(3201 S. K. m. 55) (Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik m. 8, 12, 20)
İSTEMİN ÖZETİ: Balıkesir İli, …… İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde 3. sınıf Emniyet Müdürü olarak görev yapan davacının, 2019 yılı terfi döneminde 2. sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun 2019/1 sayılı kararının iptali ile yoksun kalınan tüm özlük haklarının tarafına iadesi istemiyle açılan davada; bir üst rütbeye terfi durumu değerlendirilirken, emniyet hizmetinin özelliği ve gereklerine uygun olarak, kıdemin yanı sıra, görev süresi içindeki tüm eylemlerinin liyakat değerlendirilmesinde dikkate alınacağı açık olup davalı idarenin liyakat ilkesinin değerlendirilmesi konusundaki takdir yetkisini subjektif kullandığına dair kabul edilebilir somut bir delil ortaya konulamadığı gibi, dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının birim amir, son performans ve rütbedeki performans ortalama puanlarının tüm personel ortalamasının altında olduğu, davacının eylemi nedeniyle ''kınama'' cezasıyla cezalandırıldığı da dikkate alındığında davacı hakkında davalı idarenin haiz olduğu takdir yetkisinin hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilmek suretiyle kullanıldığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen Balıkesir 1. İdare Mahkemesinin 01/06/2020 gün ve E:2019/615, K:2020/374 sayılı kararının; davacı tarafından, hukuken geçerli, somut bilgi ve belgelere dayanmayan subjektif bir değerlendirme olduğu, başarılı bir meslek hayatının olduğu, bir üst rütbeye terfi için gereken bütün şartları sağladığı, kendisinden daha kıdemsiz ve liyakatsiz olan bazı personelin terfiine karar verildiği, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; Balıkesir İli, .... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde 3. sınıf Emniyet Müdürü olarak görev yapan davacının, 2019 yılı terfi döneminde 2. sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun 2019/1 sayılı kararının iptali ile yoksun kalınan tüm özlük haklarının tarafına iadesi istemiyle açılmıştır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesinde; polis amirleri, rütbe sırası ile Komiser Yardımcısı, Komiser, Başkomiser, Emniyet Amiri, Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürü, Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürü, İkinci Sınıf Emniyet Müdürü, Birinci Sınıf Emniyet Müdürü ve Sınıf Üstü Emniyet Müdürü olarak sayılmış; rütbe, meslek derecesi ve meslek unvanına göre zorunlu en az bekleme süreleri belirtilmiş, emniyet hizmetlerinin amir sınıfı personelinin her bir rütbeye özgü olarak belli oranlarla kadro sayıları sınırlanmış, maddenin devamı fıkralarında ise; "Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılır." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanun'a dayanılarak 10.05.2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin "Polis amirlerinin rütbe terfii'' başlıklı 8. maddesinde; Polis amirlerinden üst rütbelere terfi ettirilecek olanların kurullarda görüşülebilmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise 12 nci maddede belirtilen şartları taşımak kaydıyla liyakate göre yapılır. "Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının Değerlendirme ve Karar Usulü" başlıklı 20. maddesinde; ''(1) Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurulları, terfi edecek personel hakkında; a) Bulunduğu rütbedeki performans değerlendirme, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerini, b) Mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerini, c) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen cezalarını, ç) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, verilen disiplin cezalarını, d) Hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerini, e) Bu Yönetmelikte belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarını, dikkate alarak belirleyecekleri liyakat koşullarına göre değerlendirerek, edinecekleri kanaate göre oy çokluğu ile karar verirler. (2) Birinci fıkranın (d) bendi kapsamında yapılacak değerlendirmede; soruşturma açılmasına neden olan ihbar ve şikayetlerin personeli mağdur etmek amacıyla yapıldığı yönünde Kurul üyelerinde kanaat oluşması halinde, yapılan soruşturma ve kovuşturmalar dikkate alınmaz. (3) Liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında; terfi edeceği rütbede boş kadro bulunması halinde "Terfi eder", boş kadro bulunmaması halinde "Kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez." kararı verilir. Bir üst rütbeye terfi etmek için yetersiz görülen personel hakkında ise "Terfi etmez." kararı verilir. (4) Kurul üyeleri veya raportör, Kurulda kendileri ile ilgili görüşme olması halinde, görüşme süresince toplantıya ve oylamaya katılamaz. Üyenin ayrılması, toplantının devamına ve karar alınmasına engel teşkil etmez'' hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre; polis amirlerinin bir üst rütbeye terfi ettirilip ettirilemeyeceği konusundaki temel iki ölçütün, kıdem ve liyakat olduğu, buna göre, bir terfi döneminde terfi etmeyi hak eden amirlerin kıdemlerine göre sıralanmasından sonra, belirlenen sıralamaya göre her birinin liyakat yönünden değerlendirilmesi, liyakat yönünden yeterli görülenlerin terfi ettirilmesi, yeterli görülmeyenlerin ise terfi ettirilmemesi, liyakat yönünden yapılan değerlendirmede ise personelin aldığı sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturmaların niteliği bir bütün olarak dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; liyakat esasları çerçevesinde 3. