(657 S. K. m. 137, 138) (2577 S. K. m. 7, 11, 17) (673 S. KHK. m. 8)
İSTEMİN ÖZETİ: Aydın İli, Söke İlçesi, ……… Ortaokulunda Müdür olarak görev yapmakta iken Aydın Valiliğinin 05/01/2017 tarih ve 210261 sayılı Olur işlemi ile görevinden uzaklaştırılan ve yine Aydın Valiliğinin 06/05/2019 tarih ve 8934378 sayılı Oluru ile hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasına karar verilen davacının, hizmet gereği (soruşturma) nedeniyle Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü emrine Öğretmen olarak atanmasına ilişkin 09/01/2017 günlü, 36608991/903.02-/10 sayılı işlem ile …….. Ortaokulu Müdürlüğü görevine iade edilmesi istemiyle yaptığı 17/05/2019 tarihli başvurunun reddine ilişkin Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 29/05/2019 tarih ve 10609713 sayılı yazısıyla bildirilen Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 28/05/2019 tarih ve 10500021 sayılı işleminin iptali istemiyle açtığı davada; Uyuşmazlığın, 09/01/2017 tarih ve 36608991/903.02-/1 sayılı işleme ilişkin kısmı yönünden; "...Bakılan uyuşmazlıkta, 06/01/2017 tarih ve 275984 sayılı işlem esas alınarak ……. Ortaokulunda müdür olarak görev yapan davacının, hizmet gereği (soruşturma) nedeniyle Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü emrine öğretmen olarak atanmasına yönelik tesis edilen 09/01/2017 günlü, 36608991/903.02-/1 sayılı atama kararnamesinin 2017 yılında davacıya tebliğ edildiğine dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmamakta ise de; davacının, 10.05.2019 tarihli başvurusu üzerine Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 10.05.2019 tarih ve 9310810 sayılı yazısı ekinde anılan işlemin 14.05.2019 tarihinde tebliğ edildiği, dolayısıyla söz konusu işleme karşı bu tarihten itibaren 60 gün içinde ya doğrudan dava ikame edilmesi ya da 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında dava açma süresi içinde yapılacak idari başvuru sonrasında kalan dava açma süresi içinde dava açılması gerekirken bu sürenin geçmesinden sonra 22/07/2019 tarihinde açılan işbu davanın 09/01/2017 tarih ve 36608991/903.02-/1 sayılı işlem yönünden süresinde olmadığı ve bu nedenle söz konusu işlemin esasının incelenmesine hukuken imkân bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Öte yandan, davacının 17.05.2019 tarihinde yaptığı başvurunun, İdari Yargılama Usulü Kanununun 11.maddesi kapsamında işlemin geri alınması, kaldırılması veya düzeltilmesi yönünde bir talep içermediğinden süreyi durduran bir başvuru olarak değerlendirilemeyeceği, aynı Yasanın 10.maddesi kapsamında yapılan yeni bir başvuru olarak kabulü gerektiği açıktır.", Uyuşmazlığın, 28/05/2019 tarih ve 10500021 sayılı işleme ilişkin kısmı yönünden;
"...Bakılan uyuşmazlıkta, memurların görevlerinin ve görev yerlerinin değiştirilmek suretiyle atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı hususu açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gereklerinin göz ardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde işlemin hukuka aykırı hale geleceği, idarenin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında kişisel husumet ya da başkaca subjektif nedenlerle kullanıldığına ilişkin davacı tarafından somut bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, davacının hakkında verilen görevden uzaklaştırma, soruşturmalar, ceza mahkemesindeki yargılama işlemiyle yıpranması nedeniyle müdür olarak görevine devam etmesinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile bağdaşmayacağı, dolayısıyla kendisinden beklenen yöneticilik görevini ve kamu hizmetini etkin ve verimli bir şekilde yerine getiremeyeceği açık olan davacının, müdürlük görevine iade edilmesi istemiyle yapmış olduğu başvurusunun, okul müdürlerinin görevlendirilmesine ilişkin zincir işlemde teklif yetkisini haiz İl Milli Eğitim Müdürü tarafından reddedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davacının tazminat isteminin de reddi gerektiği açıktır." gerekçesiyle davanın kısmen süre aşımı nedeniyle kısmen esastan reddine karar veren Aydın 1. İdare Mahkemesinin 05.03.2020 gün ve E:2019/557, K:2020/190 sayılı kararının; yerel Mahkeme tarafından eski görevine iade istemli dilekçesinin 09/1/2017 tarihli atama kararnamesinin