(2577 S. K. m. 7, 10, 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava; … Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, 10.03.2013 tarihinde yapılan (B) sınıfı komiser yardımcılığı yazılı sınavını kazanmış olmasına rağmen idare tarafından komiser yardımcılığı kursuna çağrılmadığı, idarenin iradesini bu yönde kullanacağının anlaşılması üzerine 2017 yılında açılan Meslek Mensubu Polis Amirleri Eğitim Merkezi sınavına girerek kazandığı ve kursu başarı ile tamamlayarak 15.03.2017 tarihinde halihazırda görev yaptığı ..... iline atamasının yapıldığı, daha önce komiser yardımcısı olabilecekken idarenin kusuru nedeniyle gecikmeli olarak komiser yardımcısı olduğundan bahisle, (B) sınıfı rütbe hak ediş tarihinin emsallerinin rütbe hak ediş tarihi olan 08.07.2014 tarihi olarak düzeltilmesi ve 08.07.2014 ile 15.03.2017 tarihleri arasındaki dönemdeki yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine dair 04/03/2020 tarih ve E.2020030315062111323 sayılı yazı ile tebliğ edilen 28.02.2020 tarih ve 31051 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Çorum İdare Mahkemesi'nin 10/04/2020 gün ve E:2020/159, K:2020/245 sayılı kararıyla; A sınıfı komiser yardımcılığı kursunu tamamlayıp 15.03.2017 tarihinde halihazırda görev yaptığı ..... iline A sınıfı komiser yardımcısı olarak ataması yapılan davacıya, davalı idarenin 19/02/2019 tarih ve 32010 sayılı işlemiyle yargı kararı gereği açılacak komiser yardımcılığı kursu ile ilgili olarak, "komiser yardımcısı rütbesinde görev yaptığından hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı" hususunun 22.02.2019 tarihinde tebliğ edildiği, bu durumda davacının 2013 yılında girerek yedek sıralamadan kazandığı sınav ile ilgili olarak verilen Mahkeme kararları sonrasında hakkında herhangi bir işlem yapılmayacağını en geç bu tarihte öğrendiğinin kabulü gerektiği, bu durumda anılan durumun tebliğ edildiği 22.02.2019 tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içerisinde ve en geç 24.04.2019 tarihine kadar davalı idareye başvuru yapması veya dava açması gerekirken, bu tarihe kadar da herhangi bir idari başvuru yapmadığı veya dava açmadığı görülmekte olup söz konusu dava açma süresi geçirildikten yaklaşık 10 ay sonra 20.02.2020 tarihinde yapılan başvurunun reddi üzerine huzurdaki davanın açıldığı anlaşıldığından, süresinde açılmayan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; 2014 yılında mezun olan komiser yardımcıları ile eşit özlük haklara sahip olmak için işbu davayı açmak zorunda kaldığı, 2013 yılı komiser yardımcılığı sınavını kazandığı ve idarenin kusuru nedeniyle 2014 yılında komiser yardımcısı olamadığı, mahkeme kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek mahkeme kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvuru dilekçesine cevap verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; ..... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, 10.03.2013 tarihinde yapılan (B) sınıfı komiser yardımcılığı yazılı sınavını kazanmış olmasına rağmen idare tarafından komiser yardımcılığı kursuna çağrılmadığı, idarenin iradesini bu yönde kullanacağının anlaşılması üzerine 2017 yılında açılan Meslek Mensubu Polis Amirleri Eğitim Merkezi sınavına girerek kazandığı ve kursu başarı ile tamamlayarak 15.03.2017 tarihinde halihazırda görev yaptığı ..... iline atamasının yapıldığı, daha önce komiser yardımcısı olabilecekken idarenin kusuru nedeniyle gecikmeli olarak komiser yardımcısı olduğundan bahisle, (B) sınıfı rütbe hak ediş tarihinin emsallerinin rütbe hak ediş tarihi olan 08.07.2014 tarihi olarak düzeltilmesi ve 08.07.2014 ile 15.03.2017 tarihleri arasındaki dönemdeki yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine dair 04/03/2020 tarih ve E.2020030315062111323 sayılı yazı ile tebliğ edilen 28.02.2020 tarih ve 31051 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğuna işaret edilmiş; 10. maddesinde ise, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabileceği, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay, idare ve vergi mahkemelerinde dava açabileceği, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı, istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süre yönünden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği hükme bağlanmıştır.
