(3201 S. K. m. 13, 55) (Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik m. 4, 8, 9, 12, 13, 20)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, Erzincan İl Emniyet Müdürlüğü'nde ....... olarak görev yapmakta iken hakkında 18/07/2017 tarih ve 2017/1 sayılı, Yüksek Değerlendirme Kurulu Kararı ile ….'nden …..'ne "terfi etmez" kararı verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, "Bu durumda, 2017 yılında terfi durumu değerlendirmeye alınan....... hazırlanan kıdem sıralamasında 236. sırada bulunan davacının yazılı ve sözlü sınav ile hizmet içi eğitim kursları sonucunda yapılan değerlendirmelerde başarılı olduğu, performans puanının çok iyi olduğu, davacı hakkında devam eden herhangi bir adli ve idari soruşturmanın bulunmadığı, bekleme süresi içinde de herhangi bir disiplin cezası almadığı hususları da dikkate alındığında, davalı idarece liyakat değerlendirmesinde dikkate alınması gereken ölçütlerin, rütbe terfiine aday personel yönünden eşit, objektif ve istikrarlı şekilde uygulanmadığı ve davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu'nun 16/07/2017 tarih ve 2017/1 sayılı kararının 2. maddesinde, "Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 13. maddesinde tanımlanan emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarının rütbeleri ve görev unvanlarına göre, güvenlik hizmetlerinin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini sağlamak amacıyla; halen görev yapmakta olan(2) yıllık 3. Sınıf ve 4. Sınıf Emniyet Müdürleri ile(3) yıllık Emniyet Amirlerinin mevcut rütbelerindeki hizmetlerinde bir yıl daha kalmalarının bu rütbelerdeki personel ihtiyacı ve kamu yararı açısından uygun olacağı değerlendirildiğinden, bu kapsamda bulunan personelin tamamı hakkında "Terfi Etmez" kararı verilmiştir." şeklinde düzenleme yapıldığının belirtildiği, liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında; terfi edeceği rütbede boş kadro bulunması halinde “Terfi eder”, boş kadro bulunmaması halinde “Kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez” kararı verileceği, bir üst rütbeye terfi etmek için yetersiz görülen personel hakkında ise “Terfi etmez” kararı verileceği, terfi edecek personel hakkında verilebilecek bu üç karar türü dışında başkaca bir karar verilmesine Yönetmelik hükümlerine göre olanak bulunmadığı gibi davacının bulunduğu rütbeye terfi tarihinin 30.06.2014 tarihi olduğu dolayısıyla 3 yıldır ....... olarak görev yaptığı da açıktır." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönündeki Erzincan İdare Mahkemesinin 18/06/2020 tarih ve E:2019/1332, K:2020/525 sayılı kararının; kamu yararı ve Emniyet Teşkilatı'nın nitelikli amir ihtiyacı ve kadro durumu dikkate alınarak belirlenen liyakatli personel arasından en liyakatli olanların bir üst rütbeye terfi ettirilmesinin amaçlandığı, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinafa konu kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, Erzincan İl Emniyet Müdürlüğü'nde ....... olarak görev yapmakta iken hakkında 18/07/2017 tarih ve 2017/1 sayılı, Yüksek Değerlendirme Kurulu Kararı ile .......'nden .......ne "terfi etmez" kararı verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun "Terfi ve Atama" başlıklı 55. maddesinin 4. fıkrasında; "Rütbelere terfi ettirilecek personelin kurullarda görüşülmesi kıdem sırasına göre, rütbelere terfiler ise bu maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakate göre yapılır." hükmü, 5. fıkrasında; "Kıdem sırasının tespitinde, bulunulan rütbeye terfi tarihi esas alınır. Aynı tarihte terfi edenlerden performans değerlendirme puanı yüksek olanlar, performans değerlendirme puanlarının eşitliği hâlinde bulunduğu rütbede aldığı başarı ve üstün başarı belgesi fazla olanlar, başarı ve üstün başarı belgesinin sayıca eşitliği hâlinde ise sicil numarası daha küçük olanlar diğerlerine göre kıdemli sayılırlar." hükmü, 11.fıkrasında; "Kurullarda personelin rütbe terfinin görüşülebilmesi için; a) Bulunulan rütbelerdeki en az bekleme