tebliği olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, idarenin yapmış olduğu işlemin hukuki ve mali yönden doğurduğu sonuçlar açısından, münhasıran tek başına kesin ve yürütülebilir bir işlem olduğu ve doğurduğu sonuçlar itibarıyla işbu iptal dava dosyasında mevcut olan diğer tüm işlemlerden bağımsız olduğu, idare tarafından, atama kararnamesinin öncelikle usule uygun tebliğ edilmesi ve müteakiben sürelerin başlatılmış olması gerektiği, 17/5/2019 tarihinde verilen dilekçenin 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında olduğu, işlemin kaldırılması, geri alınması ve düzeltilmesinin talep edildiği, yerel Mahkemenin süre aşımı yönünden kurmuş olduğu hükmün, usule, yasaya ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiği, esasa ilişkin ise hem idari soruşturma hem de cezai soruşturma açısından hiçbir müeyyide almadığı, kamu hizmetini etkin ve verimli olarak yerine getiremeyeceği değerlendirmesinin tüm kural ve kaidelere, teamüllere aykırılık teşkil edeceği, Anayasa Mahkemesi Başkanlığının E:2018/159, K:2019/93 sayılı kararının davanın esası hakkında işlemin iptali yönünde cevaz verdiği, aynı konuda açılan emsal yargı kararlarının bulunduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının öğretmen olarak atanmasına ilişkin 09.01.2017 tarihli atama kararnamesinin tesis edildiği tarihten itibaren 2577 sayılı Kanun'da düzenlenen dava açma süreleri geçirildikten sonra davanın açıldığı, Müdürlük görevinin davacının asli görevi olmadığı, kadrosunun Sınıf Öğretmenliği olduğu, Müdürlük görevi ile ilgili kazanılmış bir hakkı bulunmadığından, Müdürlük görevine dönme talebinin usul ve yasaya uygun olmadığı, hakkında yürütülen soruşturma kapsamında verilen kararın göreve iadesi sonucunu doğurmayacağı, 673 sayılı KHK'nın 8. maddesi ile göreve iade edilen personelin tekrar yönetici kadrolarına atanıp atanmaması hususunda idarelere takdir yetkisi tanındığı, dava konusu işlemde usul ve yasaya herhangi bir aykırılığın bulunmadığı, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdare Dava Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
Dava; Aydın İli, Söke İlçesi, ... Ortaokulunda Müdür olarak görev yapmakta iken Aydın Valiliğinin 05/01/2017 tarih ve 210261 sayılı Olur işlemi ile görevinden uzaklaştırılan ve yine Aydın Valiliğinin 06/05/2019 tarih ve 8934378 sayılı Oluru ile hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasına karar verilen davacının, hizmet gereği (soruşturma) nedeniyle Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü emrine Öğretmen olarak atanmasına ilişkin 09/01/2017 günlü, 36608991/903.02-/10 sayılı işlem ile ... Ortaokulu Müdürlüğü görevine iade edilmesi istemiyle yaptığı 17/05/2019 tarihli başvurunun reddine ilişkin Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 29/05/2019 tarih ve ….. sayılı yazısıyla bildirilen Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 28/05/2019 tarih ve 10500021 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Dava Açma Süresi'' başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde 60 gün olduğu, bu sürenin idari uyuşmazlıklarda yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun’un "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise; ilgililer tarafından idarî dava açılmadan önce, idarî işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idarî dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurmanın, işlemeye başlamış olan idarî dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağının kurala bağlanmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Aydın İli, Söke İlçesi, ... Ortaokulunda Müdür olarak görev yapan davacının, Söke Cumhuriyet Başsavcılığı talimatları doğrultusunda FETÖ/PDY terör örgütü üyeliği suçundan yakalanarak Söke İlçe Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Büro Amirliğine getirilerek gözaltına alınması nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 137 ve 138. maddeleri ile OHAL mevzuatı kapsamında 05/01/2017 tarihli Valilik Oluru ile onaylanan Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 05/01/2017 tarih ve 210261 sayılı işlemiyle görevinden uzaklaştırıldığı, 09/01/2017 günlü, 36608991/903.02-/10 sayılı Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğü