(2709 S. K. m. 129) (657 S. K. m. 125, 130) (2577 S. K. m. 45) (Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği m. 28)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava, Amasya 1. Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının "Cumhurbaşkanına hakaret" fiilinden dolayı hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde "Hizmet dışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" fiili uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin B-d. bendi gereğince "Kınama" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin davalı idarenin 27/04/2018 tarih ve 2018/1 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin 22/01/2020 gün ve E:2019/573, K:2020/93 sayılı kararıyla; sosyal medya paylaşımlarının davacı tarafından yapıldığı ve sosyal medya hesabının davacıya ait olduğu hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, söz konusu paylaşımlar nitelik ve içerik itibariyle Devlet memurunun resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güven duygusuyla bağdaşmadığından sübut bulan fiil nedeniyle davacının "Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" disiplin suçu kapsamında kınama cezasıyla cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, söz konusu paylaşımlar nedeniyle açılan kamu davasında "yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması" gerekçesiyle verilen beraat kararının, davacıya isnat edilen ve 657 sayılı Kanun'un 125/B-d. maddesinde tanımı yapılan disiplin suçunun tavsif ve mahiyetini değiştirmediğinden, aynı fiil dolayısıyla davacıya disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; yaptığı paylaşımların mizahi olduğu, dönemin başbakanına, cumhurbaşkanına ve devlet yetkililerine hakaret etmediği, yaptığı paylaşımların kendisine ait olmayıp ülke çapında yayın yapan karikatür dergilerinin karikatürleri olduğu, ceza almasına sebep olan eylemin göreviyle bir ilgisinin bulunmadığı ileri sürülerek mahkeme kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Amasya 1. Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının "Cumhurbaşkanına hakaret" fiilinden dolayı hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde "Hizmet dışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" fiili uyarınca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin B/d. bendi gereğince "Kınama" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin davalı idarenin 27/04/2018 tarih ve 2018/1 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 129. maddesinde; memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde ise; Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği, soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapmayan memurun savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.
05.04.2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin "Savunma Hakkı" başlıklı 28. maddesinde; "(1) Memura savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilemez. Hakkında soruşturma yapılan memura, isnat edilen fiil ve hâller açıkça belirtilmek suretiyle, yedi günden az olmamak üzere verilen süre içerisinde bizzat veya vekili aracılığıyla yazılı veya sözlü olarak savunma yapması, aksi hâlde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hususu yazılı olarak bildirilir. Memur disiplin soruşturması evrakını inceleyebilir ve istediği belgelerin bir örneğini masrafını karşılamak kaydıyla alabilir.
(2) Mücbir sebep hâli hariç olmak üzere memurun izinli veya raporlu olması savunma süresini uzatmaz.
(3) Devlet memurluğundan çıkarma cezasına ilişkin savunma istem yazısında, memura soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme, Yüksek Disiplin Kurulunda sözlü veya yazılı olarak bizzat veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu ayrıca belirtilir.
(4)Savunma istem yazısı, disiplin soruşturması kapsamında tüm deliller toplanıp, disipline aykırı fiil veya hâl somut olarak belirlendikten sonra ilgilisine tebliğ edilir." kuralı mevcuttur.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının, Amasya 1. Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yaptığı dönemde, 29.08.2014, 09.11.2014, 05.12.2014, 21.08.2015, 29.08.2015, 03.10.2015 ve 31.10.2015 tarihlerinde sosyal medya (facebook) hesabı üzerinden Cumhurbaşkanına hakaret suçunu işlediği iddiası ile ilgili olarak hakkında başlatılan soruşturma neticesinde; muhakkik tarafından düzenlenen 02.04.2018 tarih ve 2018/1 sayılı raporda; Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına yönelik olarak sosyal medya hesabı üzerinden birden fazla hakaret içerikli paylaşımlarda bulunduğu, farklı tarihlerde 8 adet paylaşım yapmak suretiyle hakaret eylemini ısrarlı bir şekilde sürdürdüğü, söz konusu paylaşımların ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının bu eyleminin "Hizmet dışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" disiplin suçu kapsamında kalması sebebiyle disiplin yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125 B-d. maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, teklif doğrultusunda disiplin amiri tarafından "kınama" cezasıyla cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; soruşturmacı tarafından lehte ve aleyhte olan tüm deliller toplanıp, tanık ifadeleri alınarak disiplin soruşturması tamamlandıktan sonra soruşturmayı yapan muhakkik veya yetkili disiplin amiri tarafından isnat edilen fiil belirtilmek suretiyle 7 günden az olmamak üzere süre verilip, davacının savunmasının istenilmesi gerekirken, henüz soruşturma tamamlanmadan alınan ifadesine istinaden davacıya disiplin cezası verildiği anlaşıldığından, soruşturma usulüne riayet edilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, usulüne uygun bir şekilde savunması alındıktan sonra davacı hakkında yeniden bir işlem tesis edilebileceği de açıktır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin 22/01/2020 gün ve E:2019/573, K:2020/93 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 305,05 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine, fazladan alınan 54,40 TL harcın istemi halinde, artan posta avansının ise re'sen davacıya iadesine, 29/09/2020 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY:
İstinaf dilekçesinde öne sürülen iddialar, istinaf başvurusuna konu Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin 22/01/2020 gün ve E:2019/573, K:2020/93 sayılı kararının dayandığı gerekçeler karşısında yerinde ve kararın kaldırılmasına neden olacak mahiyette görülmediğinden istinaf başvurusunun reddi gerektiği görüşü ile aksi yönde olan çoğunluk kararına katılmıyorum. (¤¤)