sürelerinin tamamlanması, b) Bekleme süresi içindeki yıl sayısı kadar iyi veya çok iyi performans değerlendirme puanının alınması, c) Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı olunması, d) Polis Akademisi Başkanlığınca düzenlenecek yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitimde başarılı olunması şarttır." hükmü, 18. fıkrasında ise; "Rütbe terfileri ve sınavlar ile meslek içi yöneticilik eğitim kursları, eğitim tarih ve süreleri ile değerlendirme kurullarının çalışmalarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'na dayanılarak hazırlanan ve 10/05/2015 tarihli, 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde; "Kıdem: Bir rütbeye terfi tarihinden itibaren bulunduğu rütbede geçen hizmet süresini, Liyakat: Personelin bir üst rütbedeki görevlerin gereklerini yerine getirebilme niteliğini ifade eder" olarak tanımlanmış, 8.maddesinde; Polis amirlerinden üst rütbelere terfi ettirilecek olanların kurullarda görüşülebilmesinin kıdem sırasına göre, rütbelere terfilerin ise 12. maddede belirtilen şartları taşımak kaydıyla liyakate göre yapılacağı, 9.maddesinde; emniyet amirlerinin rütbe ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme sürelerinin 3 yıl olduğu belirtilmiş, Yönetmeliğin 12.maddesinde; "1) Polis amirlerinin üst rütbeye terfiinin Merkez veya Yüksek Değerlendirme Kurulunda görüşülebilmesi için; a) Bulunulan rütbe için öngörülen bekleme süresinin tamamlanmış olması, b) Bulunulan rütbede, kurul gündemine alındığı tarih itibarıyla son performans puanı da dahil olmak üzere, zorunlu en az bekleme süresi kadar iyi veya çok iyi performans değerlendirme puanı alınmış olması, c) Bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılacak yazılı ve sözlü sınavda başarılı sayılması, ç) Polis Akademisi Başkanlığınca düzenlenecek yöneticilikle ilgili hizmetiçi eğitimde başarılı olunması, d) Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürlüğünden Üçüncü Sınıf Emniyet Müdürlüğü rütbesine terfi etmek için zorunlu ikinci bölge hizmetinin en az bir kez yapılmış veya halen bu bölge hizmetinin ifa ediliyor olması şarttır." hükmüne, 13.maddesinde; "1) Kıdem sırasının tespitinde; a) Bulunulan rütbeye terfi tarihi önce olan, b) Aynı tarihte terfi edenlerden performans değerlendirme puanlarının ortalaması yüksek olan, c) Performans değerlendirme puanlarının ortalamasının eşitliği halinde bulunduğu rütbede aldığı başarı ve üstün başarı belgesi fazla olan, ç) Başarı ve üstün başarı belgesinin sayıca eşitliği hâlinde sicil numarası daha küçük olan, polis amiri, diğerine göre daha kıdemli sayılır." hükmüne, 20.maddesinde; "1) Merkez ve Yüksek Değerlendirme Kurulları, terfi edecek personel hakkında; a) Bulunduğu rütbedeki performans değerlendirme, başarı ve üstün başarı belgesi bilgilerini, b) Mesleki bilgi, beceri ve davranışları ile geçmiş hizmetlerini, c) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, adli mercilerce verilen cezalarını, ç) Bulunduğu rütbede, affa uğramış olsa bile, verilen disiplin cezalarını, d) Hakkında devam etmekte olan soruşturma ve kovuşturma bilgilerini, e) Bu Yönetmelikte belirtilen sınavlar sonucunda elde ettiği başarı durumlarını dikkate alarak belirleyecekleri liyakat koşullarına göre değerlendirerek, edinecekleri kanaate göre oy çokluğu ile karar verirler......3) Liyakatli olduğu değerlendirilen personel hakkında; terfi edeceği rütbede boş kadro bulunması halinde "Terfi eder.", boş kadro bulunmaması halinde "Kadrosuzluk nedeniyle terfi etmez." kararı verilir. Bir üst rütbeye terfi etmek için yetersiz görülen personel hakkında ise "Terfi etmez." kararı verilir....." