İSTEMİN KONUSU: Edirne İdare Mahkemesinin 14/11/2019 tarih ve E:2019/908, K:2019/1447 sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Edirne ili, Merkez İlçe, .... Mahallesi, 1401 ada, 39 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapının zemin katında yer alan mülkiyeti davacıya ait olan işyerinin terasının mimari projeye aykırı olduğundan bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımı ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 4.649,14TL idari para cezası verilmesine ilişkin Edirne Belediye Encümeninin 18/06/2019 tarih ve 2019/656 sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti: Edirne İdare Mahkemesinin 14/11/2019 tarih ve E:2019/908, K:2019/1447 sayılı kararı ile; " ....davaya konu Edirne Belediye Encümeninin 18/06/2019 tarih ve 2019/656 sayılı kararının, dava konusu yapıya ilişkin olarak yapı kayıt belgesi düzenlendiğinden bahisle, yine Edirne Belediye Encümeninin 22/10/2019 tarih ve 2019/1012 sayılı kararı ile iptal edildiği, bu nedenle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine imkan bulunmadığı" gerekçesi ile dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; İlk derece mahkemesi kararının "vekalet ücreti ve yargılama giderlerine" ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu, ruhsata aykırı imalat yapmak suretiyle davanın açılmasına davacının sebebiyet verdiği ileri sürülerek kararın bu kısmının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesinin 3. fıkrasında; “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir" hükmü yer almış, 5. fıkrasında da "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir" hükmü düzenlenmiş bulunmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununun 18 Mayıs 2018 tarihli ve 30425 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16’ncı maddesi ile eklenen geçici 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, dördüncü fıkrasında ise; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiş; 31.12.2018 günlü ve 538 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yapı Kayıt Belgesi başvuru süresinin 30/06/2019 tarihine kadar uzatılmasına karar verilmiştir.
Anılan Yasa hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 6 Haziran 2018 tarihli ve 30443 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinde de, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların maliklerinin, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorunda oldukları, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, Edirne İli, Merkez İlçe, .... Mahallesi, 1401 ada, 39 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapının zemin katında yer alan mülkiyeti davacıya ait olan işyerinin terasının mimari projeye aykırı olduğundan bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımı ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 4.649,14TL idari para cezası verilmesine ilişkin Edirne Belediye Encümeninin 18/06/2019 tarih ve 2019/656 sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, ilk derece Mahkemesince; söz konusu Encümen kararının Edirne Belediye Encümeninin 22/10/2019 tarih ve 2019/1012 sayılı kararıyla iptal edildiği, dolayısıyla davanın konusunun kalmadığı anlaşıldığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve yapılan 235,10-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, hükmedilmesine karar verilmesi üzerine davalı idare vekilince anılan kararın vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden kaldırılması istemiyle istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde, yargılama giderlerinin kapsamı belirlenmiş; bu çerçevede, karar ve ilam harçları, posta giderleri, keşif ve bilirkişi ücretleri, vekille takip edilen davalarda yasa gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinde, yasada yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği; 331. maddesinde, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği kurala bağlanmış, böylece, kural olarak, yargılama giderlerinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi esası benimsenmiştir.
Bilindiği üzere, yargılama sonucu bir tarafa yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o tarafın dava açmak ya da dava açılmasına sebebiyet vermek suretiyle karşı tarafın yargılama masrafı yapmasına neden olunmasıdır.
Olayda, dava konusu işlemin tesis edildiği ve davanın açıldığı tarihten sonra yürürlüğe giren 3194 sayılı Kanunun geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi alınması nedeniyle dava konusu encümen kararının iptal edildiği ve bu nedenle davanın konusuz kaldığı gözetildiğinde, dava konusu işlem yönünden hukuksal denetim yapılamadığından ve tarafların haklılık durumu değerlendirilmediğinden yargılama giderleri bakımından sorumlu tutulmalarının, adalet, hakkaniyet, hukuk devleti ilkelerine uygun düşmeyeceği açık olup, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılması ve taraflar lehine veya aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, 7143 sayılı Kanunla 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen geçici 16. madde uyarınca alınan Yapı Kayıt Belgesine istinaden dava konusu işlemin iptali yönünde tesis edilen encümen kararı nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı şeklinde sonuçlanan kararda, davacı lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesinde usul hükümlerine uygunluk görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca İSTİNAF BAŞVURUSUNUNKABULÜNE,
2-Aynı Kanun hükmü uyarınca Edirne İdare Mahkemesinin 14/11/2019 tarih ve E:2019/908, K:2019/1447 sayılı kararının "yargılama giderlerine ilişkin kısmının" KALDIRILMASINA,
3-Aşağıda dökümü gösterilen davacı tarafından karşılanan 235,10-TL ilk aşama yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı idare tarafından karşılanan 220,70-TL istinaf giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5.Davacı ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine,
6.Posta gideri avansından artan miktarın mahkemesince istinaf isteminde bulunana iadesine,
7-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesinin 6.bendi gereğince kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemesine gönderilmesine,
8-Aynı Kanun maddesi uyarınca kesin olarak 08/07/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)