(2886 S. K. m. 9, 74, 75) (Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik m. 85)
İSTEMİN ÖZETİ: İzmir ili, Konak ilçesi, ……. Mahallesinde ve tapunun 120 ada, 27 parselinde kayıtlı mülkiyeti davalı belediyeye ait taşınmazın 500 m²'lik kısmının davacı şirketçe, 13/03/2017-13/09/2018 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 74.800,00-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin 21/09/2018 tarih ve E:239655 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davacı şirketin uyuşmazlık konusu taşınmazı "açık otopark" olarak kullanmak suretiyle fuzulen işgal ettiği hususu sabit olduğunun anlaşılmakta ve her ne kadar bilirkişi raporunda, davalı idarece hesaplanan ecrimisil bedelinin bilirkişi tarafından hesaplanan bedelden daha az belirlendiği, dolayısıyla dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin fahiş olmadığı belirtilmekte ise de, uyuşmazlığa konu İzmir ili, Konak ilçesi, ….. Mahallesinde ve tapunun 120 ada, 27 parselinde kayıtlı mülkiyeti davalı idare adına kayıtlı 533 m² yüz ölçümlü taşınmazın davalı idare görevlilerince düzenlenen taşınmaz tespit tutanağında yol olarak bırakılan kısmına da araç park edildiği kabul edilerek 500 m²'lik kısmında davacı şirketin işgali bulunduğunun tespit edilmesine karşın, bilirkişi raporunda yol olarak bırakılan kısım düşüldüğünde işgalen kullanılan alanın 533.00 - 80.00 = 453.00 m² olduğunun belirlendiği dikkate alındığında, davalı idarece belirlenen birim bedellerin işgal alanı olan 453 m² üzerinden hesaplanması durumunda hesaplanan ecrimisil bedelinin davacı lehine azalacağı görülmekle, davacının ecrimisile konu taşınmazda yol olarak bulunan kısımlarda işgal döneminde sürekli olarak fuzuli şagil olduğu idarece ortaya konulmaksızın ve davalı idarece işgal alanı hatalı olarak belirlenen taşınmaz tespit tutanağı esas alınarak davacıdan ecrimil istenilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren İzmir4.İdareMahkemesi'nin 04/06/2020 gün ve E:2019/115, K:2020/668 sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu, davacının işgalinin sabit olduğu, işgal ettiği alan üzerinden mevzuatla düzenlenen kriterle uyarınca belirlenen ecrimisil bedelinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; İzmir ili, Konak ilçesi, …….Mahallesinde ve tapunun 120 ada, 27 parselinde kayıtlı mülkiyeti davalı belediyeye ait taşınmazın 500 m²'lik kısmının davacı şirketçe, 13/03/2017-13/09/2018 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 74.800,00-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin 21/09/2018 tarih ve E:239655 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılmıştır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir." denilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; İzmir ili, Konak ilçesi, …… Mahallesinde ve tapunun 120 ada, 27 parselinde kayıtlı mülkiyeti İzmir İl Özel İdaresine ait iken İl Özel idarelerinin kapanması sonrası İzmir Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararıyla Maliye Hazinesine devredilen, ancak bu kararın iptali istemiyle davalı idare tarafından açılan dava neticesinde İzmir 3. İdare Mahkemesinin 30/12/2016 tarih ve E.2016/499, 2016/1898 sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine anılan yargı kararı gereği 13/03/2017 tarihinde davalı idare adına tapuda tescil edilen taşınmazda, davalı idare görevlilerince yapılan inceleme ve denetim neticesinde düzenlenen 13/09/2018 tarihli Taşınmaz Tespit Tutanağıyla, 533 metrekarelik taşınmazın 500 metrekarelik kısmının davacı şirketçe, 13/03/2017-13/09/2018 tarihleri arasında "açık otopark" olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 18/09/2018 tarihli Ecrimisil Kıymet Takdir Komisyon Raporuna istinaden, dava konusu 21/09/2018 tarih ve E:239655 sayılı ecrimisil ihbarnamesiyle 74.800,00-TL olarak belirlenen ecrimisil bedelinin davacıdan istenildiği, anılan ihbarnameye davacı tarafından yapılan itirazın reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; işleme esas taşınmazın davacı şirketçe işgal edilip edilmediği, şayet işgal var ise işgal edilen alan ve istenmesi gereken ecrimisil miktarının, taşınmazın konumu ve niteliği, kullanım şekli, ecrimisil istenen dönem, fuzulen işgal edildiği belirtilen alanın metrekaresinin ve ecrimisil bedeline esas alınan birim fiyatların doğru olarak belirlenip belirlenmediği hususunun emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri de dikkate alınarak, işgal edenin bu tür bir yeri serbest piyasada kiralaması halinde rayiç kiranın ne olacağının belirlenmesi ve işgal edenin elde ettiği yararın da göz önünde tutulması suretiyle tespiti amacıyla idare mahkemesince mahallinde keşif ve bilirkişi yaptırılmasına karar verilmiş, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; "533,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 453,00 m²sinin açık otopark olarak kullanıldığı, işgalin devam ettiğinin görüldüğü, emsal karşılaştırma yöntemi ile dava konusu taşınmazın 13/03/2017 ile 13/09/2018 tarihleri arasındaki ecrimisil bedelinin 1 yıl, 6 aylık dönem için toplam 75.280,41-TL olarak belirlendiği, idare tarafından tespit edilen 74.800,00-TL ecrimisil bedeli fahiş bulunmadığı" tespit ve görüşlerine yer verildiği ve bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu görülmektedir.
Olayda; davacı şirketin uyuşmazlık konusu taşınmazı "açık otopark" olarak kullanmak suretiyle fuzulen işgal ettiği açık olup, her ne kadar, davacı tarafından işgal edilen alan, idarenin tespitinde yer verildiği gibi 500,00 m² olmasa dahi, davacının fiilen işgal ettiği 453,00 m² için bilirkişilikçe belirlenen ecrimisil bedelinin davalı idarece tahakkuk ettirilen 74.800,00-TL'den daha yüksek bir bedel olduğu görüldüğünden, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesine istinaden belirlenen gerçek ecrimisil bedelinden davacının lehine olacak şekilde daha az miktarda tahakkuk ettirildiği anlaşılan dava konusu ecrimisil bedelinde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İzmir 4. İdare Mahkemesi'nin 04/06/2020 gün ve E:2019/115, K:2020/668 sayılı kararın kaldırılmasına, davanın reddine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 1.294,00-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idare tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 205,60-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00-TL avukatlık ücretinin davacı tarafından davalı idareye verilmesine, yatırılan posta gideri avanslarından artan miktarların mahkemesince aidiyetlerine göre yatıranlara iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrasına göre kesin olarak, 19/11/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.(¤¤)