(5510 S. K. m. 8, 9, 59, 86, 102)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacıya, çalışanın işe giriş bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgesinin öngörülen süreler içerisinde, bildirilmediğinden bahisle, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102.(a-1,c-4) maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına ilişkin 18/09/2018 tarih ve E.12057011 Sayılı işlemin istemiyle açılan davada; davacıya ait ev işyerinde yapılan denetim neticesinde düzenlenen tutanakta, H.R. isimli kişinin ev hizmetlerinde yardımcı olarak hizmet verdiğinin belirlendiği, tutanakta çalışanın ismine ve imzasına yer verildiği görüldüğü, bahse konu kişinin davacıya ait ev işyerinde hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının kabulü gerektiği sonucuna varıldığından bu yönüyle de tesis edilen idari para cezasına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin İstanbul 8. İdare Mahkemesi'nce verilen 29/03/2019 tarih ve E:2018/2104, K:2019/1204 Sayılı karara, davacı tarafından, davacının evinde çalıştığı iddia edilen kişinin yabancı uyruklu olduğu, kimliğinden açık olup, karşısındaki ile de düzgün iletişim kuramadığı daha ilk cümlesi ile anlaşıldığı, tutanak düzenleyen memurların bu bağlamda hukuka aykırı bir işlem yaptıkları iddialarıyla istinaf yoluna başvurularak, kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Sekizinci İdare Dava Dairesi'nce gereği görüşüldü:
KARAR: Dava; davacıya, çalışanın işe giriş bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgesinin öngörülen süreler içerisinde, bildirilmediğinden bahisle, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102.(a-1,c-4) maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasına ilişkin 18/09/2018 tarih ve E.12057011 Sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 8. maddesinin 1. fıkrasında; "İşverenler, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür." hükmüne, 9.maddesinin 3. Fıkrasında; "Birinci fıkranın (a), (c) ve (d) bentlerine göre sigortalılığı sona erenlerin durumları işverenleri tarafından, (b) bendinde belirtilen şekillerde sona erenlerin durumları ise kendileri ve sözü edilen bentte belirtilen faaliyetin sona erme halinin bildirildiği kuruluşlar veya vergi daireleri tarafından, en geç on gün içinde Kuruma bildirilir." hükmüne, 86. maddesinin birinci fıkrasında; "İşveren bir ay içinde 4. ve 5. maddeye tâbi çalıştırdığı sigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tâbi sigortalıların; a) Ad ve soyadlarını, T.C. kimlik numaralarını, b) 80. maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlarını, c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını, gösteren ve örneği Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenen asıl veya ek aylık prim ve hizmet belgesini, 4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındakiler için en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar, diğer sigortalılar için ise ait olduğu ayı takip eden ayda Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür." hükmüne yer verildikten sonra; 102. maddesinin (a) bendinde; "... 2) 8. maddenin birinci fıkrasında belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmüne, (c)bendinde; "86. maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usulde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için ...4) Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında, idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanunun 59. Maddesinin ikinci fıkrasında da; Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir. İşverenler ve sigortalılar ile işyeri sahipleri, tasfiye ve iflâs idaresinin memurları, işle ilgili gerçek ve tüzel kişiler, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarına bilgi verilmek üzere çağrıldıkları zaman gelmek, gerekli olan defter, belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek, görevlerini yapmak için her türlü kolaylığı sağlamak ve bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler. Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları görevlerini yaparken, tüm kamu görevlileri gerekli kolaylığı gösterir ve yardımcı olunacağı hüküm altına alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Ümraniye İlçesi, Madenler Mahallesi, İdealist Kent Caddesi. İdealist Kent Sitesi C2 Yakut Blok No:4E/9 adresinde bulanan davacıya ait ev işyerinde 31/07/2018 tarihinde gerçekleştirilen denetim neticesinde düzenlenen tutanakta; H.R. isimli kişinin ev hizmetlerinde yardımcı olarak 01.12.2017 tarihinden itibaren çalışmaya başladığı ve aylık asgari ücret aldığı tespitlerine yer verildiği, yapılan tespite istinaden 5510 Sayılı Kanunda öngörülen süreler içerisinde, tespit olunan çalışanla ilgili olarak işe giriş bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmemesinden dolayı 18/09/2018 tarih ve E.12057011 Sayılı işlem ile davacı adına idari para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır.
5510 Sayılı Kanun'un 59. maddesine göre, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından belgeye dayalı olmamakla birlikte düzenlenmesinde hazır bulunan işveren, işçi veya üçüncü kişi beyanları uyarınca düzenlenerek doğruluğu ilgili kişilerin imzaları ile tasdik edilen ve imza inkârına konu olmayan tutanakların aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğu sonucuna varılmıştır.
Olayda; davalı İdare denetim elemanları tarafından davacıya ait ev işyerinde yapılan denetim neticesinde düzenlenen tutanakta, H.R. isimli çalışanın ev hizmetlerinde yardımcı olarak hizmet verdiğinin belirlendiği, tutanakta çalışanın ismine ve imzasına yer verildiği, ancak anılan kişinin ev işyerinde çalıştığına ilişkin tutanağı, işveren olarak kabul edilen davacı F.B. veya hazırda bulunan hane halkından birisi tarafından imzalanmadığı. İşverenin imzası yerine çalışanın imzasının alındığı, denetim yapılan ev işyerinin yer aldığı bina veya sitede görevlileri yada sakinlerinin tanıklığına başvurulmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, yetkili denetim memurları tarafından düzenlenen ancak taraflardan işveren tarafından imzalanmayan ve imzanın alınamama sebebi belirtilmeyen sadece çalışanın beyanlarının alındığı, başkaca tanık ifadesi de içermeyen tutanağın usulüne uygun düzenlenmediği sonucuna varılmış olup bu tutanağa dayalı olarak davacı işyerinde çalışanla ilgili olarak işe giriş bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmemesinden dolayı 5510 Sayılı Kanun'un 102.(a-1,c-4) maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 8. İdare Mahkemesi'nin 29/03/2019 tarih ve E:2018/2104, K:2019/1204 kararının KALDIRILMASINA, dava konusu işlemin İPTALİNE, aşağıda dökümü yapılan 413,55.-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00.-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınıp davacıya verilmesine, artan posta ücretinin karar kesinleştikten sonra ilgilisine iadesine, 2577 Sayılı Kanun'un 45. maddesinin (6) bendi uyarınca kesin olarak 30.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)