görev yapmakta iken 10.08.2016 tarihinde görevden uzaklaştırılan ve 08.05.2018 tarihinde tekrar göreve iade edilen davacının, görevden uzaklaştırıldığı döneme ilişkin olarak alamadığı ek ders ücretlerinin ödenmesi istemiyle 21.11.2019 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin Tavas İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 26.11.2019 tarih ve 23294989 sayılı işleminin iptali ile hakettiği ek ders ücretinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü'' başlıklı 141.maddesinde; ''Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir. Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler. 143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir.'' denildikten sonra aynı Kanunun ''Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller'' başlıklı143.maddesinde;''Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce: a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler; b) Yargılamanın men'ine veya beraatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar; ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler; Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.'' hükmüne yer yerilmiştir.
16/12/2006 gün ve 26378 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Millî Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın4.maddesinin (d) bendinde; "Ders niteliğinde yönetim görevi: Bakanlık merkez ve taşra teşkilâtı ile Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli personelin inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim hizmetlerinden ek ders görevi olarak kabul edilen etkinlikleri" , (f) bendinde;" Ek ders görevi: Aylık karşılığı ders görevi dışında ek ders ücreti karşılığında okutulan dersleri" , (ğ) bendinde; "Hazırlık ve planlama görevi: Her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumu öğretmenlerinin ders dışı hazırlık, planlama veya sosyal hizmetler gibi ek ders görevi sayılan etkinliklerini ifade ettiği" belirtilmiş, "Ek ders görevi" başlıklı6.maddesindeise;" 1) Kapsama dâhil örgün ve yaygın eğitim kurumlarında görevli olup, aylık karşılığı ders görevini tamamlayan;....b) Genel bilgi ve meslek dersleri öğretmenlerine 6 saati zorunlu olmak üzere haftada 15 saate, c) Atölye ve laboratuvar öğretmenlerine 20 saati zorunlu olmak üzere haftada 24 saate, kadar alanlarında, ek ders görevi verilemeyen veya kısmen verilebilenlere, ihtiyaç halinde ve istekleri üzerine alanları dışında da ek ders görevi verilebilir...3) Öğretmenlere, ilgili mevzuatına göre öğretim yılı başında ve sonunda yaptıkları meslekle ilgili çalışma sürelerinde iki haftayı geçmemek üzere ve fiilen görev yapmaları kaydıyla haftada 15 saat ek ders ücreti ödenir...5) Okul öncesi ve sınıf öğretmenleri ile bölüm, atölye ve laboratuvar şefliği görevi verilen öğretmenler hariç olmak üzere, örgün eğitim kurumlarında ilgili mevzuatında belirtilen sosyal etkinlik faaliyetlerinde danışman öğretmen olarak görevlendirilen öğretmenler ile sınıf veya şube sorumluluğu verilen sınıf/şube rehber öğretmenlerinin bu görevlerinin haftada 2 saati ek ders görevi sayılır. Bu dersler, ders dağıtım çizelgesinde “Öğrenci Sosyal ve Kişilik Hizmetleri” adıyla gösterilir. Bu kapsamda aynı kişiye hem danışman öğretmenlik hem de sınıf/şube rehber öğretmenliği görevi verilmesi hâlinde sadece bir görev için ek ders ücreti ödenir" düzenlendikten sonra "Ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller"i düzenleyen 16.maddesindeise;"1) Bir öğretim yılında 90 günü geçmemek üzere, bu Karar kapsamında bulunan personelden; a) Bakanlıkça veya verilen yetki uyarınca valiliklerce yurt içinde düzenlenen her türlü eğitsel gezi, konferans, kurs ve seminerlerde görevlendirilenler; fiilen yerine getirdikleri bu görevleri süresince, görevlendirildikleri tarihte kendilerine verilmiş ek ders görevleri varsa bu görevlerini yapmış sayılırlar ve buna ilişkin ek ders ücretleri kadrolarının bulunduğu kurumca ödenir, b) İl düzeyinde millî ve mahallî bayramların kutlamaları için kurulan hazırlık komitelerinde görevlendirilenler ile söz konusu bayramların hazırlık çalışmalarına ve törenlerine öğrencilerle birlikte katılan yönetici ve öğretmenler, hazırlık çalışmalarına