(2709 S. K. m. 129) (657 S. K. m. 125, 130) (2577 S. K. m. 45) (Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği m. 28)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava, Amasya 1. Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacı tarafından, "Başbakana hakaret" fiilinden dolayı hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde "Hizmet dışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" fiilini işlediği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin B-d. bendi gereği "Kınama" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin davalı idarenin 27/04/2018 tarih ve 2018/2 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin 22/01/2020 gün ve E:2019/572, K:2020/94 sayılı kararıyla; disiplin cezasına konu sosyal medya paylaşımlarının davacı tarafından yapıldığı ve sosyal medya hesabının davacıya ait olduğu hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, paylaşımlar nitelik ve içerik itibarıyla Devlet memurunun resmi sıfatının gerektirdiği itibar ve güven duygusuyla bağdaşmadığından, sübut bulan fiil nedeniyle davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (B) bendinin (d) alt bendi gereği kınama cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; yaptığı paylaşımların mizahi olup, dönemin başbakanına, cumhurbaşkanına ve devlet yetkililerine hakaret etmediği, yaptığı paylaşımların kendisinin olmayıp ülke çapında yayın yapan karikatür dergilerinin karikatürleri olduğu, ceza almasına sebep olan eylemin göreviyle ilgili olmadığı ileri sürülerek mahkeme kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Amasya 1. Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacı tarafından, "Başbakana hakaret" fiilinden dolayı hakkında başlatılan disiplin soruşturması neticesinde "Hizmet dışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" fiilini işlediği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin B-d. bendi gereği "Kınama" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin davalı idarenin 27/04/2018 tarih ve 2018/2 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 129. maddesinde; memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği belirtilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde ise; Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği, soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapmayan memurun savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.
05.04.2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliği'nin "Savunma Hakkı" başlıklı 28. maddesinde; "(1) Memura savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilemez. Hakkında soruşturma yapılan memura, isnat edilen fiil ve hâller açıkça belirtilmek suretiyle, yedi günden az olmamak üzere verilen süre içerisinde bizzat veya vekili aracılığıyla yazılı veya sözlü olarak savunma yapması, aksi hâlde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hususu yazılı olarak bildirilir. Memur disiplin soruşturması evrakını inceleyebilir ve istediği belgelerin bir örneğini masrafını karşılamak kaydıyla alabilir.
(2) Mücbir sebep hâli hariç olmak üzere memurun izinli veya raporlu olması savunma süresini uzatmaz.
(3) Devlet memurluğundan çıkarma cezasına ilişkin savunma istem yazısında, memura soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme, Yüksek Disiplin Kurulunda sözlü veya yazılı olarak bizzat veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu ayrıca belirtilir.
(4)Savunma istem yazısı, disiplin soruşturması kapsamında tüm deliller toplanıp, disipline aykırı fiil veya hâl somut olarak belirlendikten sonra ilgilisine tebliğ edilir." kuralı mevcuttur.
Dava dosyasının incelenmesinden, Amasya 1. Asliye Ceza Mahkemesinde zabıt katibi olarak görev yapan davacının 20/23/24.12.2013, 02.03.2014 ve 09/15/19.07.2014 tarihlerinde sosyal medya (facebook) hesabı üzerinden Başbakana hakaret suçunu işlediği iddiası ile ilgili olarak hakkında başlatılan soruşturma neticesinde; muhakkik tarafından düzenlenen 06.04.2018 tarih ve 2018/2 sayılı raporda; Türkiye Cumhuriyeti Başbakanına yönelik olarak sosyal medya hesabı üzerinden birden fazla hakaret içerikli paylaşımlarda bulunduğu, farklı tarihlerde paylaşım yapmak suretiyle hakaret eylemini ısrarlı bir şekilde sürdürdüğü, davacının bu paylaşımlarının "Hizmet dışında devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" disiplin suçu kapsamında kalması sebebiyle disiplin yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125 B-d. maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılması yönünde teklifte bulunulduğu, teklif doğrultusunda disiplin amiri tarafından "kınama" cezasıyla cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; soruşturmacı tarafından lehte ve aleyhte olan tüm deliller toplanıp, tanık ifadeleri alınarak disiplin soruşturması tamamlandıktan sonra soruşturmayı yapan muhakkik veya yetkili disiplin amiri tarafından isnat edilen fiil belirtilmek suretiyle 7 günden az olmamak üzere süre verilip, davacının savunmasının istenilmesi gerekirken, henüz soruşturma tamamlanmadan alınan ifadesine istinaden davacıya disiplin cezası verildiği anlaşıldığından, soruşturma usulüne riayet edilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan; usulüne uygun bir şekilde savunması alındıktan sonra davacı hakkında yeniden bir işlem tesis edilebileceği de açıktır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin 22/01/2020 gün ve E:2019/572, K:2020/94 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 309,55 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine, fazladan alınan 54,40 TL harcın istemi halinde, artan posta avansının ise re'sen davacıya iadesine, 29/09/2020 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY:
İstinaf dilekçesinde öne sürülen iddialar, istinaf başvurusuna konu Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin 22/01/2020 gün ve E:2019/572, K:2020/94 sayılı kararının dayandığı gerekçeler karşısında yerinde ve kararın kaldırılmasına neden olacak mahiyette görülmediğinden istinaf başvurusunun reddi gerektiği görüşü ile aksi yönde olan çoğunluk kararına katılmıyorum. (¤¤)