(3194 S. K. m. 32, 42) (2577 S. K. m. 45, 46, 49)
İSTEMİN KONUSU: Sakarya 2. İdare Mahkemesinin 30/12/2019 tarih ve E:2019/596, K:2019/950 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın tümünün reddine karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Sakarya İli, Serdivan İlçesi, ………. Mahallesi, 1691 ada, 6 parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, taşınmazı üzerinde bulunan yapıya kaçak yapı yapıldığından bahisle düzenlenen mühürleme tutanağı ile yapı tatil zaptının, yapının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkımına karar verilmesine ilişkin 20.12.2018 tarih ve 510 sayılı Serdivan Belediye Encümen kararının, aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca 10.539,74 TL para cezası verilmesine ilişkin 20.12.2018 tarih ve 511 sayılı Serdivan Belediye Encümen kararı ile işbu kararların tebliğine ilişkin 02.01.2019 tarih ve 63163087-310.04.02-4-9 sayılı Serdivan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin, 20.12.2018 tarih ve 58656 Tahakkuk Nolu 10.539,75 TL meblağlı ödeme emri ile Serdivan Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğünce düzenlenen 15.05.2019 tarih ve 18932 Takip nolu 21.079,48 TL meblağlı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti: Sakarya 2.İdare Mahkemesinin 30/12/2019 tarih ve E:2019/596, K:2019/950 sayılı kararı ile; "...uyuşmazlığa konu 13.12.2018 tarihli mühürleme tutanağında yapıya ilişkin herhangi bir tespitte bulunulmadığı, 20.12.2018 tarihli inşaat seviye zaptında ise, söz konusu taşınmazda imar mevzuatına aykırı kaçak çatı katı yapıldığı yolunda tespit ve ifadelere yer verildiği, ancak ruhsata aykırılıktan etkilenen alanın net olarak belirtilmediği, ruhsata aykırılıktan etkilenen alanın krokisi çizilerek yüz ölçümlerinin açık ve net olarak ortaya konulmadığı, yapının mühürlenip tutanağın bir nüshasının mahalline asıldığına ilişkin herhangi bir bilginin de yer almadığı mühürleme işlemi ile inşaat seviye zaptında hukuka uyarlık bulunmadığı; uyuşmazlığın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca dava konusu yapının yıkımı için tesis edilen20.12.2018 tarih ve 510 sayılı Serdivan Belediyesi Encümen kararı ile aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca 10.539,74 TL idari para cezası verilmesine ilişkin olarak tesis edilen 20.12.2018 tarih ve 511 sayılı Serdivan Belediyesi Encümen kararının ve encümen kararlarının tebliğine ilişkin işlem yönünden; davaya konu işlemlerin ancak usulüne uygun düzenlenmiş ve kaçak yapı ile ilgili hiçbir tereddüt oluşturmayacak şekilde bütün unsurları bünyesinde barındıran yapı tatil zaptı esas alınarak tesis edilebileceği, ancak yukarıda ayrıntılı izah edildiği üzere hukuka aykırı olarak düzenlenmiş inşaat seviye zaptına göre yapılmış tespit üzerine işlemlerin tesis edildiği, dolayısıyla yapının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin encümen kararı ile ve 10.539,74 TL idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararında ve encümen kararlarının bildirimine ilişkin 02.01.2019 tarih ve 63163087-310.04.02-4-9 sayılı Serdivan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı; dayanağı işlem hukuka aykırı bulunarak iptal edilen dava konusu 20.12.2018 tarih ve 58656 Tahakkuk Nolu 10.539,75 TL meblağlı ödeme emri ile Serdivan Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğünce düzenlenen 15.05.2019 tarih ve 18932 Takip nolu 21.079,48 TL meblağlı ödeme emrinin 10.539,75 TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesi ile; dava konusu 13.12.2018 tarihli mühürleme tutanağı, 20.12.2018 tarih ve 27/819 sayılı inşaat seviye zaptı, 20.12.2018 tarih ve 510 ve 511 sayılı Serdivan Belediye Encümeni kararları ile encümen kararlarının tebliğine ilişkin 02.01.2019 tarih ve 63163087-310.04.02-4-9 sayılı Serdivan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işlemi, 20.12.2018 tarih ve 58656 Tahakkuk Nolu 10.539,75 TL meblağlı ödeme emri ile 15.05.2019 tarih ve 18932 Takip nolu 21.079,48 TL meblağlı ödeme emrinin 10.539,75 TL'lik kısmının iptaline, 15.05.2019 tarih ve 18932 Takip nolu 21.079,48 TL meblağlı ödeme emrinin 10.539,75 TL'lik kısmı yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; İlk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, mevzuata uygun işlem tesis edildiği ileri sürülerek davanın tümünün reddine karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından; İlk derece mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülerek davalı idare istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
İstinaf başvurusu; Sakarya ili, Serdivan ilçesi, …… Mahallesi, 1691 ada, 6 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada kaçak çatı katı yapıldığından bahisle 13.12.2018 tarihinde davalı idare elemanlarınca gerçekleştirilen mühürleme işlemi ile 20.12.2018 tarih ve 27/819 sayılı inşaat seviye zaptı, düzenlenen inşaat seviye zaptına istinaden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca kaçak çatı imalarının yıkımına ilişkin Serdivan Belediye Encümeninin 20.12.2018 tarih ve 510 sayılı kararı ile aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca 10.539,74 TL imar para cezası verilmesine ilişkin 20.12.2018 tarih ve 511 sayılı encümen kararı, bu kararların tebliğine ilişkin 02.01.2019 tarih ve 63163087-310.04.02-4-9 sayılı Serdivan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işlemi, para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen 20.12.2018 tarih ve 58656 tahakkuk nolu ödeme emri ile 15.05.2019 tarih ve 18932 Takip nolu 21.079,48 TL meblağlı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu 13.12.2018 tarihli mühürleme tutanağı, 20.12.2018 tarih ve 27/819 sayılı inşaat seviye zaptı, 20.12.2018 tarih ve 510 ve 511 sayılı Serdivan Belediye Encümeni kararları ile encümen kararlarının tebliğine ilişkin 02.01.2019 tarih ve 63163087-310.04.02-4-9 sayılı Serdivan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işlemi, 20.12.2018 tarih ve 58656 Tahakkuk Nolu 10.539,75 TL meblağlı ödeme emri ile 15.05.2019 tarih ve 18932 Takip nolu 21.079,48 TL meblağlı ödeme emrinin 10.539,75 TL'lik kısmının iptaline, 15.05.2019 tarih ve 18932 Takip nolu 21.079,48 TL meblağlı ödeme emrinin 10.539,75 TL'lik kısmı yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar veren Sakarya 2.İdare Mahkemesinin 30.12.2019 tarih ve E:2019/596, K:2019/950 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının davalı idare tarafından kaldırılması istemine ilişkindir.
