(3194 S. K. m. 18) (2981 S. K. m. 10) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacının maliki olduğu Ardahan ili, Merkez, .....Mahallesi, 319 ada, 83 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca imar uygulaması (parselasyon) yapılmasına yönelik 27/02/2015 tarih ve 36 Sayılı Ardahan Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada, "Bu durumda, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu 319 ada 83 numaralı taşınmaz 689,85 m2 yüz ölçümüne sahip olup tamamının uygulamaya dahil edilerek 0.2858074 oranında 197,16 m2 kesintisi yapıldığı, yapılan kesinti sonucunda dava konusu taşınmazın 492,69 m2 lik kısmı imar uygulaması sonucunda aynı bölgede kendi bulunduğu eski yerinden yeniden yer verildiği, buna göre taşınmazın tamamı uygulama sonucunda 449 ada 5 numaralı parsele 492, 66 m2 yüzölçümle Ardahan Belediyesi ile hisseli olarak gittiği, 503 ada 1 numaralı parsele (KOP alanı) 0,03 m2lik kısımları dağıtım sonucunda gittiği, sonuç olarak dava konusu taşınmaza yine aynı yerinden yer verildiği ve Ardahan Belediyesi ile hisselendirildiği, Ardahan Belediyesinin hissesine karşılık düşen alanın 69,36 m2 olduğu, uygulamaya giren dava konusu taşınmaza, dağıtım sonucu yeni verilen parselde herhangi bir değer kaybının olmadığı, yapılan uygulama sonucunda en küçük parsel boyutunu sağlamak üzere aynı eski yerinden tek parsel olarak hisseli bir şekilde dağıtımı yapılan ve değer kaybının yaşanmadığı imar uygulaması dağıtımının, imar planı esasları açısından herhangi bir teknik mevzuata aykırılığın olmadığı, dava dilekçesinde dava konusu taşınmazdan 2981 Sayılı Kanun'un 10-b maddesine göre terkin yapıldığının belirtilmesi üzerine konu ile alakalı davacı ve Ardahan Tapu Müdürlüğü'ne Ardahan Merkez .....Mahallesi, 319 ada, 83 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 2981 Sayılı Kanun'un 10-b maddesine göre terkin yapılıp yapılmadığı, Tapu Kütüğünün beyanlar hanesinde yer alan 04/09/1985 ve 23/08/2000 tarihli terkin işlemlerinin dayanağının ne olduğunun açıklanması istenilmiş, (Encümen Kararının vs.) ancak verilen cevaplardan Tapu Kütüğünün beyanlar hanesinde yer alan 04/09/1985 ve 23/08/2000 tarihli terkin işlemlerinin dayanağı açıklanamadığından 2981 Sayılı Kanun'un 10-b maddesine göre terkin yapıldığı sonuç ve kanaatine varıldığından 2981 Sayılı Kanun'un 10-b maddesinin uygulanması sırasında kamu hizmetlerine ayrılan alanları karşılamak üzere terk yapılan alanda 3194 Sayılı Kanun'un 18.maddesine göre uygulama yapılırken yeniden düzenleme ortaklık payı alınmasına olanak bulunmaması nedeniyle, dava konusu parselasyon işleminde 3194 Sayılı İmar Kanununun 18.maddesi ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan Yönetmelikte öngörülen ilke ve kurallara uygun olmadığı sonucuna varıldığından, Ardahan Belediye Encümeni'nin 25/08/2015 tarih ve 139 Sayılı işleminde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 19/07/2018 tarih ve E:2017/846, K:2018/1319 Sayılı kararının; bilirkişilerce 2981 Sayılı Kanun'un 10-b maddesine göre yapılmış herhangi bir terkin işlemine rastlanılmadığından ve buna ilişkin herhangi bir belge olmadığından herhangi bir kesintinin olmadığı kanaati ile dava konusu taşınmazda 3194 Sayılı Kanun ve yönetmelikleri ile dağıtım cetveli ve planlama kararlarına uygun olarak işlem yapıldığı yönünde tespit yapılmış olduğu, Mahkemece bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte olduğunun kabul edildiği, dava konusu taşınmaz üzerinde uygulanan tüm işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, daha önce yapılan terkine ilişkin kurumlarında herhangi bir kayıt olmadığı, tapu kayıtlarında görülen kesintinin hangi kapsamda yapıldığının da belirsiz olduğu, sırf tapu kütüğünde böyle bir kayıt mevcut diye idare aleyhine yorumla iptal kararı verilmesinin doğru olmadığı, bu hususun yeterince araştırılmadığı öne sürülerek 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Dava konusu taşınmazda daha önce üç cepheden 2981 Sayılı Kanun'un 10/b maddesinin uygulanması sonucunda yola terk işlemi yapılmış olduğu, Ardahan Valiliği Tapu Müdürlüğü'nce Mahkemeye sunulan 22/05/2018 tarihli yazıda belirtildiği üzere taşınmaza ait tapu kaydında 04/09/1985 ve 23/08/2000 tarihlerinde bedelsiz olarak rıza dışı yola terkin yapıldığının açıkça görüldüğü, davalı belediye tarafından taşınmazda daha evvel yola terk işlemi yapıldığı halde 18. madde uygulaması kapsamında yeniden düzenleme ortaklık payı alındığı, bu uygulamanın mevzuata aykırı olduğu, imar uygulamalarının ilgili belediyece bilinmemesinin ve kayıtların tutulmamasının belediyecilik ciddiyetiyle bağdaşmadığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu öne sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince, Dairemizin 03/01/2019 tarih ve E:2018/1764, K:2019/9 Sayılı "istinaf başvurusu kabul, kaldırma, ret" kararının temyiz incelemesi neticesinde Danıştay 6. Dairesi'nin 04/12/2019 tarih ve E:2019/12811, K:2019/12996 Sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak ve dosya istinaf istemi yönünden tekemmül etmiş olduğundan yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, esas hakkında işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava; davacının maliki olduğu Ardahan ili, Merkez, .....Mahallesi, 319 ada, 83 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca imar uygulaması (parselasyon) yapılmasına yönelik 27/02/2015 tarih ve 36 Sayılı Ardahan Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinde; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında 'düzenleme ortaklık payı' olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez. Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz. Düzenleme ortaklık paylarının toplamı, yukarıdaki fıkrada sözü geçen umumi hizmetler için, yeniden ayrılması gereken yerlerin alanları toplamından az olduğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçe kamulaştırma yolu ile tamamlanır. Herhangi bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasının gerekmesi halinde düzenleme ortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrılır. Bu fıkra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenleme ortaklık payı alınmaz. Ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez. ..." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının maliki olduğu Ardahan ili, Merkez, .....Mahallesi, 319 ada, 83 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda 27/02/2015 tarih ve 36 Sayılı Ardahan Belediye Encümeni kararı ile 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca imar uygulaması (parselasyon) yapıldığı, bakılan davanın bu kararın iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
Aynı alanda bulunan başka taşınmazlara yönelik olarak dava konusu 27/02/2015 tarih ve 36 Sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle açılan davalarda, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, aynı uygulama sahasında bütün taşınmazlardan eşit oranda düzenleme ortaklık payı alınması gerekirken farklı oranlarda düzenleme ortaklık payı alındığı, yapılan dağıtımların 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinde ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan Yönetmelikte öngörülen ilke ve kurallara aykırı olduğu gerekçeleriyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 28/11/2017 tarih ve E:2016/272, K:2017/3643 Sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Dairemizce verilen 05/07/2019 tarih ve E:2018/497, K:2019/894 Sayılı karar Danıştay 6. Dairesi'nin 04/12/2019 tarih ve E:2019/20901, K:2019/12978 Sayılı kararıyla, Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 28/11/2017 tarih ve E:2016/266, K:2017/3638 Sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Dairemizce verilen 04/07/2019 tarih ve E:2018/477, K:2019/863 Sayılı karar Danıştay 6. Dairesi'nin 04/12/2019 tarih ve E:2019/20902, K:2019/12979 kararıyla, Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 28/11/2017 tarih ve E:2016/196, K:2017/3642 Sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Dairemizce verilen 05/07/2019 tarih ve E:2018/544, K:2019/892 Sayılı karar Danıştay 6. Dairesi'nin 04/12/2019 tarih ve E:2019/20903, K:2019/12975 kararıyla, Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 28/11/2017 tarih ve E:2016/269, K:2017/3644 Sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Dairemizce verilen 04/07/2019 tarih ve E:2018/699, K:2019/861 Sayılı karar Danıştay 6. Dairesi'nin 04/12/2019 tarih ve E:2019/20904, K:2019/12980 kararıyla, Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 28/11/2017 tarih ve E:2016/274, K:2017/3635 Sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Dairemizce verilen 05/07/2019 tarih ve E:2018/586, K:2019/889 Sayılı karar Danıştay 6. Dairesi'nin 04/12/2019 tarih ve E:2019/20936, K:2019/12981 Sayılı kararıyla, Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin 28/11/2017 tarih ve E:2016/276, K:2017/3633 Sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Dairemizce verilen 05/07/2019 tarih ve E:2018/547, K:2019/891 Sayılı karar Danıştay 6. Dairesi'nin 04/12/2019 tarih ve E:2019/20956, K:2019/12982 Sayılı kararıyla onanmıştır.
Bu durumda; aynı uygulama sahasında bütün taşınmazlardan eşit oranda düzenleme ortaklık payı alınması gerekirken farklı oranlarda düzenleme ortaklık payı alınması suretiyle yapılan dağıtımların 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesinde ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan Yönetmelikte öngörülen ilke ve kurallara aykırı olması sebebiyle dava konusu 27/02/2015 tarih ve 36 Sayılı belediye encümeni kararında hukuka uygunluk bulunmadığı, gerekçesi yönünden hukuki isabet taşımayan istinaf istemine konu Mahkeme kararında ise sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle; 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesine göre yapılan inceleme sonucunda, Erzurum 2. İdare Mahkemesi'nin dava konusu işlemin iptaline dair 19/07/2018 tarih ve E:2017/846, K:2018/1319 Sayılı kararının sonucu itibariyle usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle reddine, istinaf istemine konu Mahkeme kararının verilmesinden sonraki döneme ait olup aşağıda dökümü yapılan 368,00.-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 184,60.-TL yargılama giderinin ise davalı idare üzerinde bırakılmasına, istinaf istemine konu Mahkeme kararında yer alan yargılama giderine ve vekalet ücretine dair hükümler geçerliliğini devam ettirdiğinden bu kısımlar hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, kullanılmayan 59,10.-TL yürütmenin durdurulması harcı ile fazladan alınan 35,90.-TL karar harcının istek halinde davalı idareye iadesine, fazladan yatırılan 50 kuruş harcın istek halinde davacıya iadesine, artan posta ücretlerinin talep edilmesi halinde derhal, talep edilmemesi halinde kararın kesinleşmesinden sonra re'sen Mahkemesince yatıranlara iadesine, 2577 Sayılı Kanun'un 46. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde Danıştay’a temyiz yolu açık olmak üzere, 13/05/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)