(2577 S. K .m. 45, 46) (Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik m. 6)
İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 7. İdare Mahkemesi'nce dava konusu işlemin iptali yönünde verilen 04/11/2019 gün ve E:2018/2487, K:2019/2519 sayılı kararın; davalı idare vekilince, usul yönünden davanın süre açısından reddi gerektiği, esas yönünden ise, davacının denklik başvurusunun 16.01.2009 tarihinde imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanın 6 ncı maddesi ve Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 6/1. maddesi uyarınca reddedildiği, davacının Bulgaristan Sofya Tıp Üniversitesi'nden Yakın Doğu Üniversitesi'ne yatay geçişinin ilgili anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı, ayrıca davacının 2011 LYS sonuç belgesi incelendiğinde, Yakın Doğu Üniversitesi Diş Hekimliği lisans programının 2011 yılındaki öğrenci kabulü taban puanına da sahip olmadığının tespit edildiği belirtilerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf dilekçesine karşı cevap verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava; davacının Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki Yakın Doğu Üniversitesi'nden almış olduğu "Diş Hekimliği" programındaki lisans diplomasının denklik işleminin yapılması yönündeki başvurusunun reddine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK)'nın 28.09.2018 tarih ve E.74418 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; 16 Ocak 2009 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmada; anlaşmaya taraf iki ülke Türkiye Cumhuriyeti ile KKTC arasındaki yükseköğretim esaslarının belirlendiği, anlaşmaya taraf olmayan üçüncü bir devletten yapılacak yatay geçişlerle ilgili herhangi bir hükme doğal olarak yer verilmediği, dolayısıyla, bahse konu anlaşmanın 6. maddesinde "KKTC üniversitelerinde... yatay geçişlerde Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş kriter ve esasların uygulanacağı" hükmünün, anlaşmaya taraf Türkiye Cumhuriyeti ile KKTC'deki üniversiteler için getirilmiş bir düzenleme olduğundan, anlaşmaya taraf olmayan Bulgaristan'dan, KKTC'ye yapılan yatay geçişlerde, anlaşmanın amaç ve kapsamını aşacak şekilde davacıya uygulanarak, Bulgaristan Sofya Üniversitesi'nden KKTC Yakın Doğu Üniversitesi'ne yatay geçiş yapan davacının yatay geçişinin bu anlaşma hükümleri ile "Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik" maddelerine uygun olmadığından bahisle denklik başvurusunun reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
16 Ocak 2009 tarihinde imzalanan ve 23/2/2011 tarihli ve 6165 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanın onaylanması, 28.05.2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 25.04.2011 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla kararlaştırılmış ve anılan Anlaşmanın 2.maddesinde, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan üniversitelerin ön lisans ve lisans diplomaları Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından denklik işlemine tabi tutulmaksızın Türkiye Cumhuriyeti’nde de geçerlidir. Ancak bunun için, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti hukukuna göre kurulmuş olan bir üniversitedeki lisans veya ön lisans programına, Türkiye Cumhuriyeti üniversitelerindeki lisans ve ön lisans programlarına öğrenci yerleştirmeye ilişkin olarak Türkiye Cumhuriyeti hukukuna göre her yıl yapılan sınav sonuçlarına göre yerleştirilmiş olmaları şarttır.", 6.maddesinde ise "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından, ön lisans ve lisans öğretimindeki yatay ve dikey geçişlerle ilgili olarak, Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş kriter ve esaslar uygulanır. "hükmü yer almıştır.