sınıf veya okul bütünlüğünde katılan öğrencilerin öğrenim gördüğü eğitim kurumlarının yönetici ve öğretmenleri, bu sürelerde üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim ve hazırlık ve planlama görevlerini yapmış sayılacağı" belirtilmiş, "Görevin fiilen yapılması" başlıklı25.maddesinde;"1) Bu Karar kapsamında ek ders ücreti ödenebilmesi için, ek ders görevinin fiilen yapılmış olması, ek ders görevinden sayılan veya ek ders görevinin yapılmış sayılacağı hâller bakımından ise bu Kararda belirlenen koşulların oluşması şarttır. Ek ders ödemelerinden harcama yetkilisi, ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisi ve bu Kararda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde ek ders görevinin gerçekleştiğine ilişkin belgeyi düzenleyen ve onaylayan diğer gerçekleştirme görevlileri müteselsilen sorumludur, 2) Yapılan inceleme sonucunda fiilen yapılmadan ve gerekli koşullar oluşmadan ödendiği anlaşılan ek ders ücretleri ilgililerden yasal faizi ile birlikte geri alınır, 3) Bu Kararın 10, 14 ve 21 inci maddeleri uyarınca ödenen ek ders ücretleri, yarım günlük izinler hariç, her ne şekilde olursa olsun izinli ve raporlu olunan sürelerde ödenmeyeceği" belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Denizli İli, Tavas İlçesi, .... Ortaokulu müdür yardımcısı olarak görev yapmakta iken 10.08.2016 tarihinde görevden uzaklaştırıldığı, daha sonra 08.05.2018 tarihinde tekrar göreve iade edildiği, davacının görevden uzaklaştırıldığı döneme ilişkin olarak alamadığı ek ders ücretlerinin ödenmesi istemiyle 21.11.2019 tarihinde yaptığı başvurunun Tavas İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 26.11.2019 tarih ve 23294989 sayılı işlemiyle reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, ek ders görevi; öğretmenlerin maaşları karşılığında okutmakla yükümlü oldukları ders saati sayısının, ders müfredatında belirtilen ders saati sayısını karşılamaması halinde, ihtiyaç duyulan branşlardaki ders saati açığının ilgili branş öğretmenince kapatılması için mevzuatta belirtilen üst sınırı aşmamak üzere söz konusu öğretmenlere verilen bir görev olup, ek ders ücreti ise, bahse konu ek ders görevini yerine getiren öğretmenlere emekleri karşılığında ödenen ücrettir. Diğer bir ifadeyle "ek ders ücreti"nin amacı, öğretmenlerin mali haklarının iyileştirilmesi değil, eğitim öğretim hizmetinin sürekli ve kesintisiz bir şekilde yürütülmesi amacıyla ayrıca "ek ders görevi"ni fiilen yerine getiren öğretmenlerin, bu hizmetlerinin karşılığının verilmesidir.
Öte yandan, davacı hakkında tesis edilmiş olan görevden uzaklaştırma kararının bir tedbir mahiyetinde olduğu, bu kararın hukuka aykırı olduğu yolunda yetkili ve görevli yargı yerince verilmiş bir iptal kararının bulunmadığı, idari işlemlerin hukuka uygunluğu karinesinden yararlanacağı, bu bağlamda davacının fiilen görevini ifa edememesinde idareye bir kusur atfedilemeyeceği tartışmasızdır.
Olayda, Denizli İli, Tavas İlçesi, .... Ortaokulu müdür yardımcısı olarak görev yapmakta iken 10.08.2016 tarihinde görevden uzaklaştırılan, 08.05.2018 tarihinde yeniden göreve başlatılan davacının görevden uzak kaldığı tarihler arasında fiilen öğretmenlik ve ek ders görevini yapmış sayılması söz konusu olmadığından, bu süre içindeki ek ders ücretinden faydalandırılmamasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali ile tazminat talebi yönünden davanın reddi gerektiğinden, aksi yöndeki başvuruya konu Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Denizli İdare Mahkemesinin 27/03/2020 gün ve E:2019/1503, K:2020/379 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan 130,70-TL ilk derece dava yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında davalı idarece yapılan toplam 54,00-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine uyarınca takdir edilen 1.700,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13 (j) bendi uyarınca davalı idarenin harçtan muaf olması nedeniyle istinaf safhasında alınmayan toplam 148,60-TL istinaf karar harcının davacıdan alınmasına, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine, 26/11/2020 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)