İSTEMİN ÖZETİ: Kütahya Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli astsubay çavuş olarak görev yapan davacının, sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın 09.04.2019 tarih ve 47960 sayılı işleminin iptali ile bu işlem sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davada; 04/07/2019 ile 21/08/2019 tarihli ara kararıyla davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemin gerekçesinin sorulduğu, davalı idarece gönderilen cevabi yazıda; "davacının kendisinin FETÖ/PDY kapsamında kayyum atanan ... Gıda ve İht.Mad.Tic.San.A.Ş.'de 2012 yılı içerisinde 8 aylık SGK kaydının bulunduğu", devamla davacı hakkında FETÖ/PDY terör örgütüne üye olmak, irtibatı ve/veya iltisakı bulunmak veya adı geçen terör örgütünce yapılan yasadışı faaliyetlere (eylem ve etkinliklere) katılmak, bunları destekler mahiyette faaliyetlerde bulunmak veya belirtilenler dışında bir nedenle herhangi bir suçtan dolayı adli soruşturma veya kovuşturma bulunup bulunmadığı hususlarının UYAP entegrasyon ekranı üzerinden sorgulamasında herhangi bir kaydının bulunmadığı, davacının FETÖ/PYD terör örgütü ile bağlantısı, irtibatı, iltisakını (vs.) ortaya koyacak dava dosyasına başkaca bir bilgi ve belgenin de davalı idarece sunulamadığının görüldüğü, bu durumda, davacı ile sözleşme yenileme konusunda takdir yetkisine sahip olan davalı idarenin, bu takdir yetkisini, davacının mesleki safahatı, sözleşme dönemi içerisinde göstermiş olduğu disiplin ve başarı durumu, mesleki performansı, askerlik mesleğine uyum sağlayıp sağlamadığı, TSK'da istihdam edilmesinde fayda görülmesini sağlayacak hal ve yeterliliğinin bulunup bulunmadığına ilişkin hususları değerlendirerek kullandığına ilişkin bir tespitin bulunmaması, tesis edilen işleme dayanağı olan ve verilen ara kararlarıyla da tespit edilen, davacı hakkında herhangi bir suçtan dolayı adli soruşturma veya kovuşturma bulunmadığı, sadece mesleğe alınmadan evvel 2012 yılı içerisinde 8 aylık dönemde ve şu an kayyum atanan tüzel kişilik bünyesinde SGK kaydının bulunması tek başına sözleşmenin yenilenmemesi işlemine dayanak oluşturamayacağı sonucuna ulaşıldığından, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı, öte yandan, davalı idare tarafından, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlem mahkeme kararıyla hukuka aykırı bulunduğundan, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125.maddesi uyarınca hukuka ve mevzuata aykırı olan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının da davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali, dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların tazminine ilişkin talebinin kabulü, davacının yoksun kaldığı parasal haklarının davalı idare tarafından davacıya ödenmesi yolunda verilen Kütahya İdare Mahkemesinin 03/12/2019 gün ve E:2019/406, K:2019/709 sayılı kararının; davalı idare tarafından, sözleşme yenilememede ihtiyaca göre idarenin takdir yetkisi bulunduğu, TSK'ya alınacak personelin güvenilirliğinin her türlü şüpheden uzak olması gerektiği ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Kütahya Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli astsubay çavuş olarak görev yapan davacının, sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın 09.04.2019 tarih ve 47960 sayılı işleminin iptali ile bu işlem sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılmıştır.
4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun'un "Tanımlar" başlıklı3/b maddesinde; "Sözleşme: Türk Silahlı Kuvvetleri birlik, karargâh, kurum ve kuruluşları ile sözleşmeli subay ve astsubay adaylarından askerî eğitimi başarıyla tamamlayanlar arasında yapılan ve üç yıldan az, dokuz yıldan fazla olmamak üzere hizmet yükümlülüğü getiren, örneğine göre hazırlanmış olan yazılı bir belge",3/f maddesinde; "Sözleşmeli astsubay: Bu Kanunda öngörülen esaslara göre, kendileri ile sözleşme yapılarak astsubay nasbedilen; astsubay çavuş, astsubay kıdemli çavuş, astsubay üstçavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş rütbelerini haiz astsubaylar" olarak tanımlanmış, 10. maddesinin 1. fıkrasında; ''Sözleşmeli astsubay adayları, ön sözleşme yapılarak askerî eğitime alınırlar. Bu eğitimi başarı ile tamamlayanlardan yönetmelikte belirtilen şartları taşıyanlarla sözleşme yapılır ve bu kişiler astsubay çavuş rütbesine nasbedilirler. Sözleşme süreleri; üç yıldan az ve dokuz yıldan fazla olmamak şartıyla, hizmet gerekleri ve yetiştirme maliyetlerine bağlı olarak kuvvet, sınıf ve branşlara göre yönetmelikte belirlenir. Yönetmelikte belirlenen şartları taşıyanların talepleri halinde sözleşmeleri yenilenebilir..." hükmü yer almaktadır.
