(2577 S. K. m. 17, 45) (3194 S. K. Geç. m. 16) (Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar m. 4, 6, 8)
İSTEMİN ÖZETİ: Muğla İli, Dalaman İlçesi, Şerefler Mahallesinde bulunan ve tapuda 178 ada, 15 sayılı parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan yapı için davacı tarafından alınan 20/11/2018 tarih ve ..... belge numaralı Yapı Kayıt Belgesinin, yapıda ilave inşaat alanı ihdas edildiği gerekçesiyle iptaline ilişkin Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Yapı Kayıt Belgesi Değerlendirme Komisyonunun 19/04/2019 tarih ve 275 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yolunda Muğla 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 02/06/2020 gün ve E:2019/1542, K:2020/577 sayılı kararın; davacı tarafından; istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkemece verilen kararın kaldırılması, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
Dava; Muğla İli, Dalaman İlçesi, Şerefler Mahallesinde bulunan ve tapuda 178 ada, 15 sayılı parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan yapı için davacı tarafından alınan 20/11/2018 tarih ve ..... belge numaralı Yapı Kayıt Belgesinin, yapıda ilave inşaat alanı ihdas edildiği gerekçesiyle iptaline ilişkin Muğla Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Yapı Kayıt Belgesi Değerlendirme Komisyonunun 19/04/2019 tarih ve 275 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Muğla 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 02/06/2020 gün ve E:2019/1542, K:2020/577 sayılı karar ile; 2018 yılında yapılan tespitlere ait fotoğraflardan, Yapı Kayıt Belgesinin alındığı konut amaçlı üç katlı yapının kaba inşaatının tamamlanmış durumda olduğu, (halen inşaat halinde olduğu), 20/11/2018 tarihli saha tespit tutanağına ait fotoğrafta gözükmediği halde, bu tutanaktan sonra düzenlenen 13/12/2018 tarihli yapı tatil zaptında, üç katlı yapının, çatı arasına iki oda ve teras eklenmiş durumda olduğunun ve çatısının kiremitle kapatılmış olduğunun tespit edildiği, yapı tatil zaptında ayrıca toplam yapı alanının (her bir kat için ayrı ayrı kroki çizilmek suretiyle) 287,90 m2 olarak hesaplandığı, 20/11/2018 tarihli Yapı Kayıt Belgesinin ise, 165,00 m2 alan için alındığı ve Belgenin başvuru eki fotoğraflarında yapının çatısının ve çatı örtüsünün ve dolayısıyla yapı tatil zaptıyla tespit edilen ilave bölümlerin bulunmadığı, bu nedenle inşaat halindeki üç katlı yapıda 31/12/2017 tarihinden sonra ilave inşaat alanı ihdas edildiğinin sabit olduğu, inşaat halindeki yapılar için ilave inşaat alanı ihdas edilmemesi şartıyla Yapı Kayıt Belgesi düzenlenebileceği yönündeki mevzuat hükümleri karşısında, 31/12/2017 tarihinden sonra ilave inşaat alanı ihdas edildiği anlaşılan üç katlı yapı için alınan Yapı Kayıt Belgesinin iptaline ilişkin dava konusu Komisyon kararında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; haksız ve hukuka aykırı olduğu, yapı tatil zaptının usulüne uygun tutulmadığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için aykırılığın var olduğu varsayılsa bile sadece aykırı kısım tespit edilerek bu kısım için işlem yapılması gerektiği, yapının bulunduğu alanın imar planları olmadığı için, 3194 sayılı İmar Kanunu'na muhalefete dair hükümlerin uygulanmasına imkan ve olanak bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkemece verilen kararın kaldırılması, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması halinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davacı istinaf başvurusu kabul edilerek, Muğla 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 02/06/2020 gün ve E:2019/1542, K:2020/577 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
Uyuşmazlık; 2 katlı yapı için alınan Yapı Kayıt Belgesi iptal edilirken, yapının 31.12.2017 tarihinden önce tamamlanmış kısımlarının gösterilmesinin gerekip-gerekmediğine ve buna göre Yapı Kayıt Belgesinin tamamının iptal edilmesinin mümkün olup olmadığına ilişkindir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun (11/05/2018 tarih ve 7143 sayılı Kanun'un 16'ncı maddesiyle eklenen) geçici 16'ncı maddesinin birinci fıkrasında, afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebileceği belirtilmiştir.
