İSTEMİN ÖZETİ: İzmir İli, Buca İlçesi, ... adresinde bulunan ve tapunun 39772 ada, 1 sayılı parselinde kayıtlı olan taşınmaz üzerinde yapılmış olup ruhsat süresi dolduğundan bahisle ruhsatsız duruma düşen yapının, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve yapının yıkım veya ruhsata bağlama mükellefiyetinin yerine getirilmediğinden bahisle aynı Kanun'un 42/3. fıkrası uyarınca davacı adına 3.282,50 TL para cezası verilmesine ilişkin 19.03.2019 tarih ve 2019/591 sayılı Buca Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; Encümen kararının idari para cezasına ilişkin kısmının reddi ile yıkıma ilişkin kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda İzmir 5. İdare Mahkemesince verilen 14/11/2019 gün ve E:2019/694, K:2019/1232 sayılı kararın; davacı tarafından; istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkemece verilen kararın kaldırılması, dava konusu işlemlerin tümden iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı iddialarının daha önceki işlem süreçlerine ilişkin olduğu, bu davanın konusunu oluşturmadığı ileri sürülerek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; İzmir İli, Buca İlçesi, ... adresinde bulunan ve tapunun 39772 ada, 1 sayılı parselinde kayıtlı olan taşınmaz üzerinde yapılmış olup ruhsat süresi dolduğundan bahisle ruhsatsız duruma düşen yapının, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve yapının yıkım veya ruhsata bağlama mükellefiyetinin yerine getirilmediğinden bahisle aynı Kanun'un 42/3. fıkrası uyarınca davacıya 3.282,50 TL para cezası verilmesine ilişkin 19.03.2019 tarih ve 2019/591 sayılı Buca Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İzmir 5. İdare Mahkemesince verilen 14/11/2019 gün ve E:2019/694, K:2019/1232 sayılı karar ile; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi kapsamında yapılan başvuru sonucunda düzenlenen ve davacı tarafından dava dosyasına sunulan 20.12.2018 tarih, 4440082 başvuru numaralı ve HF9N87GY belge nolu Yapı Kayıt Belgesine istinaden; davalı belediye tarafından, anılan yasa hükmü uyarınca ruhsatsız imalatların aynı Yasanın 32.maddesine göre yıkımı ile tahsili yapılmamış para cezasının Buca Belediye Encümeni'nin 16.07.2019 tarih ve 2019/1290 sayılı kararıyla iptal edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda; uyuşmazlık konusu işlemin yıkıma ilişkin kısmının ortadan kalkmış olması nedeniyle, esası hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı, dosyada bulunan tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinde; imalatların ruhsat ve eki projesine aykırı olarak yapıldığı ve ruhsata tabi olduğu, yıkım mükellefiyetinin yerine getirilmediğinin sabit olduğu, her ne kadar yukarıda mevzuatına yer verilen İmar Barışı kapsamında davacı tarafından dava konusu işleme sebep imalatlar için yapı kayıt belgesi alındığından para cezasına dayalı işlemin iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de; dava konusu idari para cezasının davacı tarafından ödendiği görüldüğünden dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın Encümen kararının idari para cezasına ilişkin kısmının reddine, davanın Encümen kararının yıkıma ilişkin kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu kararın para cezasına yönelik kısmı yönünden davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davalı idarenin istinaf başvurusu kabul edilerek, İzmir 5. İdare Mahkemesince verilen 14/11/2019 gün ve E:2019/694, K:2019/1232 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
3194 sayılı İmar Kanununun 18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16. maddesi ile eklenen geçici 16/1 maddesinde; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, dördüncü fıkrasında ise; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiş; 31 Aralık 2018 günlü ve 538 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yapı Kayıt Belgesi başvuru süresinin 30/06/2019 tarihine kadar uzatılmasına karar verilmiştir.
Anılan Yasa hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 6 Haziran 2018 tarihli ve 30443 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinde de, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların maliklerinin, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorunda oldukları, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi kapsamında yapılan başvuru sonucunda düzenlenen ve davacı tarafından dava dosyasına sunulan 20.12.2018 gün ve HF9N87GY belge numaralı Yapı Kayıt Belgesine istinaden davaya konu edilen 19.03.2019 gün ve 2019/591 sayılı Belediye Encümeni kararı ile aynı yere ilişkin alınmış olan diğer encümen kararlarının 16.07.2019 tarih ve 2019/1290 sayılı encümen kararıyla iptal edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; uyuşmazlık ortadan kalkmış olmakla, davanın esası hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, istinaf aşamasında 7123 sayılı Kanun ile 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen Geçici 16. madde hükmü uyarınca, dava konusu işlemlerin tarafların haklılıkları saptanmaksızın iptal edilmiş olması karşısında; taraflarca yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun KABULÜNE, 7143 sayılı Kanunla 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. madde uyarınca alınan Yapı Kayıt Belgesine istinaden İzmir 5. İdare Mahkemesince verilen 14/11/2019 gün ve E:2019/694, K:2019/1232 sayılı kararın kaldırılmasına, dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, davacı ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 347,00-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, yatırılan posta gideri avanslarından artan miktarların Mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatıranlara geri verilmesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, Danıştay'a temyiz yolu KAPALI ve KESİN OLMAK üzere, 03/03/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)