(2709 S. K. m. 40) (2577 S. K. m. 7, 10, 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Uşak ili, ....... köyü, ....... mevkiinde bulunan 167 ada, 13 ve 18 sayılı parselde konut amaçlı uygulama imar planı yapılmasına yönelik tarım dışı kullanım izni ile ilgili talebine ilişkin, Uşak Toprak Koruma Kurulu'nun 16.11.2018 tarih ve 2018/12 sayılı görüşüne dayanılarak düzenlenen Uşak Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 21.11.2018 tarih ve E.3418710 sayılı işlemi ile Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü'nün 18.02.2020 tarih ve E. 586628 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; davacı tarafından her ne kadar davaya konu işlemin 17.12.2019 tarihli yazıyla kendisine tebliğ edildiği iddia edilmekte ise de, 23.11.2018 tarihli başvuru dilekçesinin gerek ilgi kısmından gerekse içeriğinden, davaya konu Uşak Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 21.11.2018 tarih ve E.3418710 sayılı işleminden, içeriğindeki Toprak Koruma Kurulu kararından haberdar olduğu ve dava açma süresinin bu tarihten (23.11.2018) başladığı anlaşıldığından, davacının öğrenme tarihini izleyen tarihten itibaren 60 gün içinde dava açabileceği veya bu süre içinde 11. madde kapsamında idareye yapılacak başvurunun reddi üzerine kalan dava açma süresi içerisinde dava açması gerekirken, davalı idare tarafından 21.11.2018 tarihli işlemin kendisine 17.12.2019 tarihinde tebliğ edildiği gerekçesiyle yapmış olduğu 07.02.2020 tarihli itirazının dava açma süresini canlandırmayacağı, nitekim davaya konu Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü'nün 18.02.2020 tarih ve E. 586628 sayılı işleminin de, süre geçtikten sonra yapılan 07.02.2020 tarihli itirazın reddine ilişkin işlem olduğu, süresinde yapılmayan itirazın reddine dair tesis edilen işbu işlemin de süreyi canlandırmayacağı hususu açık olmakla, davaya konu her iki işlem açısından açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 15/1-b maddesi uyarınca davanın süre aşımı yönünden reddine karar veren Uşak İdare Mahkemesi'nin 07/08/2020 gün ve E:2020/216, K:2020/249 sayılı kararının; Anayasanın 40. maddesinde, devletin, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorunda olduğu, idari işlemlerde dava açma süresinin başlamasında yazılı bildirimin esas olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ: Davacının tarım dışı kullanım talebinin uygun görülmediğine dair işlemden 27/11/2018 tarihinde haberdar olduğu, sürekli itiraz etmesinin süreyi canlandırmayacağı belirtilerek usul ve kanuna uygun olan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmü, aynı Kanunun 10. maddesinde ise; "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler, altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay’a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen yasa hükmü uyarınca, ilgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlemin tesis edilmesi istemiyle 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında her zaman idareye başvuruda bulunabileceği açık olup, davacının 07.02.2020 tarihinde yapmış olduğu başvurusu incelendiğinde, Uşak ili, ....... köyü, ....... mevkii, 167 ada, 13 ve 18 sayılı parsellerde uygulama imar planı yapılması için, Uşak İl Özel İdaresi, Milli Park 5.Bölge ve Muhtarlıktan alınan yazılara istinaden dosyasının yeniden incelenerek belirtilen parsellerde 5403 sayılı Yasanın 13.maddesi gereğince tarım dışı kullanım izni verilmesinin talep edildiği görülmektedir. Bu bağlamda, davacının, 07.02.2020 günlü başvurusunun İdari Yargılama Usulü Kanunu 10. maddesi kapsamında bir başvuru olarak ele alınması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, 07.02.2020 tarihinde yapılan başvurunun, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü'nün 18.02.2020 tarih ve E. 586628 sayılı işlemiyle reddedildiği, davanın ise 11.3.2020 tarihinde açıldığı dikkate alındığında anılan işlem yönünden davanın süresinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu Uşak İdare Mahkemesi'nin 07/08/2020 gün ve E:2020/216, K:2020/249 sayılı sayılı kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine,2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrasına göre kesin olarak 19/11/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.(¤¤)