işlemiyle, davacının görevinden uzaklaştırılması sebebiyle yöneticilik görevinin üzerinden alınarak Söke İlçe Eğitim Müdürlüğü emrine Öğretmen olarak atanmasının uygun görüldüğü, davacı hakkında yürütülen idari soruşturma sonucunda düzenlenen 26/3/2019 tarih ve 29 sayılı soruşturma raporunda, FETÖ/PDY terör örgütüne üyeliği/irtibatı/iltisakı olmadığı değerlendirmesine yer verilerek hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması teklifinin getirildiği, söz konusu teklif doğrultusunda tesis edilen 06/5/2019 tarih ve 8934378 sayılı işlem ile davacı hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırıldığı, Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde öğretmen olarak göreve başlatılan davacı tarafından Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne verilen 10/5/2019 tarihli dilekçe ile tarafına tebliği yapılmayan 09/1/2017 tarihli atama kararnamesinin kendisine verilmesinin talep edildiği, söz konusu atama kararnamesinin Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün 10/05/2019 tarih ve E.9310810 sayılı yazısı ekinde 14/05/2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacının bu kez 17/5/2019 tarihinde Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne verdiği dilekçesi ile yöneticilik görevinin üzerinden alınmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini belirterek, eski görevi olan ... Ortaokulunda Müdürlük görevine iade edilmesini talep ettiği (sehven Söke Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü olarak yazılmış), başvurusunun Aydın İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 29/05/2019 tarih ve E.10609713 sayılı işlemi ile reddedildiği, bu işlemin 17.06.2019 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine 22/7/2019 tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bakılan davada; davacının, Aydın İli, Söke İlçesi, ... Ortaokulunda Müdür olarak görev yapmakta iken, Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü emrine Öğretmen olarak atanmasına ilişkin uyuşmazlık konusu 09/01/2017 gün ve 36608991/903.02-/10 sayılı atama kararnamesinin, 10/5/2019 tarihli dilekçe ile talebi sonrasında 17/05/2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşıldığından, dava açma süresinin 17/5/2019 tarihinde işlemeye başladığının kabulü gerekmektedir.
Öte yandan; atama kararnamesinin 17/5/2019 tarihinde tebliğ edilmesi sonrasında, davacının 17/5/2019 tarihinde Söke İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne verdiği dilekçesi ile yöneticilik görevinin üzerinden alınmasının hukuka aykırılık teşkil ettiğini belirterek, eski görevi olan ... Ortaokulunda Müdürlük görevine iade edilmesini talep ettiği (sehven Söke Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü olarak yazılmış) anlaşıldığından, anılan başvurunun atama işleminin kaldırılması, geri alınması talebiyle 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olduğu açıktır.
Bu durumda; 17/5/2019 tarihinde işlemeye başlayan dava açma süresinin, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında 17/5/2019 tarihinde yapılan başvuru ile durduğu, başvurunun reddine ilişkin 29/05/2019 tarih ve E.10609713 sayılı işlemin 17/6/2019 tarihinde davacıya tebliğ edilmesi üzerine, duran dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı, 17/6/2019 tarihinden itibaren kalan 60 günlük dava süresinin son günü olan 16/08/2019 tarihi çalışmaya ara verme dönemine (adli tatile) gelmesi nedeniyle, çalışmaya ara vermenin sona erdiği gününü izleyen tarihten itibaren 7 gün içinde dava açılması gerektiği, 22/7/2019 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu sonucuna varıldığından, Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, Aydın 1. İdare Mahkemesinin 05.03.2020 gün ve E:2019/557, K:2020/190 sayılı istinaf başvurusuna konu kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemler bakımından esasına girilerek yeniden karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, kaldırma kararı üzerine Mahkemece yeniden verilecek kararla birlikte tüm yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu aşamada yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına kesin olarak, 03/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)