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinden 2. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi aşamasında olan, durumu görüşülmek üzere değerlendirmeye alınan (533) 3. Sınıf Emniyet Müdürü arasından bulundukları rütbede toplamda 3 yıl ve daha üzeri bekleme süresine sahip (370) 3. Sınıf Emniyet Müdüründen (221)'inin terfi ettirilmesine, (147)'sinin terfi ettirilmemesine, (2)'si hakkında karar verilmesine yer olmadığına, 2 yıllık 3. Sınıf Emniyet Müdürleri arasında ise (163)'ünün bir yıl daha mevcut rütbelerinde kalıp 'terfi etmez' kararı verildiği; tüm personel ortalamasının yazılı sınavda 82, sözlü sınavda 86, kurs sonu sınavında 95, birim amir puanında 91, son performans puanında 4,89, rütbedeki performans ortalama puanında 4,90 olmasına karşılık, çarşaf liste sıralamasında 75. sırada yer alan davacının yazılı sınav'da 85, sözlü sınav'da 100, kurs sonu sınavında 97,5, birim amir puanında 75, son performans puanında 4,87, rütbedeki performans ortalama puanının 4,48 olduğu, Yüksek Değerlendirme Kurulunca yapılan değerlendirme sonucunda "terfi etmez" kararı verildiği, kararın davacıya tebliği üzerine de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarenin, ilgili personelin bir üst rütbeye terfi ettirilmesi konusunda takdir yetkisi bulunmakta ise de; bu yetkinin, mevzuatta öngörülen kıdem, sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar gibi ölçütler gözetilerek kullanılması, belirtilen ölçütlerin terfi işlemlerinde uygulanması sırasında da eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın sağlanması hukuk devleti ilkesinin gereği olup, eşit ve objektif bir uygulamanın yapılıp yapılmadığının, söz konusu ölçütlerin terfi işlemlerinde idarece ne şekilde değerlendirildiği hususunun incelenerek, buna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; Balıkesir İli, .... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde 3. sınıf Emniyet Müdürü olarak görev yapan davacının, bulunduğu rütbede bekleme süresini dolduran personel terfi listesinde 75. sırada yer aldığı, 2019 yılı rütbe terfi yazılı sınav notunun (85,00), sözlü sınav notunun (100), kurs sonu sınav notunun (97,5), bulunduğu rütbedeki performans puan ortalamasının 5 üzerinden (4,48), Kurul dönemindeki son performans puanının ise (4,87) olduğu, davacının 2010 tarihli kınama cezasının olduğu görülmekte ise de, bu cezanın bulunduğu rütbedeki fiili çalışma süresi içinde olmadığından değerlendirmeye alınamayacağı, Kurul karar tarihi itibariyle davacının bulunduğu rütbedeki zorunlu fiili çalışma süresi içerisinde terfi ettirilmemesine neden olabilecek ve bulunduğu rütbede liyakatını etkileyecek herhangi bir disiplin cezasının veya hakkında yürütülen adli bir soruşturma/kovuşturmanın bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda, dava dosyasında bulunan bilgi, belgeler ile bulunduğu rütbede zorunlu çalışma süresinin tamamlayan 3. sınıf Emniyet Müdürü rütbesindeki personel listesi incelendiğinde; davacıdan daha kıdemsiz ya da kıdemli olup 6 ay kısa süreli durdurma ve/veya 24 ay uzun süreli durdurma cezası almış kişilerin terfi ettirildiğinin görüldüğü, yazılı ve sözlü puanları daha düşük olanların terfi ettirildiği, davacıdan kıdem olarak çok gerilerde olmasına rağmen yine performans notları 4,35 olanların terfi ettirildiği görüldüğünden, davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken tüm unsurların, davacı açısından eşit, ve objektif şekilde değerlendirilmediği sonucuna varıldığından, davacının 2019 yılı rütbe terfi döneminde 2. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesine terfi ettirilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; hukuka aykırılığı Mahkeme kararı ile ortaya konan dava konusu işlem nedeniyle, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının davacıya ödenmesi gerekmektedir
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Balıkesir 1. İdare Mahkemesinin 01/06/2020 gün ve E:2019/615, K:2020/374 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne, davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının davacıya ödenmesine, aşağıda dökümü gösterilen ilk derece dava yargılama gideri ile istinaf yargılama giderinin toplamı olan 492,20-TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca belirlenen 2.400,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretlerinin HMK'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine, 26/11/2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)