(2547 S. K. m. 44, Geç. m. 78)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul 6. İdare Mahkemesi'nin 31.10.2019 tarihli ve E:2018/2426, K:2019/2250 Sayılı kararının; kaydı 2008 yılında silinmiş olsa da, aradan geçen süre içerisinde kayıtlı olduğu bölümün müfredatının gerek dersler, gerekse ders konuları bakımından değişmediği dolayısıyla aradan geçen sürenin aleyhine değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gibi mezun olması için bir dersi ve bitirme tezi kalmış bir öğrencinin tüm dersleri almak zorunda bırakılmasının af yasasıyla çeliştiği ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerekmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı tarafın öğrenci affını sanki hiç ara vermemiş öğrencinin öğrenimine devam etmesi olarak değerlendirdiği, yükseköğretim de öğrenim içerikleri ve süreçlerinin sürekli olarak değiştiği, bu nedenle de sürekli yenilemelerin olduğu, belirlenen kriterler ve yapılan işlemlerin tamamen bilimsel kaliteyi arttırmaya yönelik olduğu, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdare Dava Dairesi'nce, dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa 7143 Sayılı Kanunla eklenen Geçici 78.maddesi uyarınca af kanunundan yararlanarak Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Batı Dilleri ve Edebiyatları/Mütercim-Tercümanlık (Fransızca) Bölümü'ne kayıt yaptıran davacı tarafından; 2003-2008 döneminde başarılı sayıldığı derslerin intibakının yapılması talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin 15.10.2018 tarihli ve E.1810150493 Sayılı davalı idare işlemi ile anılan işlemin dayanağı Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esasları'nın 5. maddesinin (l) bendinin iptali istemiyle açılmıştır.
İstanbul 6. İdare Mahkemesi'nin 31.10.2019 tarihli ve E:2018/2426, K:2019/2250 Sayılı kararı ile, "...Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Fransızca Mütercim-Tercümanlık 4. sınıf öğrencisi iken iki yarıyıl üst üste kayıt yenilemediğinden 16.12.2008 tarihinde okul kaydı silinen davacının, yukarıda getirilen af düzenlemesi uyarınca aynı sınıftan intibakının yapılacağına ilişkin emredici bir düzenleme bulunmadığı, Kanunla yetkilendirilen kurum olan YÖK Kurulunca intibak ile ilgili koşulların yükseköğretim kurumunun ilgili kurulları tarafından karara bağlanması gerektiği yönünde karar alındığı, ilgili kurul tarafından Kanundan yararlanarak kayıt yaptıran öğrencilerin durumu değerlendirilmek suretiyle intibaklarının yapıldığı, davacının on yıldan fazla bir süre öğrenimine ara vermesi hususu dikkate alındığında davalı idarece yapılan değerlendirmenin hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varıldığından, davacının, 2003-2008 döneminde başarılı sayıldığı derslerin intibakının yapılması talebinin reddine ilişkin Fen-Edebiyat Fakültesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı'nın 15.10.2018 tarih ve E.1810150493 Sayılı işlemi ile Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esasları'nın 5. maddesinin (l) bendinde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununa 7143 Sayılı Kanunla eklenen Geçici 78.maddesi uyarınca af kanunundan yararlanarak Yıldız Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Batı Dilleri ve Edebiyatları/Mütercim-Tercümanlık (Fransızca) Bölümü'ne kayıt yaptıran davacının, 2003-2008 döneminde başarılı sayıldığı derslerin intibakının yapılması talebiyle yaptığı başvurusunun, 15.10.2018 tarihli ve E.1810150493 Sayılı davalı idare işlemi, davalı idare Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esaslarının 5. maddesinin (l) bendinde, "Bir dersin eşdeğer sayılabilmesi için, öğrencinin dersi aldığı Yükseköğretim Kurumundan mezun olduğu veya kaydının silindiği tarihten itibaren en fazla 7 (yedi) yıl geçmiş olması gerekmektedir" düzenlemesine yer verildiği bu kapsamda talebinin değerlendirilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, anılan işlem ile davalı idare Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esaslarının 5. maddesinin (l) bendinin iptali istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İstinafa konu İlk Derece Mahkemesi kararının, Yıldız Teknik Üniversitesi Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esaslarının 5. maddesinin (l) bendi açısından incelenmesinden;
18.05.2018 tarihli ve 30425 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 15. maddesiyle 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen Geçici 78. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler dâhil, terör suçundan hüküm giyenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı nedeniyle ilişiği kesilenler hariç, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir programı kazandıkları halde kayıt yaptırmayanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44. maddesinde belirtilen esaslara göre 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler...." düzenlemesine yer verilmiştir.
2547 Sayılı Kanun'un 44. maddesinin (a) bendinde, "Yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı öğrenciler, bu madde hükümlerine göre belirlenen ders kredileri ve diğer yükümlülükleri başarı ile tamamlamaları halinde; önlisans, lisans, yüksek lisans veya doktora diploması alır. Ders kredileri, Yükseköğretim Kurulunca ilgili programın yer aldığı diploma düzeyi ve alan için yükseköğretim yeterlilikler çerçevesine göre belirlenen kredi aralığı ve öğrencilerin çalışma saati göz önünde tutularak yükseköğretim kurumlarının senatoları tarafından belirlenir." düzenlemesine yer verilmiştir.
