(2577 S. K. m. 10) (3194 S. K. m. 5, 8) (Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği m. 5, 6, 7, 8, 9, 11)
İSTEMİN ÖZETİ: Kocaeli İli, ... İlçesi, .... Mahallesi, 57 ada, 44 parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından 1/5000 ölçekli nazım imar planına göre parselin ortasından ve sağından geçen imar yolunun kaldırılması istemiyle 18/04/2018 tarihinde davalı idareye yapılan 2577 Sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamındaki başvurunun zımnen reddine dair işlemin,.... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 17/12/2010 tarih ve 676 Sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planının, aynı makamın 15/12/2011 tarih ve 2011/684 Sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinin ve ....Belediye Meclisinin 07/05/2012 tarih ve 24 Sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılan davada, "...Bu durumda, yukarıda özetlenen bilirkişi raporu ve dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu parselde plan değişikliği ile kentsel fonksiyon değişikliği yapılmadığı, parselin güneyinde yer alan 40 metrelik imar yolunda genişleme olduğu, Kandıra-Kefken Karayolunun 40 metreye çıkarılmasının teknik altyapı alanını arttırması bakımından kamu yararına uygun olduğu, getirilen planlama kararlarının üst ölçekli 1/50000 ve 1/25000 ölçekli planlardaki kentsel kullanımlar bakımından planların kademeli birlikteliği ilkesi çerçevesinde birbiriyle uyumlu olduğu hususları dikkate alındığında, dava konusu uygulama imar planları ile nazım imar planının imar mevzuatına, planların kademeli birlikteliği ilkesine ve planlama bütünlüğüne, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olduğu kanaatine varıldığından, dava konusu imar planlarında dava konusu parsele ilişkin getirilen kararlar açısından hukuka aykırılık görülmemiştir." gerekçesiyle davanın reddine yönelik Kocaeli 1. İdare Mahkemesi'nin 01/11/2019 tarih ve E:2018/767, K:2019/1190 Sayılı kararının; davacı tarafından, hukuka aykırı olduğu, karara dayanak alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı değerlendirmelere içerdiği, bu nedenle karara dayanak alınmayacağı, imar planının bu şekilde kalması halinde taşınmazın tamamen kullanılamaz hale geleceği, davalı idareye başvurarak imar planına Kandıra-Kefken yolunun sağında ve solunda bulunan parsellerden sadece kendi parselinden yol geçirildiğini belirterek yolun yarı yarıya olacak şekilde yeniden düzenlenmesi ile parselin ortasından geçen yolun arazi bütünlüğünü bozduğundan tamamen iptal edilmesinin istenildiği, nazım imar planı için 3194 Sayılı Kanunda öngörülen araştırma ve incelemelerin yapılmadığı, 1/1000 ölçekli planda davacının parseline komşu parsellerin bir kısmı tarım arazisi olarak bırakılırken bir kısmının yapı alanına dönüştürüldüğü, bu durumun imar bütünlüğünü bozduğu, Kandıra'dan Kefken istikametine giderken yola cephesi olan davacının parseli dışında birçok parsel varken sadece davacının parselinden imar yolu geçirildiği iddialarıyla kaldırılması istenilmektedir.
.... BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞININ SAVUNMA ÖZETİ: İstinaf dilekçesinde belirtilen hususların mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı ve kararın usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
SAVUNMA ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü İdare Dava Dairesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR : Dava, Kocaeli İli, .... İlçesi, .... Mahallesi, 57 ada, 44 parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından 1/5000 ölçekli nazım imar planına göre parselin ortasından ve sağından geçen imar yolunun kaldırılması istemiyle 18/04/2018 tarihinde davalı idareye yapılan 2577 Sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamındaki başvurunun zımnen reddine dair işlemin, Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 17/12/2010 tarih ve 676 Sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planının, aynı makamın 15/12/2011 tarih ve 2011/684 Sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinin ve Kandıra Belediye Meclisinin 07/05/2012 tarih ve 24 Sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemler tarihinde yürürlükte olan haliyle 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun 8. maddesinde; planlar, bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş, 5. maddesinde; Nazım imar planı; “...varsa bölge veya çevre planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır.” şeklinde, uygulama imar planları; nazım imar planları esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren planlar olarak tanımlanmış, alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 5. maddesinde " (1) Bu Yönetmelikte geçen mekânsal kullanım tanımları ve alan kullanım esasları aşağıda belirtilmiştir: … i) Sosyal altyapı alanları: Birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel isimdir. … k) Teknik altyapı alanları: Kamu veya özel sektör tarafından yapılacak elektrik, petrol ve doğalgaz iletim hatları, içme ve kullanma suyu ile yer altı ve yer üstü her türlü arıtma, kanalizasyon, atık işleme tesisleri, trafo, her türlü enerji, ulaştırma, haberleşme gibi servislerin temini için yapılan tesisler ile açık veya kapalı otopark kullanışlarına verilen genel isimdir." 6.maddesinde " (2) Mekânsal planlar, plan kademelenmesine uygun olarak hazırlanır. Her plan, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yürürlükteki üst kademe planların kararlarına uygun olmak, raporu ile bütün oluşturmak ve bir alt kademedeki planı yönlendirmek zorundadır." 