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; 31/12/2017 Tarihine Kadar Bulunduğu Rütbedeki Zorunlu Çalışma Süresini Tamamlayan ....... listesinin incelendiğinde; 2017 yılı rütbe terfi döneminde, durumu görüşülmek üzere değerlendirmeye alınan 502 adet ....... arasından 191 personelin terfi ettirilmesine karar verildiği; hakkında "terfi etmez" kararı verilen ve kıdem sıralamasında 236. sırada bulunan davacının, bir üst rütbeye terfi için aranan yazılı sınavdan 82,5 puan, sözlü sınavından 95, kurs sınavından ise 90 puan aldığı, bekleme süresi içerisindeki yıllara ait performans puanının 5 üzerinden 4,63 olduğu, Erzincan İl Emniyet Müdürlüğü'nde ....... olarak görev yapmakta iken hakkında 18/07/2017 tarih ve 2017/1 sayılı, Yüksek Değerlendirme Kurulu Kararı ile .......'nden .......ne "terfi etmez" kararı verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik kurallarının birlikte değerlendirilmesinden; polis amirlerinin bir üst rütbeye terfi ettirilip ettirilemeyeceği konusundaki temel iki ölçütün, kıdem ve liyakat olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, bir terfi döneminde terfi etmeyi hak eden amirlerin kıdemlerine göre sıralanmasından sonra, belirlenen sıralamaya göre her birinin liyakat yönünden değerlendirilmesi, liyakat yönünden yeterli görülenlerin terfi ettirilmesi, yeterli görülmeyenlerin ise terfi ettirilmemesi gerekmektedir. Liyakat yönünden yapılan değerlendirmede ise personelin aldığı sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturmaların niteliği bir bütün olarak dikkate alınmalıdır.
Davalı idarenin, ilgili personelin bir üst rütbeye terfi ettirilmesi konusunda takdir yetkisi bulunduğu açık ise de; bu yetkinin, mevzuatta öngörülen kıdem, sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, geçirilen ve devam eden soruşturmalar gibi ölçütler gözetilerek kullanılması, belirtilen ölçütlerin terfi işlemlerinde uygulanması sırasında da eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın sağlanması, hukuk devleti ilkesinin gereğidir. Eşit, objektif ve istikrarlı bir uygulamanın yapılıp yapılmadığının ise, ancak, söz konusu ölçütlerin, terfi işlemlerinde nasıl dikkate alındığının idarece açıklanması sonucunda anlaşılabileceği açıktır.
Uyuşmazlık konusu olayda; rütbedeki zorunlu çalışma süresini tamamlayan ....... rütbesindeki personel listesi incelendiğinde ve Yüksek Değerlendirme Kurulu kararında yer verilen gerekçeler, uyuşmazlık konusu terfi döneminde terfiyi hak eden ve terfi ettirilen personele ilişkin liste ile bu listede yer alan personelin kıdem, sicil, ödül ve takdirnameler, eğitim ve öğrenimle kazanılan bilgi, beceri ve davranışlar ile geçmişte alınmış cezalar, devam eden ve geçmiş soruşturma bilgileri ile davacının sözlü sınav puanı ve performans puanı göz önünde bulundurulduğunda, davalı idarenin liyakat ilkesinin değerlendirilmesi konusundaki takdir yetkisini subjektif kullandığına dair hukuken kabul edilebilir nitelikte somut bir delil ortaya konulamadığı gibi, kıdem ve liyakati dikkate alarak terfi edecek personeli belirleme konusunda idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde tesis edildiği sonucuna varılan dava konusu işlemde, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile mevzuata aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, Erzincan İdare Mahkemesinin 18/06/2020 tarih ve E:2019/1332, K:2020/525 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yazılı yargılama giderinden ilk derece aşamasına ait 189,20-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idareye ait toplam 11,00-TL yargılama gideri ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca belirlenen 1.700,00-TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye ödenmesine, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun (1) ve (3) sayılı tarifelerine göre bütün işlemlerinin harçtan müstesna olması nedeniyle davalı idareden istinaf aşamasında alınmayan 121,30-TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 73,10-TL istinaf yd harcının aynı maddenin devamında yer alan "Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir" hükmü gereği davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili merci'e müzekkere yazılmasına, artan posta avansının Mahkemesince taraflara iadesine, bu kararın kesin olduğunun taraflara bildirilmesine, 03/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)