Anılan Kanun hükmüne dayalı olarak hazırlanan ve davacının başvurduğu tarihte yürürlükte bulunan 20.02.2016 tarih ve 29630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin "j" bedinde "Yükseköğretim kurumunu ve programını tanıma: Diplomayı veren yükseköğretim kurumunun ve programının, faaliyet gösterdiği ülkenin yetkili makamları veya bu makamlarca yetkilendirilmiş kalite güvencesi ve akreditasyon kuruluşları ile Yükseköğretim Kurulu tarafından akademik derece vermeye yetkili bir kurum ve program olarak kabul edilmesini ifade eder.", "Tanıma başvurusunun incelenmesi ve sonuçlandırılması" başlıklı 5.maddesinin 1.fıkrasında; "(1) Başvuruya esas belgeleri tam olan ve aşağıdaki koşullardan en az birini sağlayan başvurular incelemeye alınır: a) Diplomayı veren yükseköğretim kurumunun, faaliyet gösterdiği ülke yetkili makamlarınca kendi yükseköğretim sistemi içinde yer aldığının kabul edilmesi ve Yükseköğretim Kurulunca tanınması. b) Diplomayı veren yükseköğretim kurumunun ilgili ülke makamlarınca yetkilendirilmiş olması ve Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen kalite güvencesi ve akreditasyon kuruluşları tarafından tanınması. c) Bir ülkede faaliyet gösteren yükseköğretim kurumuna bağlı olarak başka bir ülkede faaliyet gösteren ve menşe ülke ile Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan yükseköğretim kurumundan alınmış diplomalar için öğrenim görülen ülkenin yetkili makamları tarafından tanıma veya denklik belgesi düzenlenmiş olması. ç) Bir ülkenin yetkili makamlarınca tanıma veya denklik belgesi düzenlenmiş diplomanın, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası örgütlerin çatısı altında kurulmuş bir yükseköğretim kurumundan alınmış olması. (2) Birinci fıkradaki koşullardan birinin sağlandığı ve belgelerin asıl ve gerçeğe uygun olup olmadığı, üzerinde kazıntı, silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı, belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığı, öğrenim süresince kullanılan pasaport/pasaportlar ile il emniyet müdürlüklerinden alınan giriş-çıkış belgeleri, öğrenim için gereken asgari süre ve kredinin tamamlanmış olup olmadığı tespit edilerek Denklik Birimi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu Komisyona sunulur. Komisyon tarafından hazırlanan nihai rapor Yükseköğretim Yürütme Kurulunda görüşülerek ilgiliye tanıma belgesi verilip verilmeyeceği karara bağlanır." hükmü yer almış, "Denklik başvurusunun incelenmesi" başlıklı 6.maddesinde; " (1) Denklik başvurusu, 5 inci maddede sayılan koşul ve işlemlere ek olarak aşağıdaki hususlar bakımından incelenir: a) Denkliği talep edilen diplomaya esas yükseköğretim programının asgari kazanımlar açısından Türk yükseköğretim sisteminde yer alan programa eşdeğer olup olmadığına bakılır. b) Türk yükseköğretim sisteminde aynı veya benzer bir program bulunmuyor ise bu Yönetmelikte belirtilen diğer şartların sağlanması hâlinde ön lisans, lisans, yüksek lisans dereceleri açısından Türk yükseköğretim sistemine eşdeğer olup olmadığı incelenir...." hükmüne yer verilmiş, "Denklik başvurusunun incelenmesi sonucu yapılacak işlemlerin" belirtildiği 7.maddesinin 5.fıkrasının "ç" bendinde "Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla öğrenim dilinin Türkçe olduğu belirlenen programlar veya Yükseköğretim Kurulunca tanınan yurtdışındaki Türkçe yükseköğretim programları dışında, yükseköğretim kurumlarının açtığı ve öğrenim dili Türkçe olan programlardan alınan diplomalar için yapılan başvurular reddedilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, 24.04.