7.maddesinde " (1) Bu Yönetmeliğe göre hazırlanacak her tür ve ölçekteki mekânsal planlar aşağıda yer alan planlama ilke ve esaslarına, planların hazırlanması ile ilgili standartlara, gösterim tekniklerine ve tanımlara uygun olarak yapılır: a) Planlar, kamu yararı amacıyla yapılır. b) Planlar; pafta, gösterim, plan notları ve plan raporu ile bir bütündür. c) Planlar, kademesine ve ölçeğine göre ve yapılış amacının gerektirdiği ayrıntı düzeyinde kalmak koşuluyla alt kademedeki planları yönlendirir. ğ) Planlarda afet, jeolojik ve doğal veriler esas alınır." 8.maddesinde " (1) Mekânsal planların, plan değişiklilerinin, revizyon ve ilavelerin hazırlanması sürecinde, kamu kurum ve kuruluşları veya plan müelliflerince planın türüne ve kademesine göre bu Yönetmelikte genel başlıklar halinde belirtilen konularda ilgili kurum ve kuruluşlardan veri, görüş ve öneriler elde edilerek gerekli analiz, etüt, araştırma ve çalışmalar yapılır. (4) Nazım ve uygulama imar planlarının hazırlanması sürecinde birlikte veya eş zamanlı görüş istenebilir. Ancak, nazım imar planı hazırlanırken kurum ve kuruluş görüşlerinin veya verilerin uygulama imar planı ayrıntısında elde edilmesi halinde, bu görüş ve güncel veriler temin edilmek suretiyle plan onaylayan idareler farklı da olsa ayrıca uygulama imar planı için görüş veya veri istenmeyebilir." 9.maddesinde " (4) Plan değişikliklerinde, değişiklik gerekçesi ve yapılan gereklilik analizlerini ayrıntılı açıklayan plan raporu hazırlanması zorunludur." 11.maddesinde " (1) İmar planlarının yapımı ve değişikliklerinde planlanan alanın veya bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri göz önünde tutularak kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarında bu Yönetmeliğin EK-2 Tablosunda belirtilen asgari standartlara ve alan büyüklüklerine uyulur." 25. maddesinde " (1) İmar planlarının ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı durumlar ile üst kademe plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi için bu Yönetmelikte belirtilen ilke, esas ve standartlara uygun olarak imar planlarında revizyon yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Kocaeli İli,... İlçesi,.... Mahallesi, 57 ada 44 parselde bulunan taşınmazın maliki olan davacı tarafından 18.04.2018 tarihinde davalı Kandıra Belediye Başkanlığı'na başvurularak 1/5000 ölçekli nazım imar planında parselinin sağından ve ortasından yol geçtiği belirtilerek sağından geçen yolun bitişik parsellerle yarı yarıya olacak şekilde tekrar düzenlenmesi ile ortasından geçen yolun taşınmazın bütünlüğünü bozduğu gerekçesiyle iptal edilmesinin talep edildiği, söz konusu talebin 60 gün içerisinde cevap verilmemek suretiyle zımnen reddi üzerine, anılan işlem ile Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisinin 17/12/2010 tarih ve 676 Sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planının, aynı makamın 15/12/2011 tarih ve 2011/684 Sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğinin ve Kandıra Belediye Meclisinin 07/05/2012 tarih ve 24 Sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
....Büyükşehir Belediye Meclisinin 17/12/2010 tarih ve 676 Sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planına ilişkin olarak;
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planına ilişkin plan paftalarının incelenmesinden, plan paftasında gösterilmesi gereken kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarının plan paftasında gösterilmediği, imar mevzuatı kapsamı dışında şematik olarak gösterildiği, hangi donatının nerede olacağının uygulama imar planına bırakıldığı görülmüştür.
Bu durumda, Nazım İmar Planında arazinin genel kullanım kararlarını belirlemesi gerektiği, bu bağlamda alana hizmet edecek kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarının Nazım İmar Planı plan paftalarına yansıtılarak uygulama imar planlarının yönlendirilmesi gerekirken bunun yapılmadığı, 1/5.000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planında kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarının imar mevzuatı kapsamı dışında şematik olarak gösterildiği, kentsel mekandaki gösterimlere/kararlara ilişkin herhangi bir tanımlama yapılmadığı görüldüğünden dava konusu Nazım İmar Planının 44 Parsele ilişkin kısmında hukuka ve mevzuata uygunluk görülmemiştir.
..... Belediye Meclisinin 07/05/2012 tarih ve 24 Sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve tadilat talebinin zımnen reddine ilişkin işleme ilişkin olarak;
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının dayanağı 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planın Dairemizin kararı ile yukarıda belirtilen gerekçe ile hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verildiğinden dayanağı kalmayan dava konusu 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının 44 Parsele ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Öte yandan, Dairemizce 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve 1/5000 ölçekli Revizyon Nazım İmar Planın iptaline karar verilmesi nedeniyle davacının plan tadilat talebinin yargı kararı uyarınca hazırlanacak planlardan sonra değerlendirilmesi gerektiği de açıktır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf talebinin kabulü ile, Kocaeli 1.İdare Mahkemesi'nin 01/11/2019 tarih ve E:2018/767, K:2019/1190 Sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 3.919,40-TL yargılama gideri ile hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 2.590,00-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, posta gideri avansından artan kısmın talep edilmesi halinde derhal, talep edilmemesi halinde karar kesinleştikten sonra re'sen davacıya iadesine, bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 02.07.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)