(2577 S. K. m. 2, 15, 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Edremit İlçesi ……. Mahallesi sınırları içerisindeki termal suyun ısısının kullanımıyla ilgili davacı vakıf ile davalı belediye arasında imzalanan sözleşmenin iptal edilmesine ilişkin Edremit Belediye Meclisinin 07/07/2020 tarih ve 181 sayılı kararının ve buna ilişkin bildirim işleminin iptali istemiyle açılan davada, kira sözleşmeleri çerçevesinde ortaya çıkan uyuşmazlıklar açısından görevli yargı yeri hususu irdelendiğinde; sözleşmeye ilişkin kanunların kamu hukukunu ilgilendiren kanunlar olması nedeniyle, sözleşme aşamasına kadar yasaya dayanılarak idarece alınan karar ve yapılan işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların idarî yargı yerinde, taraflar arasında sözleşme imzalandıktan sonra sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıkların ise adli yargı yerleri tarafından çözümleneceği, bu durumda; imzalanan sözleşmenin kapsamı, konusu ve özellikleri dikkate alındığında özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olduğu (kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan bir sözleşme olmadığı) ve sözleşme hükümlerine aykırılıktan bahisle fesih durumunun söz konusu olduğu anlaşıldığından özel hukuka göre akdedilen sözleşmenin uygulanmasından kaynaklandığı sonucuna varılan sözleşmenin feshedilmesine yönelik uyuşmazlık hakkında yargılama yapma ve karar verme görevinin adli yargı mercilerine ait olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesi hükmü uyarınca davanın görev yönünden reddine karar veren Balıkesir 2. İdare Mahkemesi'nin 17/08/2020 gün ve E:2020/630, K:2020/639 sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu, fesih işleminin sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmadığı, jeotermal ısınma suyu hizmetinin kamu hizmeti olduğunu vurgulayan Danıştay kararlarının mevcut olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; Edremit İlçesi ….. Mahallesi sınırları içerisindeki termal suyun ısısının kullanımıyla ilgili davacı vakıf ile davalı belediye arasında imzalanan sözleşmenin iptal edilmesine ilişkin Edremit Belediye Meclisinin 07/07/2020 tarih ve 181 sayılı kararının ve buna ilişkin bildirim işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır. Bu tanıma göre, iptal davalarının konusunu oluşturan işlemlerin de idari işlem niteliği taşımaları gerektiği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Edremit İlçesi …. Mahallesi sınırları içerisindeki termal suyun ısısının kullanımıyla ilgili davacı vakıf ile davalı belediye arasında 28/10/1999 tarihinde 22 yıl süreli sözleşme imzalandığı, sözleşme devam etmekteyken sözleşmenin iptaline ilişkin 07/07/2020 tarih ve 181 sayılı Belediye Meclisi kararı alınması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
"….. Belediye Meclisinin 28/10/1999 gün ve 23 sayılı kararı eki sözleşme" başlıklı belge incelendiğinde ise, "sözleşme" olarak isimlendirilen bu metinde, "termal suyun ısısının bir miktarının kullanım hakkının" hangi şartlarda davacıya verildiğine ilişkin düzenlemelere yer verildiği, ancak, 10/11/1999 günlü "sözleşme" başlıklı yazıda zikredilen "kullanım hakkının" hangi hallerde sonlandırılacağına ilişkin söz konusu metinde her hangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.
Bu durumda; idare mahkemesince, her ne kadar, imzalanan sözleşmenin kapsamı, konusu ve özellikleri dikkate alındığında özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olduğu (kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan bir sözleşme olmadığı) ve sözleşme hükümlerine aykırılıktan bahisle fesih durumunun söz konusu olduğundan bahisle uyuşmazlıkta adli yargı yerinin görevli olduğuna karar verilmiş ise de; "…. Belediye Meclisinin 28/10/1999 gün ve 23 sayılı kararı eki sözleşme" başlıklı belgenin herhangi bir maddesinde fesih hükümleri belirtilmediğinden, dava konusu işlemin sözleşme hükümlerinin uygulanması suretiyle tesis edildiğini kabule olanak bulunmadığı, diğer yandan, dava konusu işlemin, 10/11/1999 günlü "sözleşme" başlıklı yazıda zikredilen "kullanım hakkının", davalı idarece kamu gücüne dayanılarak tek taraflı ve icrai bir nitelikte sonlandırılmasına ilişkin olduğu anlaşıldığından; uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin idari yargı yeri olduğu, dolayısıyla, idari yargının görevli olduğu bu uyuşmazlıkta, davanın görev yönünden reddine ilişkin istinafa konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu Balıkesir 2. İdare Mahkemesi'nin 17/08/2020 gün ve E:2020/630, K:2020/639 sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrasına göre kesin olarak, 16/11/2020 gününde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)