27.04.2002 tarih ve 24738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Subay ve Astsubay Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin yenilenmesi ve uzatılması" başlıklı 14. maddesinin, 1 nci fıkrasının (a) bendinde; ''Sözleşmeli subay ve astsubaylardan, sözleşmesini yenilemek isteyenler sözleşme süresinin sona erme tarihinden 6 ay önceden başlamak suretiyle dilekçe ile ilk amirine müracaat eder. Bu dilekçeler, EK-C'de belirtilen nitelik belgesi ile beraber silsileler yolu ile Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına gönderilir. Sözleşmesi yenilenecek personel; Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde kurulacak komisyonlar tarafından personelin nitelik belgesi, sicili, takdir/ceza durumu, amir kanaatleri, almış olduğu eğitimler gibi hususlar çerçevesinde mesleki safahatları dikkate alınarak ilgili komutanlık personel ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir..." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerin değerlendirilmesinden, idarenin, istihdam edeceği personeli belirleme aşamasında yapılan işin önemi ve niteliği bakımından mevzuatı uyarınca değerlendirme yaparken takdir hakkını en iyi adaydan yana kullanma imkanı olduğu gibi, görevde bulunan personelin liyakatı bakımından değerlendirerek, söz konusu personelin istihdamına devam edilip edilmemesi konusunda daha geniş bir takdir yetkisinin bulunduğu açıktır. Ancak idarece takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu işlemin sebep ve maksat yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yerleşmiş yargısal içtihatlarla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, 29.04.2016 tarihinde nasbı yapılarak 3 yıl süreli sözleşme ile Kütahya Hava Er Eğitim Tugay Komutanlığında sözleşmeli astsubay çavuş olarak görev yapan davacının, hizmet sözleşmesinin dava konusu Hava Kuvvetleri Komutanlığı'nın 09.04.2019 tarih ve 47960 sayılı işlemi ile yenilenmemesine karar verildiği, davalı idarece işlemin gerekçesi olarak davacının FETÖ/PDY kapsamında kayyum atanan ... Gıda ve İht.Mad.Tic.San.A.Ş.'de 2012 yılı içerisinde 8 aylık SGK kaydının bulunduğu FETÖ/PDY'nin Hava Kuvvetleri Komutanlığı personel temin sisteminde etkin olduğu 2016 yılında sözleşmeli olarak alınmış olması, kendisinin FETÖ ile iltisakı olduğu şüphesini doğuran istihbari bilgilerin bulunması hususları bir bütün olarak dikkate alınarak, yetkili komisyon tarafından sözleşmesinin uzatılmaması yönünde karar alındığı hususunun belirtildiği görülmektedir.
Bu durumda; askerlik mesleğinin yüksek derecede düzen ve disiplin isteyen, emir ve direktiflere mutlak olarak itaat gerektiren bir meslek olmasının yanında; tam güvene dayalı olarak görev yapmanın olmazsa olmaz şart olduğu hususu da nazara alındığında, Devletin egemenlik yetkilerini doğrudan veya dolaylı kullanan veya kamu otoritelerinin genel menfaatini korumaktan sorumlu, Devlete özel bir sadakat ilişkisiyle bağlı olan asker, polis gibi görevliler yönünden Devletin daha geniş yetkilere sahip olduğunun tartışmasız olması karşısında, davacı hakkında yapılan tespitlere ve değerlendirmelere istinaden; davalı idare tarafından işlem tesis edilirken Devlete özel bir sadakat ilişkisiyle bağlı olan asker kişilerin her türlü şüpheden uzak olarak gerek kendilerinin ve gerekse yakınlarının Milli Güvenlik aleyhine faaliyette bulunan terör örgütleri ile irtibat ve iltisakı veya mensubiyetinin bulunmadığına kanaat getirilerek işlem tesis edilmesi gerektiği açık olduğundan ve söz konusu tespitin idari makamlarca dikkate alınması gereken makul bir şüphe olarak değerlendirilmesi gerektiği de dikkate alındığında, sözleşme yenilenmesi hususunda takdir yetkisi daha geniş olan idarenin anılan değerlendirme neticesinde davacının sözleşmesini yenilememesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Davacının, hukuki dayanaktan yoksun bulunan uğranılan zararın tazmini talebi de yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Kütahya İdare Mahkemesince verilen 03/12/2019 gün ve E:2019/406, K:2019/709 sayılı kararın kaldırılmasına, DAVANIN REDDİNE, aşağıda ayrıntısı gösterilen 323,55-TL ilk derece dava yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı idarece istinaf safhasında karşılanan 86,00-TL istinaf tebligat gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 1.700,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, ayrıca davalı idare harçtan muaf olduğundan istinaf başvurusu anında alınmayan 148,60-TL istinaf başvurma harcının, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13. maddesinin (j) bendi uyarınca, karar kesinleştikten sonra davacıdan tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine, bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 13/05/2020 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)