İSTEMİN ÖZETİ: Kütahya Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin Mahkeme kararıyla iptal edildiğinden bahisle, iptal edilen işlem nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiği ve manevi zarara uğradığı ileri sürülerek 30.000,00-TL manevi tazminatın idari işlemin tesis tarihi olan 27.04.2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davada; hakkında hiçbir soruşturma ve kovuşturma bulunmayan davacının sırf dayısının KHK ile ihraç olması nedeniyle FETÖ/PDY kapsamında güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilerek sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle çalışma hakkının ihlal edildiği, elem ve ıstırap duyduğu, haysiyet ve şerefinin rencide edildiği anlaşıldığından, Mahkememizce hukuka aykırı bulunarak iptal edilen işlem nedeniyle davacının uğradığı manevi zararına karşılık, bu durumun davacının kişiliğine ve sosyal ilişkilerine etkileri ile hizmet kusurunun ağırlığı gözönünde bulundurulduğunda, manevi tazminat isteminin 5.000,00-TL'lik kısmının kabulü, fazlaya ilişkin kısmının ise reddi gerektiği gerekçesiyle davacının tazminat isteminin 5.000,00 TL kısmının kabulü, manevi tazminat isteminin fazlaya ilişkin kısmının reddi, tazminine karar verilen 5.000,00-TL'nin iptal davasının açıldığı 02.04.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi yolunda verilen Kütahya İdare Mahkemesinin 31/10/2019gün ve E:2019/433, K:2019/581sayılı kararının; davalı idare tarafından, kabule ilişkin kısmının, hizmet kusuru bulunmadığı, takdir yetkisine dayanılarak işlem tesis edildiği, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme sebebi olamayacağı, idare lehine harca hükmedilemeyeceği ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararının usul ve Yasaya uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Uyuşmazlık, Kütahya Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemin Mahkeme kararıyla iptal edildiğinden bahisle, iptal edilen işlem nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiği ve manevi zarara uğradığı ileri sürülerek 30.000,00-TL manevi tazminatın idari işlemin tesis tarihi olan 27.04.2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini istemine ilişkin bulunmaktadır.
Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.
Manevi tazminat, mal varlığında meydana gelen bir eksilmeyi karşılayama yönelik bir tazmin aracı olmayıp, manevi tatmin aracıdır. Bir idari işlemin mevzuata ve hukuka aykırılığı, kural olarak hizmet kusuru sayılmakta ise de; her aykırılığın tazminat sorumluluğunu gerektirmeyeceği de İdare Hukukunun bilinen ilkelerindendir. Bir işlemin herhangi bir yönden mevzuata ve hukuka aykırı görülerek iptal edilmiş olması, hizmet kusurunun varlığını kabule yetmez. İdarenin hizmet kusurundan bahsedebilmek için, saptanan hukuka aykırılığın bir dereceye kadar ağır ve önemli olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinden; Kütahya Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığı'nda uzman erbaş adayı olarak görev yapan davacının, dayısı …..'nün FETÖ/PDY'nin 15-16.07.2016 tarihli darbe girişimi akabinde KHK ile görevine son verilen kişiler arasında yer aldığına ilişkin bilgi notu üzerine güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğu değerlendirilerek Kütahya Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığının 27/04/2017 tarihli işlemiyle sözleşmesinin feshedildiği, davacı tarafından anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada; Kütahya İdare Mahkemesinin 26.09.2018 tarih E:2018/200, K:2018/511 sayılı kararıyla anılan işlemin iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun Dairemizin 14.02.2019 tarih ve E:2019/226, K:2019/400 sayılı kararıyla reddedildiği, davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine dosyanın Danıştay 12. Daire Başkanlığının E:2019/2908 sayılı dosyasında derdest olduğu, davacının 27.05.2019 tarihinde göreve başlatıldığı, davacı tarafından mahkeme kararıyla iptal edilen sözleşme feshi işlemi nedeniyle uğradığı manevi zarara karşılık 30.000 TL'nin yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle 30.05.2019 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, 4045 sayılı Yasa ile 3269 sayılı Yasa hükümleri uyarınca davalı idarece yaptırılan güvenlik soruşturmasında idareye tanınan değerlendirme yapma aşamasında, elde edilen bilgi ve belgelere göre ifa edeceği görevin niteliği dikkate alınarak davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz kabul edilerek sözleşmesinin feshedildiği, idarece yapılan değerlendirmenin hukuken kabul edilebilecek herhangi bir bilgiye dayanmama durumunun söz konusu olmadığı, işlemin değerlendirme hatasından kaynaklandığı, dava konusu işlemin tesisinde idarenin haksız ve kasıtlı olarak hareket ettiğinden bahsedilemeyeceği, davalı idareyi manevi tazminatla sorumlu tutabilecek nitelik ve ağırlıkta bir hizmet kusuru bulunmadığı, bir başka deyişle olayda manevi tazminat koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmakla, davacının manevi tazminat talebinin tümüyle reddi gerektiğinden, davanın manevi tazminat talebinin 5.000,00-TL'lik kısmının kabulüne ilişkin başvuruya konu Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Kütahya İdare Mahkemesince verilen 31/10/2019gün ve E:2019/433, K:2019/581sayılı kararının başvuruya konu tazminat talebinin 5.00,00-TL'lik kısmının kabulüne ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının kaldırılmasına, DAVANIN REDDİNE, aşağıda dökümü gösterilen ve davacı tarafından karşılanan 158,10 TL ilk derece dava yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13 (j) bendi uyarınca davalı idarenin muaf olması nedeniyle istinaf safhasında alınmayan toplam 121,30 TL istinaf başvurma harcının davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, davalı idarece istinaf safhasında karşılanan 77,90 TL istinaf tebligat giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, Mahkemece davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden bu aşamada davalı lehine ayrıca vekalet ücretine hükmedilmemesine, peşin yatırılan 468,00 TL nispi harcın davacıya iadesine, artan posta ücretlerinin HMK'nun 333. maddesi uyarınca taraflara iadesine, 11/05/2020 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)