(2577 S. K. m. 45) (5434 S. K. m. 40) (640 S. KHK. m. 40)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava, Kaçkar Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'ne bağlı Hopa Gümrük Müdürlüğü'nde muhafaza memuru olarak görev yapan davacı tarafından, emeklilik yaş haddinin uzatılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 04.01.2019 tarih ve E.00040448007 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Rize İdare Mahkemesi'nin 31/10/2019 gün ve E:2019/128, K:2019/792 sayılı kararıyla; davacının hizmete katkısı, kadro ve ihtiyaç durumu gözetilerek yaş haddinin uzatılmadığı ve davalı idarenin bu konudaki takdir yetkisini kullanırken açık bir takdir hatasına düştüğünü gösterir hukuken geçerli somut bilgi ve belge de bulunmadığı anlaşıldığından, davacının uzatma talebi uygun görülmeyerek yaş haddinden emekliye sevk edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; 5434 sayılı yasanın yaş haddinin uzatılması konusunda kuruma takdir yetkisi tanıdığı, fakat yasanın kendisine tanımış olduğu takdir yetkisini keyfi olarak kullanamayacağı, davalı idarenin davacının vazifesinde kalmasının faydalı görülmediğinin nedenlerini açıklamadığı, yalnızca soyut beyanlarda bulunduğu, yasanın idareye hiçbir zaman böyle keyfi uygulamalara mahal verecek takdir yetkisi tanımadığı ileri sürülerek mahkeme kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Kaçkar Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'ne bağlı Hopa Gümrük Müdürlüğü'nde muhafaza memuru olarak görev yapan davacı tarafından, emeklilik yaş haddinin uzatılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 04.01.2019 tarih ve E.00040448007 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. maddesinin 1. fıkrasında; iştirakçilerin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddinin 65 yaş olarak belirlendiği, aynı fıkranın, 03/06/2011 tarih ve 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 40. maddesiyle değişik (ç/III) bendinde; gümrük muhafaza memurları için yaş haddinin 55 olarak düzenlendiği,2. fıkrasında; (ç) fıkrasının (III) ve (IV) işaretli bendlerinde gösterilenlerden vazifelerinde kalmaları faydalı görülenlerin yaş hadlerinin, ilgili bakanlarca, birer yıllık müddetlerle beş yıl uzatılabileceği hükme bağlanmıştır.
09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 29. maddesiyle, 03/06/2011 tarih ve 640 sayılı KHK'nin 40. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, muhafaza memuru olan davacının 05.12.2018 tarihli dilekçe ile yaş haddinden dolayı emekli edilmeyerek görev süresinin uzatılması talebinde bulunduğu, 2019 yılında yaş haddi süresini dolduracak olan davacının, yaş haddinin uzatılıp uzatılmaması hakkında davalı idarece Kaçkar Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'ne 04.12.2018 tarih ve 39485285 sayılı yazıyla görüş sorulduğu, alınan 11.12.2018 tarih ve 39699436 sayılı cevabi yazıda görev süresinin uzatılmasında fayda görülmediğinin bildirildiği, sonrasında emeklilik yaş hadleri 1 yıl uzatılması uygun görülenlerin isimlerinin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Personel Dairesi Başkanlığı'nın 04.01.2019 tarih ve E.00040448007 sayılı yazısı ile ilgili birimlere bildirildiği, anılan bildirim konulu işleme ekli listede ismi bulunmadığından bahisle görev süresinin uzatılmayarak emekliye sevk edildiği görülen davacı tarafından, emeklilik yaş haddinin uzatılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. maddesinin 1. fıkrasında; iştirakçilerin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 65 yaş olarak belirlendikten sonra aynı fıkranın, 03/06/2011 tarih ve 640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 40. maddesiyle değişik (ç/III) bendinde; gümrük muhafaza memurları için yaş haddi 55 olarak düzenlenmiş ise de; 703 sayılı KHK ile yapılan değişiklikle, 65 olan yaş haddini, davacının tabi olduğu meslek grubu için 55 olarak sınırlayan 640 sayılı KHK'nin 40. maddesinin yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle, davacının 55 yaş haddine tabi olmayıp, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun yukarıda yer verilen 40. maddesinin 1. fıkrasında ifade edilen 65 yaş haddine tabi olduğu açık olup, her ne kadar, davalı idarece, davacının 55 yaş haddine tabi olduğu ve emeklilik yaş haddinin uzatılması talebinin idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında uygun görülmediği ileri sürülmekte ise de; dava konusu işleme dayanak gösterilen yasal düzenlemenin işlemin tesisinden önce yürürlükten kaldırılması nedeniyle 65 yaş haddine tabi olan ve bu süreyi doldurmadığı açık olan davacının, yaş haddinin uzatılması noktasında davalı idareye takdir yetkisi tanındığı hususunu ileri sürmeye hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda; 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. maddesinin 1. fıkrasında yer alan 65 yaş haddine tabi olduğu anlaşılan davacının, gümrük muhafaza memurları için 55 yaş haddini doldurduğundan bahisle yaş haddi süresinin uzatılmamasına ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde, hukuka uyarlık, aksi yöndeki istinafa konu mahkeme kararında da hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Rize İdare Mahkemesi'nin 31/10/2019 gün ve E:2019/128, K:2019/792 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 701,70 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00-TL avukatlık ücretinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine, artan posta avansının kararın kesinleşmesinden sonra re'sen davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 29/09/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)