İdari davaya konu edilebilecek işlemler, ilgililerin idareye başvurusu üzerine tesis edilebileceği gibi idarece kendiliğinden de tesis edilmiş olabilir. İlgililerin yasada aksine hüküm bulunmadıkça, 2577 sayılı Yasa'nın 10. maddesine göre idareye başvurarak işlem tesis ettirmeleri ve bu işleme karşı 2577 sayılı Yasa'nın 7. ve 10. maddelerinde belirtilen süreler gözetilerek dava açmaları mümkündür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun aynı zamanda idari dava açma süresiyle ilgili düzenlemeler getiren 10. maddesinin hem hak arama özgürlüğü ve hukuk devleti ilkesi ile yakından ilgili olması, hem de anayasal düzeyde bir hak olan dilekçe hakkının kullanımı ile ilgili olması nedeniyle, Kanunda açıkça aksi öngörülmediği sürece geniş yorumlanması, idarenin yargısal denetimini, kısıtlayıcı, daraltıcı ve en genel anlamda hak arama özgürlüğünü sınırlandırmayacak şekilde uygulanması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden, ..... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, 10.03.2013 tarihinde yapılan (B) sınıfı komiser yardımcılığı yazılı sınavını kazanmış olmasına ve 01.07.2014 tarihinde davalı idare tarafından davalı idare onayı ile açılacak ilk (B) sınıfı komiser yardımcılığı kursuna çağrılacakları tarafına tebliğ edilmiş olmasına rağmen idare tarafından komiser yardımcılığı kursuna çağrılmadığı, sonrasında 6638 sayılı Kanun ile Eğitim Dairesi Başkanlığı'nın kaldırılarak Polis Amirleri Eğitim Merkezi (PAEM) kurulduğu ve buradan mezun olanların (A) sınıfı komiser yardımcısı olma yolunun açıldığı, 2016 yılı içerisinde PAEM tarafından açılacak kurslara katılmaları yönünde verilen dilekçelerin de hukuki imkansızlık olduğu gerekçesiyle reddolunduğu, ret işlemine karşı açtığı davanın lehine sonuçlanmasına rağmen idarece kursa çağrılmaması üzerine 2017 yılında açılan Meslek Mensubu Polis Amirleri Eğitim Merkezi sınavına girerek kazandığı, kursu başarı ile tamamlayarak 15.03.2017 tarihinde ..... iline (A) sınıfı komiser yardımcısı olarak atandığı, davacının (B) sınıfı rütbe hak ediş tarihinin emsallerinin rütbe hak ediş tarihi olan 08.07.2014 tarihi olarak düzeltilmesi ve 08.07.2014 ile 15.03.2017 tarihi arasındaki dönemdeki yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebiyle yaptığı başvurunun 28.02.2020 tarih ve 31051 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü işlemi ile "yargı kararı ulaşması halinde gerekli işlemlerin yapılabileceği" gerekçesiyle reddi üzerine, görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının emsallerinin (B) sınıfı komiser yardımcılığı kursuna alınarak anılan kursu 08.07.2014 tarihi itibariyle bitirdiği, ancak davacının idarenin hatalı işlemi nedeniyle uzun bir süre (B) sınıfı komiser yardımcılığı kursuna çağrılmamasından kaynaklı özlük haklarının emsallerinin gerisinde kaldığı, nitekim işbu davadaki talebinin de rütbe hak ediş tarihinin 08.07.2014 tarihinde (B) sınıfı komiser yardımcılığına başlayan emsallerinin rütbe hak ediş tarihine eşitlenmesi ve 08.07.2014 ile 15.03.2017 tarihleri arasındaki dönemde yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesi isteminden kaynaklandığı anlaşılmakta olup, davacının rütbe hak ediş tarihinin 2014 yılı komiser yardımcılığı kursunu tamamlayanlarla eşitlenmesi istemine ilişkin başvurusunun, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca yapılan bir başvuru olduğunun kabulü zorunlu olup, anılan başvurunun reddi üzerine, dava açma süresi (altmış gün) içinde açılan davada, esası incelenmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Çorum İdare Mahkemesi'nin 10/04/2020 günlü, E:2020/159, K:2020/245 sayılı kararın kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Çorum İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, mahkemesince yeniden verilecek kararda yargılama giderleri hüküm altına alınacağından bu haliyle yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, 24/09/2020 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)