(2577 S. K. m. 45, Geç. m. 8) (2547 S. K. m. 34) (2914 S. K. m. 16) (506 S. K. m. 14)
İSTEMİN ÖZETİ: Mersin Üniversitesinde yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim elemanı olarak görev yapan davacı tarafından, iş akdinin 31.12.2015 tarihinde sonlandırıldığından bahisle 3 yıl 3 ay 20 gün çalışma karşılığına tekabül eden 12.555,00 TL iş sonu/kıdem tazminatının 01.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılan davada Mersin 2. İdare Mahkemesinin 10/12/2018 tarih ve E:2018/315 K:2018/1470 sayılı: "davacının tazminat isteminin kabulü ile dava konusu 12.555,00 TL maddi tazminatın davanın açıldığı 25/03/2018 gününden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" dair kararın, davalı vekili tarafından, gerek davacı ile akdedilen sözleşmede gerekse de 2574 sayılı Yasa'nın 34. Maddesi uyarınca istihdam edilen sözleşmeli yabancı uyruklu öğretim elemanlarının çalıştırılma esaslarını belirleyen 83/7148 sayılı Bakanlar Kurulu kararında, sözleşmeli yabancı uyruklu öğretim elemanlarına kıdem tazminatı ödeneceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı ileri sürülerek itiraz yoluyla incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Danıştay 11. Dairesi ve Konya Bölge İdare Mahkemesince verilen kararların da mahkeme kararıyla aynı doğrultuda olduğu ileri sürülerek istinaf talebinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Adana Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulamasına devam edilen) 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü;
Dava, Mersin Üniversitesinde yabancı uyruklu sözleşmeli öğretim elemanı olarak görev yapan davacı tarafından, iş akdinin 31.12.2015 tarihinde sonlandırıldığından bahisle 3 yıl 3 ay 20 gün çalışma karşılığına tekabül eden 12.555,00 TL iş sonu/kıdem tazminatının 01.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanları başlığını taşıyan 34. maddesinde “Yükseköğretim kuramlarında, sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanları, ilgili fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından atanırlar. Bunlar, öğretim görevleri bakımından, bu kanunda aylıklı öğretim elemanları için konulmuş olan hükümlere tabidirler. Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının bu şekilde atanmaları veya görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Bakanlar Kurulu kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan, Yükseköğretim Kurulunca İçişleri Bakanlığına bildirilir ve iki ay içinde alınacak olumlu görüş neticesinde ilgili üniversitesi ile sözleşmesi yapılır.” hükmü yer almıştır.
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun "Yabancı Öğretim Elemanlarına Ödenecek Ücretler" başlığını taşıyan 16. maddesinde “2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34’üncü maddesine göre sözleşmeli olarak çalıştırılacak yabancı uyruklu öğretim elemanlarına ödenecek ücret, Bakanlar Kurulunca belirlenecek esaslar dahilinde Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
1983/7148 sayılı Yükseköğretim Kuramlarında Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanı Çalıştırılması Esaslarına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararının 4. maddesinde “Bu karara göre sözleşmeyle çalıştırılacak yabancı uyruklu öğretim elemanlarına ödenebilecek aylık brüt sözleşme ücretleri aynı kurumlarda görevli emsali kadrolu öğretim elemanlarına ödenen aylık ve diğer her türlü ödemeler toplamının; a. Öğretim üyeleri, Öğretim görevlileri için 6 katını,...geçemez...”; 8. maddesinde “Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının sözleşmeli olarak çalıştırılmaları için öncelikle Yükseköğretim Kurulunun yabancı uyruklu öğretim elemanlarının ücreti konusunda karar alması ve bu karardan sonra İçişleri Bakanlığının konuyla ilgili görüşünün istenmesi, olumlu görüş alınmasından sonra ilgili üniversite rektörlüğünce imzalanacak sözleşmenin vize için Maliye Bakanlığına gönderilmesi gereklidir. Sözleşmenin aynı şartlarda uzatılması, Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü üzerine ilgili Üniversite Rektörlüğünce yapılır ve Maliye Bakanlığına bilgi verilir.”; 10. maddesinde “Sözleşme süreleri iki yıl ile sınırlıdır. Sözleşme süresinin bitiminde Maliye Bakanlığının olumlu görüşü alınmak suretiyle her defasında iki yıl olmak üzere bu süre uzatılabilir.”; 12. maddesinde “Personelden isteğe bağlı olarak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca hastalık primi kesilir.
Hastalandıklarında kendilerine Türk uyruklu ve 506 sayılı Kanuna tabi olanlar eşidi işlem yapılır.”; 14. maddesinde “Bu kararda düzenlenmeyen hususlar hakkında yürürlükteki genel hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almıştır.
Olayda, davacı ile davalı idare arasında son olarak imzalanan 2015 yılına ait Tip Sözleşmenin (Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanları İçin) 3-a maddesinde “Aylık sözleşme ücreti brüt 6.425,20-TL.’dir. Bu ücretten 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca kesilmesi gereken primler ile diğer kanuni kesintiler yapılacaktır.”; 7. maddesinde “Bu sözleşmede yer almayan hususlar hakkında 14.10.1983 tarih ve 83/7148 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde işlem yapılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının anılan Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca davalı üniversite bünyesinde 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında sözleşmeli yabancı uyruklu öğretim elemanı olarak çalıştığı, 2016 yılında sözleşmesinin yenilenmeyeceğinin bildirilmesi üzerine kendisine kıdem tazminatı ödenmesi istemiyle idareye yaptığı başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda, 2547 sayılı Kanun uyarınca sözleşmeli olarak çalıştırılacak yabancı uyruklu öğretim elemanlarına ödenecek olan ve bir iş ya da menfaate karşılık ödenen bedel anlamına gelen “ücretin” Bakanlar Kurulunca belirlenecek esaslar dahilinde Yükseköğretim Kurulunca tespit edileceği belirtilmiş olup, anılan esasları (sözleşmeli çalışma esaslarını, ödenebilecek sözleşme ücretlerinin üst sınırlarını ve benzeri diğer hususları) belirleyen 1983/7148 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında Yükseköğretim Kurumlarında çalıştırılacak Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanlarına ilişkin olarak sözleşme ücreti ile parasal hakları dışında sosyal güvenlik yönünden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu uyarınca hastalık primi kesileceği ve hastalandıklarında kendilerine Türk uyruklu ve 506 sayılı Kanuna tabi olanlar eşidi işlem yapılacağı hususuna yer verilmiş olup, söz konusu Bakanlar Kurulu kararı ile bu kapsamda Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü ve Maliye Bakanlığının onayı ile yenilenen idare ile davacı arasında akdedilen tip sözleşmede aylık sözleşme ücreti ile parasal hakları dışında kıdem tazminatı ödenebileceği yönünde bir düzenleme yer almamaktadır.
Bu durumda, ilgili mevzuatta sözleşmeli olarak çalıştırılan ve iş mevzuatı hükümlerine tabi olmayan yabancı uyruklu öğretim elemanlarına kıdem tazminatı ödenebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığından, davanın kabulü yönündeki mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Nitekim Danıştay 8. Dairesi'nin 08/05/2015 tarih ve E:2011/8413 K:2015/4419 sayılı kararı da bu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle, davalının itiraz isteminin kabulüne, Mersin 2. İdare Mahkemesince verilen 10/12/2018 tarih ve E:2018/315, K:2018/1470 sayılı kararının bozulmasına, davanın reddine, 25.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)