İLGİLİ MEVZUAT
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.)45. maddesinin;3. fıkrasında; “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.”;6. Fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış olup, ilk derece mahkemelerinin nihai kararlarının istinafen kaldırılması ise; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/4. maddesinde yer alan sebebin varlığı halinde mümkün bulunmaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde: "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulca (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.
Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır.
Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.
Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.
Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." kuralı yer almıştır.
Aynı Kanunun 42. maddesinde ise; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı düzenlenmiş; (a) bendinde; yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için uygulanacak para cezalarının miktarları belirlenerek, bu miktarların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında bir Türk Lirasının küsuru da dikkate alınmak suretiyle artırılacağı kurala bağlanmış; (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmıştır.
Bu düzenlemeye göre, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapıların yıkımına karar verilebilmesi için, idarece yapı hangi aşamasında olursa olsun yapı tatil tutanağının düzenlenmesi ve bu tutanakta ruhsata aykırılıkların somut ve ayrıntılı olarak belirtilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının maliki olduğu Sakarya ili, Serdivan ilçesi, ….. Mahallesi, 1691 ada, 6 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binada kaçak çatı katı yapıldığından bahisle 13.12.2018 tarihinde davalı idare elemanlarınca gerçekleştirilen mühürleme işlemi ile 20.12.2018 tarih ve 27/819 sayılı inşaat seviye zaptı, düzenlenen inşaat seviye zaptına istinaden 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca kaçak çatı imalarının yıkımına ilişkin Serdivan Belediye Encümeninin 20.12.2018 tarih ve 510 sayılı kararı ile aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca 10.539,74 TL imar para cezası verilmesine ilişkin 20.12.2018 tarih ve 511 sayılı encümen kararı, bu kararların tebliğine ilişkin 02.01.2019 tarih ve 63163087-310.04.02-4-9 sayılı Serdivan Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işlemi, para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen 20.12.2018 tarih ve 58656 tahakkuk nolu ödeme emri ile 15.05.2019 tarih ve 18932 Takip nolu 21.079,48 TL meblağlı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu olayda; davalı idare elemanlarınca davacıya ait taşınmaz üzerindeki yapıya yönelik olarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde öngörülen şekilde, "o andaki yapı durumunun" somut ve ayrıntıya yer verilerek yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi, yapı tatil tutanağının yapı yerine asılması ile yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılması üzerine bu tebligatın (yapı tatil tutanağı) bir nüshasının muhtara bırakılması, tebliğ edilmiş sayıldığı bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibine yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak mührün kaldırılmasını isteme hakkının tanınması, ruhsata aykırılık olan yapıdaki bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğunun yapılan inceleme sonunda anlaşılması halinde mührün kaldırılması, aksi takdirde yapı ruhsatı iptal edilerek ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binanın alınacak karar üzerine idarece yıktırılıp masrafının yapı sahibinden tahsil edilmesi yoluna gidilmesi gerekirken, 13.02.2018 tarihinde dava konusu taşınmazın mühürlendiği, 20.02.2012 tarihinde yapılan denetimde; imar mevzuatına aykırı olarak kaçak çatı katı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle inşaat seviye zaptı düzenlendiği, anılan tutanağın yapı tatil tutanağı formatında olmadığı gibi 3194 sayılı Yasa'nın 32. maddesinde belirtilen şartları da taşımadığı görülmüştür.
Bu durumda; usulüne uygun yapı tatil tutanağı düzenlenmeksizin, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
1-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yukarıda belirtilen gerekçe ile İSTİNAF BAŞVURUSUNUNREDDİNE,
2-Aşağıda dökümü yapılan istinaf yargılama giderinin başvuran üzerinde bırakılmasına,
3-Artan posta giderinin mahkemesince istinaf isteminde bulunana iadesine,
4-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesinin 6.bendi gereğince kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemesine gönderilmesine,
5-Aynı Kanun maddesi uyarınca kesin olarak 17.11.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)