İSTEMİN ÖZETİ: Davacının, 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un 2.maddesinin 2.fıkrası uyarınca "engelli yakını maaşı" bağlanması talebiyle yaptığı 17.10.2018 tarihli başvurunun reddine ilişkin Çorum Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca tesis edilen 26/10/2018 tarihli işlemin ve söz konusu başvurunun reddi üzerine başvurulan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının talimatı üzerine Çorum Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca yeniden yapılan sosyal inceleme sonucu düzenlenen 28/11/2018 tarihli sosyal inceleme raporunun iptali istemiyle açtığı davada; Çorum Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetinin 25.10.2018 tarihli ve 40 sayılı toplantısına ilişkin karar defterinin 2.sayfasının 22. sırasında yer alan davacı hakkında, "engelli/yaşlı aylığının reddedilmesine (neden: diğer aylık/yardım alma şartlarını sağlamama)(fetö)" şeklinde karar verildiği, 2.sayfada yer alan diğer şahıslara ilişkin ret nedenlerinin incelenmesinden "muhtaç olmama nedeniyle ret, engelli sağlık raporu sunulması halinde yardımın kabulüne" vb. ret nedenlerine yer verildiği, 20/06/2019, 02/08/2019, 15/10/2019 ve 14/11/2019 tarihli ara kararları ile davacı başvurusunun ve başvuru üzerine yapılan muhtaçlık durumunu belirlemeye ilişkin iş ve işlemlerin istenilmiş olmasına rağmen hanede kişi başına düşen gelirin nasıl hesaplandığını gösterir ve yargı denetimine imkan verecek belgelerin davalı idarece gönderilmediği, gönderilen belgelerin ise davacının eşi tarafından yapılan başvuru ile davacı eşinin başvurusu üzerine hanede yapılan sosyal incelemeye ilişkin rapordan ibaret olduğu, bu durumda, dava konusu işlemde her ne kadar ret gerekçesi muhtaç olmama olarak belirtilmemişse de, kararda ilgili kısımlarına yer verilen mevzuat hükümlerine göre, davacı başvurusunun kabulüne veya reddine karar verilebilmesi için "muhtaçlık ve bakım ilişkisi" ile sınırlı bir inceleme yapılması gerektiği açık olup, davacının eşinin FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatı nedeniyle kamu görevinden ihraç edildiğinden bahisle ve ilgili mevzuat hükümlerinde yer almayan bir ret gerekçesine istinaden, "muhtaçlık ve bakım ilişkisi"nin tespiti ve ispatı bakımından gerekli araştırma ve inceleme yapılmadan tesis edildiği anlaşılan dava konusu ret işleminde, hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 02.01.2019 tarihli ve E.676083 sayılı işlemiyle "07/10/2018 tarihli başvuru üzerine Çorum Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca 28.11.2018 tarihinde yeniden sosyal incelemeye gidildiği ve hanenin ekonomik durumunda herhangi bir değişiklik olmadığı ve muhtaçlık durumlarının olmadığı tespit edildiğinden engelli yakını aylığı başvurusunun muhtaç olmama nedeniyle reddedildiği" nin bildirilmesi üzerine davacı tarafından, 28.11.2018 tarihli ret işleminin de iptali istemiyle dava açılmış ise de; 28.11.2018 tarihli ret işleminin gönderilmesinin istenilmesi üzerine davalı idare tarafından gönderilen işlemlerin incelenmesinden, söz konusu işlemin, mütevelli heyeti tarafından tesis edilmiş açık bir ret işlemi olmadığı, Bakanlığın talebi üzerine yeniden yapılan incelemeye ilişkin sosyal inceleme raporu olduğu, söz konusu inceleme raporu üzerine mütevelli heyetinin 06.12.2018 tarih ve 45 sayılı kararıyla daha önce verilen kararın yerinde olduğuna ayrıca karar verildiği, bu durumda, dava konusu edilen sosyal inceleme raporunun, ilgililer hakkında daha sonra tesis edilecek/edilebilecek işlemlere yol göstermek amacıyla bazı tespitler içeren ön hazırlık işlemi, tavsiye ve görüş bildirme niteliğinde olduğu, mevcut haliyle icrai ve hukuki sonuç doğuran işlem niteliği arz etmediği dolayısıyla kamu gücüne dayanan, tek yanlı, kendi başına hukuki sonuçlar doğuracak, idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemlerden olmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu sosyal inceleme raporunun iptali istemiyle açılan iş bu davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu, Çorum Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca tesis edilen 26/10/2018 tarihli ret işleminin iptaline, davanın, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca yeniden yapılan sosyal inceleme sonucu düzenlenen 28/11/2018 tarihli sosyal inceleme raporunun iptali istemi yönünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca incelenmeksizin reddine karar veren Çorum İdare Mahkemesi'nin 09/01/2020 gün ve E:2019/63, K:2020/17 sayılı kararının; iptale ilişkin kısmının işlemin mevzuata uygun olduğu, Bütünleşik Sosyal Yardım Sistemi üzerinden ve hanede yapılan inceleme sonrasında dava konusu işlemin tesis edildiği, davacının farklı kurumlara yaptığı başvurulara istinaden yeniden inceleme de yapıldığı, hanenin sosyo-ekonomik durumunda herhangi bir değişikliğinin olmadığı, hane bireylerinin geçimlerini sağlamaları konusunda zorluk yaşamadıkları, ev ve sosyal yaşam koşullarının iyi olduğu, herhangi bir muhtaçlık durumlarının gözükmemesi nedeniyle 2020 sayılı Kanunun kapsamındaki engelli yakını aylığı bağlanması talebinin muhtaç olmama sebebiyle reddedildiği, başvuranın ret gerekçesi yanında yer alan (fetö) ibaresinin ret gerekçesi olarak değil hanede yaşayan babanın neden işsiz olduğunun açıklanması amacıyla yazıldığı; incelenmeksizin redde ilişkin kısmının ise lehlerine vekalet ücreti hükmedilmemesi nedeniyle hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemidir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, başvuru tarihinde 4 nüfusun yaşadığı hanede hiç bir gelirin bulunmadığı, kayda değer bir gayrimenkulleri olmadığı gibi var olanlardan da herhangi bir gelir elde edilmediği, işlemin gerekçesinin eşinin kamu görevinden (Fetö nedeniyle) ihraç edilmesi olduğu, eşi hakkında bugüne kadar hiçbir adli işlemin yapılmadığı, kaldı ki yapılsa dahi bunun muhatabının eşi olacağı, bu nedenle engelli olan çocuğunun mağdur edilemeyeceği ileri sürülerek davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca yapılan istinaf başvurusunda öne sürülen iddialar ve İdare Mahkemesi'nce verilen karar birlikte incelendiğinde, söz konusu karar ve dayandığı gerekçe usul ve hukuka uygun bulunmuş olup, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Çorum İdare Mahkemesi'nin 09/01/2020 gün ve E:2019/63, K:2020/17 sayılı kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine, aşağıda dökümü yapılan 97,50-TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, artan posta giderinin davalı idareye iadesine, davalı idare vekili Av. ... tarafından 07/04/2020 tarih ve Seri No:AB2020 Sıra No:570, Özel No:570 sayılı sayman mutemedi alındısı ile fazla yatırıldığı anlaşılan toplam 203,00-TL harcın istemi halinde davalı idareye iadesine, 04/12/2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)