Anılan Kanun hükmüne istinaden hazırlanıp Resmî Gazete'nin 06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı nüshasında yayımlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 4'üncü maddesinin (1) numaralı fıkrasında, yapı kayıt belgesinin 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için verileceği belirtilmiş; 6'ncı maddesinin (6) numaralı fıkrasında, '"İnşaat halindeki yapılarda 31/12/2017 tarihi itibari ile bitmiş olan kısımlar için ilave inşaat alanı ihdas etmemek şartı ile Yapı Kayıt Belgesi verilir ve Yapı Kayıt Belgesi verilen kısımların eksik inşaat işleri tamamlanabilir."; (7) numaralı fıkrasında, "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda ruhsat alınmaksızın yapılabilecek basit onarım ve tadilatlar yapılabilir." hükümlerine yer verilmiş; 8'inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında ise, yapı kayıt belgesi düzenlenemeyecek yapılar için bu belgenin düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda, yapı kayıt belgesinin iptal edileceği ve bu belgenin sağlamış olduğu hakların geri alınacağı, yapı kayıt belgesi bedeli olarak yatırılmış olan bedelin iade edilmeyeceği kurala bağlanmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; Yapı Kayıt Belgesinin 31/12/2017 tarihinden önce yapılan ruhsatsız veya ruhsata aykırı olan yapılar için alınabileceği, inşaat halindeki yapıların ise bitmiş kısımları için ilave inşaat alanı ihdas edilmemesi şartıyla yapı kayıt belgesinin düzenlenebileceği ve bu yapıların eksik inşaat işlerinin tamamlanabileceği, tamamlanacak eksik inşaat işlerinin ise, ruhsat alınmadan yapılabilecek faaliyetler olabileceği, 31/12/2017 tarihinden sonra yapılan yapı için ya da bu tarihten sonra ilave inşaat alanı ihdas edilen inşaat halindeki yapılar için alındığı sonradan anlaşılan yapı kayıt belgelerinin ise idarece iptal edileceği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Muğla ili, Dalaman ilçesi, Şerefler Mahallesinde, tapuda 178 ada, 15 sayılı parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan 3 katlı konut amaçlı, 165,00 m2 yapı için davacı tarafından alınan 20/11/2018 tarih ve ..... belge numaralı Yapı Kayıt Belgesinin, 20/11/2018 tarihli saha tespit tutanağı ve 13/12/2018 tarihli yapı tatil zaptındaki tespitlere göre, yapıda yeni inşaat alanı ihdas edildiği sonucuna varılarak, dava konusu Komisyon kararıyla iptal edilmesi üzerine 15/11/2019 tarihinde işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, yapının iki katı için alınan yapı kayıt belgesi, iki katlı yapının çatı arasına iki oda ve teras eklenerek çatısının kiremitle kapatılmak suretiyle ilave inşaat alanı ihdas edildiği gerekçesiyle iptal edilmiş ise de; yapının iki katının yapı tatil ve saha tespit tutanağının düzenlendiği tarihlerde tamamlanmış olduğu, bu kısımların 31.12.2017 tarihinden sonra yapıldığına ilişkin bir tespit de yapılmadığı göz önüne alındığında; yapının ilk iki katı için yapı kayıt belgesinin usulüne uygun olduğu hususu dikkate alınarak, ilave inşaat alanı ihdas edilmesi niteliğinde bulunan çatı katına yönelik kısmı için işlem tesis edilmesi ve bu bölüm için yapı kayıt belgesinin iptal edilmesi gerekirken, 31.12.2017 tarihinden önce yapıldığı anlaşılan ilk 2 kat için ayrı bir değerlendirme yapılmaksızın, Yapı Kayıt Belgesinin tümden iptal edilmesine ilişkin dava konusu komisyon kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun KABULÜ ile Muğla 2. İdare Mahkemesince verilen 02/06/2020 gün ve E:2019/1542, K:2020/577 sayılı kararın KALDIRILMASINA, dava konusu işlemin İPTALİNE, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 849,10-TL yargılama giderleri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.040,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın Mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırana geri verilmesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, Danıştay'a temyiz yolu KAPALI ve KESİN OLMAK üzere, 03/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)