İSTEMİN ÖZETİ: Manisa İl Jandarma Komutanlığı ..... Cezaevi Tabur Komutanlığında Uzman Jandarma olarak görev yapan davacının, Afyonkarahisar İl Jandarma Komutanlığı emrine atanmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı'nın 14/05/2019 tarih ve 2067776 sayılı yazısı ile bildirilen işlemin iptali istemiyle açtığı davada; "...Fethullahçı terör örgütüyle (FETÖ/PDY) mücadele kapsamında gözaltına alındıktan sonra görevden uzaklaştırılan, hakkında açılan ceza davası sonucunda anılan örgütle bir irtibat ve iltisakının olmadığı anlaşılarak beraat etmesi sonrasında tekrar görevine iade edilen davacının, görevinden ayrı kaldığı süre, hakkında yürütülen ceza soruşturmasının niteliği ve yerine getirdiği görevin özelliği dikkate alındığında, sağlık raporu da dikkate alınarak makul ölçüde görülen farklı bir il merkezine atanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
"gerekçesiyle davanın reddine dair Manisa 1. İdare Mahkemesinin 09/01/2020gün ve E:2019/456, K:2020/25 sayılı kararının; Jandarma Genel Komutanlığı atamalarının her yıl Mayıs ayında yapıldığı, 2019 yılında Afyonkarahisar İl Jandarma Komutanlığına atanma işleminin takdir yetkisine göre değil, keyfi olarak yapıldığı, Manisa İl Jandarma Komutanlığı Garnizon Hizmet süresinin 8 yıl olduğu, garnizon süresinin 4. yılında Afyonkarahisar İl Jandarma Komutanlığına atanma işleminde hukuki dayanağın olmadığı ileri sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Jandarma Genel Komutanlığında bir personelin diğer bir personele atama işlemlerinde emsal olabilmesi için statü, rütbe, kıdem ve branşın aynı olmasının gerektiği, emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan jandarma hizmetinin, sıkı bir hiyerarşik disiplin gerektiren ve icabında güç kullanma yetkisi olan, kamu düzeninin tesisi bakımından hayati öneme sahip bir kamu hizmeti olduğu, bu hizmetin aksamasının kamu düzeni yönünden telafisi güç ve imkansız zararların doğmasına yol açacağı ileri sürülerek istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Manisa İl Jandarma Komutanlığı ..... Cezaevi Tabur Komutanlığında Uzman Jandarma olarak görev yapan davacının, Afyonkarahisar İl Jandarma Komutanlığı'na atanmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı'nın 14/05/2019 tarih ve 2067776 sayılı yazısı ile bildirilen işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun kapsam başlıklı 1.maddesinde; "Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mansupları ve Sayıştay savcı ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin, Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademilerinin, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardımcıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehtaran Bölüğü Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera va Balesi ve Belediye Opera ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının sanatkar memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor-Toto Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir." hükmüne yer verilmiştir.
21/12/2017 tarih ve 2995 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Yönetmeliği
'nin "Atama ilkeleri" başlıklı 10.maddesinde: "Atamalarda hizmet bölgesinin özellikleri esas alınır.
Personel, hizmet ihtiyacı esas alınarak ve bu Yönetmelikte düzenlenmiş esaslar kapsamında, meslek hayatları boyunca farklı hizmet bölgeleri arasında zorunlu atama işlemine tabi tutulur.
Personel atamaları, bu Yönetmelik esaslarını ve mesleki gelişim programlarının maksadını gerçekleştirecek şekilde hazırlanmış branş, ihtisas ve mesleki gelişim planlarına uygun olarak, planlı değişimi sağlayacak şekilde yapılır." düzenlemesine;
"Atamalarda dikkate alınacak esaslar" başlıklı 12.maddesinde "Personelin atamaları, hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esasına ve hizmet ihtiyacı prensibine uygun olarak, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından atama yönetmeliklerinde belirtilen hizmet bölgeleri arasında aşağıdaki kriterler dikkate alınarak yapılır.
a) Mesleki gelişim durumu.
b) Kadro ihtiyaçları.
c) Hizmet bölgesinde hizmet süresi veya varsa zorunlu hizmet süresi.
ç) Terfi durumu.
d) Branş ve/veya ihtisasları.
e) Kendisinin, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının atamaya esas hayati önemi haiz sağlık durumları veya bakmakla yükümlü olduğu ve aynı çatı altında yaşayan anne, baba veya mahkeme kararıyla vasi tayin edilmesi kaydıyla kardeşin hayati önemi haiz sağlık durumları.
f) Varsa puanlama sistemi.
g) Personelin atanma isteğinde belirttiği yerler.