7143 Sayılı Kanun'un 15. maddesiyle Yükseköğretim Kanunu'na eklenen Geçici 78. maddenin uygulanmasına ilişkin ilkeler Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenmiş, anılan ilkelerin 17. maddesinde; 7143 Sayılı Kanun uyarınca kayıt hakkı kazananların derse devam, daha önce başarılı olduğu derslerin intibakı vb. eğitimle ilgili devam koşullarının yükseköğretim kurumunun ilgili kurulları tarafından karara bağlanmasına karar verilmiştir.
Bu kapsamda, davalı Üniversite Senatosu tarafından, Ders Eşdeğerlilik ve İntibak Esasları düzenlenmiş, anılan esasların 5. maddesinin (l) bendinde, "Bir dersin eşdeğer sayılabilmesi için, öğrencinin dersi aldığı Yükseköğretim Kurumundan mezun olduğu veya kaydının silindiği tarihten itibaren en fazla 7 (yedi) yıl geçmiş olması gerekmektedir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Davacı tarafından, genel kural koyan ve bilhassa temel hak ve hürriyetlere kısıtlama getiren adsız düzenleyici işlemler bakımından ilan ve bildirim yükümlülüğü bulunduğunun kabulü gerektiği, hak kısıtlaması doğurabilecek adsız düzenleyici işlemlerin ilgililerine hiç bir şekilde bildirilmemesinin hukuk güvenliği ve öngörülebilirlik ilkeleri gereği kabul edilemeyeceği, davalı idarece kayıt işlemleri sırasında böyle bir bildirim yapılmadığı, Senato kararının "Kalite Koordinatörlüğü"nün internet sitesinde yayımlandığı bu sebeple adsız düzenleyici işleme ilişkin bildirimin 15.10.2018 tarihli ve E.1810150493 Sayılı işlemle yapıldığının kabulü gerektiği, bildirimin kayıt sırasında ve öncesinde yapılmamasının Af Yasasının sunduğı alternatif haklardan yararlanılamamasına neden olduğu, bildirim yapılmadığı için şekil şartının sağlanamadığının kabulü gerektiği, diğer taraftan intibak kararının makul bir gerekçeye dayanması gerektiği, tıp veya hukuk gibi bilimsel bulguların veya mevzuatın sürekli değiştiği alanlarda intibakın belirli ölçüde sınırlanabileceği, ancak kayıt yaptırdığı bölüm müfredatının değişmediği, idari işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
7143 Sayılı Kanun uyarınca kayıt hakkı kazananların daha önce başarılı olduğu derslerin intibakı ilgili koşullarının yükseköğretim kurumularının ilgili kurulları tarafından karara bağlanabileceği açık ise de, bu kapsamda düzenlemeler yapılırken, Anayasa'da yer alan hukuk devleti ilkesi uyarınca, kazanılmış hak, haklı beklenti, idari faaliyetlerin belirliliği ve hukuki güven ilkesi gibi ilkelerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Bu bağlamda, doktrinde idarenin ister düzenleyici işlem, ister bir taahhüt, isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun, bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleri "haklı beklenti" ilkesiyle açıklanmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Kanun koyucunun Af Kanunu ile amacının üniversiteyi kazanmış ancak eğitim- öğretimini belli nedenlerle tamamlayamamış öğrencilere bir kez daha hak tanımak olduğu, bu haktan yararlanan ilgililerin eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecekleri yönünde haklı beklenti içinde oldukları, her ne kadar idarelerce derslerin intibakı konusunda düzenlemeler yapılabileceği açık ise de, bu yetkinin sınırsız olmadığı, ders intibaklarına ilişkin koşullar belirlenirken daha önce alınan derslerin AKTS değerleri, kayıt olunan bölüme ilişkin bilimsel ve akademik gelişmeler vb. kriterler belirlenerek düzenleme yapılması gerekirken ilgilisini daha önce hiç öğrenim görmemiş, hiçbir derste başarılı olamamış yeni kayıt yaptıran öğrenci statüsüne getirecek şekilde yapılan düzenlemenin ilgililerin eğitimlerine kaldıkları yerden devam edecekleri yönündeki haklı beklentilerinin karşılanmasını sağlayacak nitelikte olmadığı gibi af kanununun amacına da aykırı olacağı sonuç ve kanaatine ulaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir
İstinaf Konu İlk Derece Mahkemesi kararının, davacının başvurusunun reddine ilişikin bireysel işlem yönünden incelenmesinden;
Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan düzenlemede hukuka uyarlılık bulunmadığından, anılan düzenlemeye dayanılarak tesis edilen dava konusu bireysel işlemde de hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 6. İdare Mahkemesi'nin 31.10.2019 tarihli ve E:2018/2426, K:2019/2250 Sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 479,70-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen belirlenen 1.700,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta gideri avansından artan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 25.06.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)