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yatay geçiş yapılan tarihte yürürlükte olan 6.maddesinin birinci fıkrasında, "Önlisans diploma programlarının ilk yarıyılı ile son yarıyılına, lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılı ile lisans diploma programlarının son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz." düzenlemesi yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının, 12.09.2011 tarihinde Bulgaristan Sofya Tıp Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne kayıt olduğu, hazırlık eğitimini burada tamamladığı, 2012-2013 eğitim- öğretim yılında, 1.sınıftan itibaren KKTC Yakın Doğu Üniversitesi'ne yatay geçiş yaptığı, eğitiminin kalanını bu üniversitede tamamladığı, lisans eğitimini tamamlamadıktan sonra diplomasına denklik verilmesi amacıyla 06.07.2017 tarihinde idareye yapmış olduğu başvurusunun, Sofya Tıp Üniversitesi'nden Yakın Doğu Üniversitesi'ne yatay geçişinin Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanın 6. maddesi ve Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 6/1. maddelerine uygun gerçekleşmediği, ayrıca 2011 yılı LYS sonuç belgesine göre de Yakın Doğu Üniversitesi Diş Hekimliği lisans programının 2011 yılında öğrenci kabulündeki taban puana da davacının sahip olmadığından bahisle YÖK Yürütme Kurulu'nun 22.11.2017 tarihli kararıyla reddedildiği ve bu kararın 15.12.2017 tarihli yazı ile davacıya bildirildiği, müteakiben davacının 06.04.2018 ve 15.06.2018 tarihli dilekçelerle davalı idareye tekrar müracaat ederek, durumunun yeniden incelenmesini istediği, bunun üzerine YÖK Yürütme Kurulu'nun 26.09.2018 tarihli toplantısında, daha önce 22.11.2017 tarihli toplantısında alınan kararda değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus olmadığına karar verilmesi ve anılan kararın 28.09.2018 tarihinde davacıya tebliği üzerine, görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Buna göre, İdare Mahkemesi tarafından, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında imzalanan Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanın, anlaşmaya taraf iki ülke Türkiye Cumhuriyeti ile KKTC arasındaki yükseköğretim esaslarını belirlediği, anlaşmaya taraf olmayan üçüncü bir devletten yapılacak yatay geçişlerle ilgili herhangi bir hükme yer verilmediği ve dolayısıyla, bahse konu anlaşmanın 6. maddesinde "KKTC üniversitelerinde ....yatay geçişlerde Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş kriter ve esasların uygulanacağı" hükmünün, anlaşmaya taraf olmayan Bulgaristan'dan, KKTC'ye yapılan yatay geçişlerde uygulanamayacağı gerekçesine yer verilmiş ise de, anılan Anlaşma hükmünde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının, yatay geçişlerinde; KKTC, Türkiye Cumhuriyeti veya üçüncü ülke üniversitelerinden yapılmış olma hususunda herhangi bir ayrım yapılmadan, tüm yatay geçişlerde uygulanması öngörülmüş, dolayısıyla da Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının üçüncü ülkeden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerine yapacakları yatay geçişler bakımından da YÖK tarafından kabul edilmiş kriter ve esasların uygulanmasının amaçlandığı anlaşıldığından, İdare Mahkemesi'nin aksi yöndeki gerekçesi yerinde görülmemiştir.
