(6100 S. K. m. 333) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Denizli İli, Acıpayam İlçesi, .... Mahalle, 64 ada 192 parsel sayılı (.... adresindeki) taşınmaz üzerindeki davacıya ait yapı için düzenlenen 02.10.2018 tarih ve .... belge numaralı yapı kayıt belgesinin iptal edilmesine ilişkin Denizli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminin iptali yolunda Denizli İdare Mahkemesince verilen 28/11/2019 gün ve E:2019/85, K:2019/1366 sayılı kararın; davalı idare tarafından; istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkemece verilen kararın kaldırılması, davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu söz konusu taşınmazların 2017 yılında satın alındığı, buna ilişkin evrakların bulunduğu, buradan hareketle inşaa tarihinin 2017 yılı olduğunun ispata yeterli delil ile ortaya konulduğu, elektrik ve su aboneliklerinin iptali için gelindiğinde yapı kayıt belgesinin iptal edildiğinin öğrenildiği, bu yerin sosyal donatı alanı olarak hazine adına kesin tescillinin yapılmadığı, uydu görüntülerinin anlaşılabilir çözünürlükte olmadığı, yapının prefabrik olmasının tek başına imar barışından yararlanmama gerekçesi olamayacağı, yapılan ceza yargılamasında hakkında beraat kararı verildiği ileri sürülerek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; Denizli İli, Acıpayam İlçesi, .... Mahalle, 64 ada 192 parselde kayıtlı olup, .... adresinde yer alan taşınmaz üzerindeki yapı için düzenlenen 02.10.2018 tarih ve .... belge numaralı yapı kayıt belgesinin iptal edilmesine ilişkin Denizli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işlemininiptali istemiyle açılmıştır.
Denizli İdare Mahkemesince verilen 28/11/2019 gün ve E:2019/85, K:2019/1366 sayılı karar ile; 18.10.2019 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dava konusu yapıya ilişkin, 31.12.2017 tarihi öncesi son uydu görüntüsünün 23.11.2017 tarihli olduğu ve söz konusu görüntüde dava konusu yapının mevcut olmadığı, 31.12.2017 tarihi sonrası ilk uydu görüntüsünün ise 19.01.2018 tarihli olduğu ve anılan uydu görüntüsünün net olmadığı, söz konusu uydu görüntüsünün çözünürlüğü ve görüntü kalitesinin kötü olması nedeniyle dava konusu yapının mevcut olup olmadığının tespit edilemediği, 23.04.2018 ve 25.07.2019 tarihli uydu görüntülerinde ise dava konusu yapının net olarak görüldüğü, bu nedenle yapının 23.11.2017 tarihi ile 23.04.2018 tarihi arasında yapıldığı açık olmakla birlikte 31.12.2017 tarihinden önce veya sonra yapıldığı hususunda bir belirsizlik bulunduğu, davalı idarece dava konusu yapının 31.12.2017 tarihinden sonra yapıldığına ilişkin başkaca herhangi bir belge de sunulamadığı, dosyada yer alan diğer belgelere göre, davacının 01.12.2017 tarihinde F1 Prefabrik Müh. İnş. Gıda Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firmadan 21 m2, boyutunda iki adet prefabrik bina için fiyat teklifi aldığı, aynı tarihte anılan firmaya 12.000,00.-TL tutarında ödeme yaptığı, ayrıca toplam tutar için 14.12.2017 tarihinde F1 Prefabrik Müh. İnş. Gıda Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firma tarafından davacı adına fatura düzenlendiği, prefabrik yapıların alındığı 01.12.2017 tarihi ile 31.12.2017 tarihi arasında prefabrik bir yapının yapılması mümkün olduğundan dava konusu yapının 31.12.2017 tarihinden önce yapılmış olduğunun kabulü gerekeceği, yine her ne kadar davalı idarece dava konusu yapının bulunduğu alanın, Acıpayam Belediye Meclisinin 05.04.2006 tarih ve 2 sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli imar planında park alanı olarak planlı olduğu ve Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 8. maddesinde yer alan, Hazineye ait olmayan ve kesin tahsisli de olmayan dava konusu yapının imar barışından yararlanabileceğinin açık olduğu anlaşıldığından, davacıya ait yapı için düzenlenen 02.10.2018 tarih ve .... belge numaralı yapı kayıt belgesinin iptal edilmesine ilişkin Denizli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptalinekarar verilmiştir.
Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve yasalara uygun olduğu, Kanunun 31/12/2017'den sonra yapılan yapıları kapsam dışı bıraktığı, işleme muhatap yapının bulunduğu taşınmazın 23/11/2017 ve 19/01/2018 tarihli uydu görüntülerinde bu yerde herhangi bir yapının bulunmadığının görüldüğü, ancak Mart 2018 görüntülerinde mevcut yapının olduğu, 03/05/2018 tarihinde kaçak yapı sebebiyle işlem yapıldığı, bu yerin 1/1000 ölçekli imar planında park alanında kaldığı, dolayısıyla 2018 yılı içinde yapılan ve sosyal donatı alanı içinde kalan taşınmazın yapı kayıt belgesinden yararlamayacağı ileri sürülerek, istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkemece verilen kararın kaldırılması, davanın reddinekarar verilmesi istenilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davalı idarenin istinaf başvurusu kabul edilerek, Denizli İdare Mahkemesince verilen 28/11/2019 gün ve E:2019/85, K:2019/1366sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:
3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesinin 1. fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, 4. fıkrasında;"Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun ve 2960 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne,9. fıkrasında da,"Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Yasa hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 6 Haziran 2018 tarihli ve 30443 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinde, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların maliklerinin, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorunda oldukları, Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edileceği, 8. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, kesinleşmiş planlar neticesinde sosyal donatı alanı olarak belirlenmiş ve Maliye Bakanlığınca aynı amaçla değerlendirilmek üzere ilgili kurumlara tahsis edilmiş Hazineye ait taşınmazlar üzerinde bulunan yapılar hakkında Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyeceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında, Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyecek yapılar için bu belgenin düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda, Yapı Kayıt Belgesinin iptal edileceği, bu belgenin sağlamış olduğu hakların geri alınacağı, Yapı Kayıt Belgesi bedeli olarak yatırılmış olan bedelin iade edilmeyeceği ve belge düzenlenmesi safhasında yalan ve yanlış beyanda bulunulan müracaat sahibi hakkında 10 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca suç duyurusunda bulunulacağı belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Denizli İli, Acıpayam İlçesi, .... Mahalle, 64 ada 192 parselde kayıtlı olup .... adresinde yer alan taşınmaz üzerinde davacı tarafından 21 m2 kaçak yapı yapıldığı gerekçesi ile Acıpayam Belediyesi Encümeninin 03.05.2018 tarih ve 171 sayılı kararı ile, davacının 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi uyarınca 939,37.-TL idari para cezası ile tecziyesine ve yapının 30 gün içinde ruhsatlandırılmasına, ruhsatlandırılmadığı takdirde yıkılmasına karar verildiği, davacı tarafından yapılan başvuru neticesinde dava konusu yapıya ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından N2 Belge Numaralı yapı kayıt belgesinin güncellenmesi suretiyle alındığı anlaşılan 02.10.2018 tarih ve .... belge numaralı Yapı Kayıt Belgesinin düzenlendiği, ancak daha sonra söz konusu yapı kayıt belgesinin, Denizli Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün dava konusu işlemi ile iptal edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; 1/1000 ölçekli uygulama imar planında park alanı olarak gösterilen yerde davacı tarafından ruhsatsız yapı yapıldığı, bu yerin tapu kayıtlarına tarla vasfında işlendiği gibi hali hazırda kamu mülkiyetine geçirilmediği açık olmakla birlikte, sözü edilen yapının özel bir firma ile 01.12.2017 tarihinde yapılan sözleşme uyarınca 14.12.2017 günü inşaa edildiği ileri sürülmüşse de; 19.01.2018 tarihli uydu görüntüsünde söz konusu taşınmazda her hangi bir yapı bulunmazken, 2018 yılı Mart ayına ait .... uydu görüntüsünde ise bu yerde yapı olduğu görülmektedir.
Bu durumda; davacı tarafında özel bir şirket ile yapı inşaası konusunda yapılan sözleşme delil gösterilmek suretiyle söz konusu yapının 31.12.2017 tarihinden önce inşaa edildiği ileri sürülmekte ise de, uydu görüntüleri ile davalı idarenin bu yerde 31.12.2017 tarihinden önce her hangi bir yapı bulunmadığı yönündeki açıklaması dikkate alındığında, davacı tarafından ileri sürülen bu hususun tek başına iddiasının ispatı için yeterli olmadığı görülmekle, dosyaya mübrez uydu görüntülerinden 31.12.2017 tarihinden sonra yapıldığı anlaşılan yapıya ilişkin alınan yapı kayıt belgesinin iptali yönünde tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun KABULÜ ile Denizli İdare Mahkemesince verilen 28/11/2019 gün ve E:2019/85, K:2019/1366 sayılı kararın KALDIRILMASINA, davanın REDDİNE, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 1.731,40-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idare tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 73,00-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.700,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, yatırılan posta gideri avanslarından artan miktarların Mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatıranlara geri verilmesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, Danıştay'a temyiz yolu KAPALI ve KESİN OLMAK üzere, 03/06/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)