ğ) Asayiş, idari ve zaruri sebepler." düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan düzenlemelerle memurların yer ve görev bakımından naklen atanmaları konusunda idarelere takdir yetkisi tanındığı; bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılabileceği; belirtilen unsurlara uyulmaksızın kullanıldığının kanıtlanması ya da yargı yerlerince saptanması halinde ise, idari işlemin sebep ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalinin gerekeceği yerleşik yargısal içtihatlardandır. İdare hukukunda benimsenmiş bu prensiple idarenin işlemlerinde keyfiliğin, subjektifliğin önlenmesinin ve bu suretle memurların daha rahat, güvenli bir statüde hizmet vermelerinin amaçlandığı şüphesizdir. Bu bakımdan, atama işlemine dayanak olan gerekçenin de yukarıda anılan hususlar dahilinde değerlendirilmesi; yapılacak değerlendirmede ilgilinin durumu, kamu yararı, hizmet gerekleri gibi kriterlerin dikkate alınması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Manisa İl Jandarma Komutanlığı ..... Cezaevi Tabur Komutanlığı'nda uzman jandarma olarak görev yaparken, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı olduğu iddiası ile 01/08/2016 tarihinde Manisa Valiliği Oluru ile görevden uzaklaştırıldığı, söz konusu iddia ile Manisa 4.Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:2018/223 sayılı dosyasında yargılandığı, söz konusu yargılamanın 8.celsedeki 09.04.2019 tarihli duruşmada beraat kararı verilmesi üzerine FETÖ/PDY ile iltisaklı olduğu iddiası tespit edilemediğinden Manisa Valiliği'nin 09/04/2019 tarih ve 1504826 sayılı Oluru ile görevine iadesinin istenildiği, davacının 10/04/2019 tarihinde Yunusemre İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde görevine başladığı, bu sefer Manisa Valiliği İl Jandarma Komutanlığı'nın 26/04/2019 tarihli teklifi ile "farklı bir birliğe atamasının uygun olacağı" yönünde görüş bildirilmesi üzerine davacının Afyonkarahisar İl Jandarma Komutanlığı'na naklen atandığı, bunun üzerine anılı naklen atama işleminin iptali istemi ile görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarenin savunma dilekçelerinde, emniyet ve asayiş hizmetlerinin önemi vurgulanarak davacının bulunduğu yerde hizmet gerekleri ve kamu yararı doğrultusunda verimli olamayacağı hususu belirtilmiştir.
Dava konusu işlemin tesisine gerekçe olarak gösterilen Manisa Valiliği İl Jandarma Komutanlığı'nın 26/04/2019 tarihli teklifinde ise "FETÖ/PDY kapsamında hakkında iddia edilen suçtan beraat etmiş olsa bile halk ve personel tarafından durumu bilindiğinden, yapılan soruşturma/kovuşturmanın personelin görevdeki etkinliği ve saygınlığına zarar verebileceği, personel arasında oluşabilecek disiplinsizlik olaylarının önüne geçilmesi amacıyla farklı bir birliğe atanmasının uygun olacağının değerlendirildiği" yönünde görüş verildiği, bunun üzerine davacının ilk olarak 10/05/2019 tarihli Vali onayıyla "adli ve idari nedenlerden dolayı" eski görev yeri Yunusemre İlçe Jandarma Komutanlığı iken, yeni görev yerinin Manisa İl Jandarma Komutanlığı Cezaevi Sevk Bölük Komutanlığı bünyesine atandığı ve görev yerinin il içinde değiştirildiği, söz konusu işlemden 4 gün sonra, Jandarma Genel Komutanlığının14/05/2019 tarih ve E.2067908 sayılı ve "2019 yılı Genel atama emri" konulu işlemi ile davacının Afyonkarahisar İl Jandarma Komutanlığı'na naklen atandığı görülmektedir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, bakılan davanın konusunun davacının adli ve idari nedenlerden dolayı görev yerinin değiştirilmesi olmayıp, 2019 yılı genel atama emrine göre Jandarma Genel Komutanlığı tarafından davacının görev yerinin ikinci kez değiştirilmesi işlemi olduğu sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda, davacının genel atama dönemlerinde görev yerinin değiştirilmesi için, davalı idarenin de savunma ekinde sunduğu hizmet bölgeleri ve görev sürelerini düzenleyen yönetmelik hükümlerinin dava konusu olaya uygulanması gerekmekte olup, Manisa ilinin 2. Bölge görev yeri ve 8 yıllık hizmet süresine tabi olduğu anlaşılmaktadır. Davacının atamasının hizmet süresi dolmadan, adli ve idari nedenlerden dolayı değil, genel atama emri işlemi ile yapıldığı, bu durumun ise, davacının dosyaya sunduğu 07/11/2019 tarihli dilekçe ile "kendisi ile birlikte Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanan ve beraat kararı verilen kişilerin halen Manisa ilinde çalıştığı ve sadece kendisinin atamasının il dışına yapıldığı, bu durumun eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği" yönündeki itirazı üzerine Manisa 1. İdare Mahkemesinin 11/11/2019 tarihli ara kararı ile anılan hususun araştırılması sonucu anlaşılmıştır.
Olayda, davacı ile yargılanıp da beraat eden kişilerin görev yerinin 10/05/2019 tarihli Vali onayına ilişkin işlemle Manisa ili içinde değiştirildiği, davacının da bu kapsamda görev yerinin Manisa İl Jandarma Komutanlığı Cezaevi Sevk Bölük Komutanlığı olarak belirlendiği ancak davacının görev yerinin söz konusu işlemden 4 gün sonra ikinci kez değiştirildiği, söz konusu naklen atama işleminin gerekçesinin adli ve idari nedenler gereği olmadığı, 2019 yılı genel atama emrine istinaden tesis edildiği ve burada davacının hizmet süresinin göz önüne alınmadığı görüldüğünden, davacının Afyonkarahisar İl Jandarma Komutanlığına naklen atanmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, davalı idare tarafından sunulan belgeler arasında davacının sağlık kurulu raporunun bulunduğu ve dava konusu işlemin tesisinde anılan raporun da dikkate alındığı belirtilmekte ise de; 2019 yılı genel atama emrinde davacının nakline ilişkin gerekçenin "ilk atama" olarak belirtildiği ve dava konusu atama işleminin sağlık mazeretinin dikkate alınarak yapılan bir atama olmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, Manisa 1. İdare Mahkemesinin 09/01/2020 gün ve E:2019/456, K:2020/25 sayılı istinaf başvurusuna konu kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 500,10-TL yargılama giderleri ile karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen 2,590,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı idare tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 49,50.TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın Mahkemesince yatıranlara iadesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 45/6 ve 46. maddeleri uyarınca kesin olarak, 10/07/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)