Bu durumda, 16 Ocak 2009 tarihinde imzalanan ve 23/2/2011 tarihli ve 6165 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hukukuna Göre Kurulmuş Olan Üniversitelerin Karşılıklı Tanınmasına Dair Milletlerarası Anlaşmanın 6.maddesine göre, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üniversitelerinde öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları bakımından, ön lisans ve lisans öğretimindeki yatay ve dikey geçişlerle ilgili olarak, Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunca kabul edilmiş kriter ve esasların uygulanması gerektiğinden ve davacının da 12.09.2011 tarihinde Bulgaristan Sofya Tıp Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde hazırlık eğitimini tamamladıktan sonra 2012-2013 eğitim-öğretim yılında yani 1.sınıftan itibaren KKTC Yakın Doğu Üniversitesi'ne yatay geçiş yaptığı ve eğitiminin kalanını bu üniversitede tamamladığı dikkate alındığında, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 6.maddesinin birinci fıkrasında yer alan, lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılı ile lisans diploma programlarının son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz düzenlemesine rağmen söz konusu lisans diploma programının ilk yarıyılına geçiş yapıldığı, dolayısıyla yatay geçişin YÖK mevzuatına uygun yapılmadığı, öte yandan davalı idare tarafından alınan komisyon kararında, davacının 2011 yılı LYS sonuç belgesine göre Yakın Doğu Üniversitesi Diş Hekimliği lisans programının 2011 yılında öğrenci alımındaki taban puana sahip olmadığının belirtilmesine ve davalı idarenin savunmasında, bu husus nedeniyle de davacının yatay geçişinin mevzuata uygun olmadığının ileri sürülmesine karşın, söz konusu savunmaya cevap veren davacı vekilinin 10.01.2019 tarihli dilekçesinde, bu iddianın aksini ortaya koyacak herhangi bir açıklama yapılmadığı gibi bilgi ve belge de sunulmadığı anlaşılmakla, davacının denklik başvurusunun reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde yukarıda açıklanan Anlaşma ve Yönetmelik hükümleri uyarınca hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise, hukuki isabet görülmemiştir.
Davacı tarafından, Sofya Tıp Fakültesi Diş Hekimliği bölümü hazırlık sınıfını bitirdikten sonra YÖK'e müracaat ettiği ve nakil hususunda görüş istediği, YÖK'ün 02.05.2012 tarihli cevabi yazısında "Sofya Tıp Fakültesinin kurulca tanındığı, yatay geçiş başvurularının ilgili üniversiteler tarafından değerlendirilmesi gerektiğinden yatay geçiş yapmak istenen Üniversiteye başvurması gerektiği" yönünde görüş verildiği belirtilmekle birlikte, söz konusu cevabi yazının davacının yatay geçişinin uygun görüldüğü veya yatay geçişine izin verildiği anlamına gelmeyeceği açık olduğundan, davacının bu iddiasının da dava konusu işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, davacı tarafından, Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 6.maddesinin birinci fıkrasında yapılan ve 18.03.2016 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik ile "Önlisans ve lisans diploma programlarının hazırlık sınıfına; önlisans diploma programlarının ilk yarıyılı ile son yarıyılına, lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılı ile son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz." hükmünün getirildiği, nakil yaptırdığı tarih itibarıyla Yönetmelikte nakil için hazırlık sınıfının belirlenmediği ve hazırlık sınıfı ibaresinin 2016 yılında yapılan değişiklikle Yönetmeliğe eklendiği ileri sürülmekte ise de, söz konusu Yönetmelik değişikliğinin hazırlık sınıfına yatay geçişi de engellediği, lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılı ile son iki yarıyılına yatay geçişe izin vermeme yönündeki düzenlemenin yürürlükten kalkmadığı, dolayısıyla davalı idare tarafından, 24.04.2010 tarih ve 27561 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin yatay geçiş yapılan tarihte yürürlükte olan 6.maddesinin birinci fıkrasındaki,"Önlisans diploma programlarının ilk yarıyılı ile son yarıyılına, lisans diploma programlarının ilk iki yarıyılı ile lisans diploma programlarının son iki yarıyılına yatay geçiş yapılamaz." düzenlemesi uyarınca dava konusu işlemin tesis edildiği dikkate alındığında, yukarıda açıklanan Yönetmeliğin değişmeden önceki hükmü de davacının yatay geçişine izin vermediğinden, davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan mahkeme safhasına ait toplam 205,15 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf safhasına ait toplam 186,60 TL yargılama gideri ile bu kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan ve Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi uyarınca duruşmalı olarak takip edilen davalar için belirlenen 2.590,00 TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye verilmesine; artan tebligat avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi uyarınca taraflara iadesine, 2577 sayılı Yasanın 46. maddesinin (c) bendi gereğince30 gün içerisinde Danıştaya temyiz yolu açık olmak üzere, 11/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)