(5510 S. K. m. 40) (2577 S. K. m. 14, 15, 16, 45) (2803 S. K. m. 13, 18)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava, Ordu İli …… İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde jandarma astsubay başçavuş olarak görev yapan davacının, 07/07/2003 - 16/02/2004 tarihleri arasında tutuklu kaldığı süre içinde ½ oranında eksik ödenen görev aylıkları ile 30/08/2003 - 16/02/2004 tarihleri arasında 6. derecenin 2. kademesi karşılığı olan görev aylıkları ile 6. derecenin 3. kademesi karşılığı olan görev aylıkları arasındaki farkların tahakkuk tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi, ....... üye aidatlarının yasal faizi ile birlikte söz konusu kuruma gönderilmesi, tutuklu kaldığı dönemde hiç ödenmeyen sosyal güvenlik primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na gönderilmesi, tutuklu kaldığı sürenin karşılığı olan fiili hizmet zammının emsalleri seviyesine getirilmesi isteminin reddine dair Van İl Jandarma Komutanlığı’nın 17/07/2019 tarih ve E.3124450/MLY.Ş.Müd.lüğü sayılı işleminin iptali ile davacının tutuklu kaldığı süre içerisinde ½ oranında eksik ödenen maaşları ile 30/08/2003 - 16/02/2004 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 6. derecenin 2. kademesi ile 6. derecenin 3.kademesi arasındaki maaş farklarının tahakkuk tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Ordu 1. İdare Mahkemesi'nin 03/03/2020 gün ve E:2019/1896, K:2020/456 sayılı kararıyla; davacı hakkında açılan kamu davasının düşmesine karar verildiği, Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu tarafından davacıya verilen silahlı kuvvetlerden ayırma cezasının ise Van 3. İdare Mahkemesi'nin kararı ile iptal edildiği, ayrıca 5510 sayılı Kanun'un 40. maddesinde Jandarma Genel Komutanlığı emrinde görev yapan astsubayların fiili hizmet zammından faydalandırılmalarında fiilen hizmet şartının aranmayacağının hükme bağlandığı dikkate alındığında, mevcut yargı kararları gereği davacının tutuklu kaldığı süreye ilişkin eksik ödenen aylıklarına dair farklar ile anılan dönemde yapılmayan kademe ilerlemesinden kaynaklanan aylık farklarının davacıya ödenmesi, yine söz konusu döneme ilişkin eksik yatırılan ....... üye aidatları ile sosyal güvenlik primlerinin ilgili kurumlara gönderilerek ikmal edilmesi, ayrıca davacının fiili hizmet zammı bakımından tutuklu kaldığı sürece eksik bildirilen kısımların emsalleri seviyesine getirilmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının bu yöndeki başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, davacının tutukluluk dönemine ilişkin aylıklarından kaynaklanan farklar ile yine tutuklu bulunduğu döneme dair kademe ilerlemesinden kaynaklanan farkların idareye başvuru tarihi olan 01/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacıya tutuklu kaldığı sürede eksik ödenen aylıkları ile söz konusu süreye ilişkin kademe ilerlemesinden kaynaklanan farkların idareye başvuru tarihi olan 01/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; Jandarma Genel Komutanlığı'nın da hasım mevkiine alınması gerektiği, davacının tutuklu olduğu dönemde yoksun kaldığı parasal haklarının, bu kesintilerin yapıldığı tarihlerden itibaren ödeme tarihine kadar yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği, davalı idare tarafından ise; davacının parasal haklarına ilişkin talebinin zamanaşımına uğradığı, tutuklu kaldığı dönemde maaşından Kanun gereği yapılan kesintilerde hukuka aykırılık olmadığı, yasal faizin ancak hüküm tarihi itibariyle ödenebileceği ileri sürülerek, mahkeme kararının aleyhlerine olan kısımlarının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACI SAVUNMASININ ÖZETİ: Davalının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
DAVALI SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Ordu İli ….. İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde jandarma astsubay başçavuş olarak görev yapan davacının, 07/07/2003 - 16/02/2004 tarihleri arasında tutuklu kaldığı süre içinde ½ oranında eksik ödenen görev aylıkları ile 30/08/2003 - 16/02/2004 tarihleri arasında 6. derecenin 2. kademesi karşılığı olan görev aylıkları ile 6. derecenin 3. kademesi karşılığı olan görev aylıkları arasındaki farkların tahakkuk tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi, ....... üye aidatlarının yasal faizi ile birlikte söz konusu kuruma gönderilmesi, tutuklu kaldığı dönemde hiç ödenmeyen sosyal güvenlik primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na gönderilmesi, tutuklu kaldığı sürenin karşılığı olan fiili hizmet zammının emsalleri seviyesine getirilmesi isteminin reddine dair Van İl Jandarma Komutanlığı’nın 17/07/2019 tarih ve E.3124450/MLY.Ş.Müd.lüğü sayılı işleminin iptali ile davacının tutuklu kaldığı süre içerisinde ½ oranında eksik ödenen maaşları ile 30/08/2003 - 16/02/2004 tarihleri arasındaki döneme ilişkin 6. derecenin 2. kademesi ile 6. derecenin 3.kademesi arasındaki maaş farklarının tahakkuk tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14'üncü maddesinde, dava dilekçelerinin husumet yönünden inceleneceği, bu hususun ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15'inci madde hükmünün uygulanacağı, 15'inci maddesinin birinci fıkrasında, davanın yanlış hasım gösterilerek açılması halinde dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine karar verileceği,16'ncı maddesinin birinci fıkrasında, dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneğinin davalıya, davalının vereceği savunmanın davacıya tebliğ olunacağı, 45'inci maddesinin beşinci fıkrasındaise, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği, bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararlarının kesin olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
2803 sayılı Jandarma Teşkilat Görev ve Yetkileri Kanunu'nun 13'üncü maddesinde, Jandarma Hizmetleri Sınıfı personelinin her türlü özlük işlerinde, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun uygulanacağı, ancak, nasıp ve terfi, aylık ve diğer mali ve sosyal haklar bakımından statü ve rütbelerine göre 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanun, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'na tabi personel hakkındaki hükümlerin uygulanacağı, subaylığa ve astsubaylığa nasıp işlemlerinin İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla yapılacağı, 18'inci maddesindeise, Jandarma Genel Komutanlığı'nın bütçesinin, İçişleri Bakanlığı'nın bünyesinde ve bu Bakanlığın bütçesinden ayrı olarak düzenleneceği hükümlerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Ordu İli ..... İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde jandarma astsubay başçavuş olarak görev yapan davacının, Van İli Gürpınar İlçesinde Zernek Jandarma Karakol Komutanlığı emrinde görevli olduğu dönemde 03/07/2003 ve öncesinde gerçekleştirdiği iddia edilen eylemler nedeniyle aynı karakolda görev yapan diğer bir kısım personel ile birlikte rüşvet almak ve rüşvete aracılık etmek suçlamasıyla hakkında açılan kamu davası kapsamında 07/07/2003 tarihinde tutuklandığı, yargılamanın devamı sırasında 16/02/2004 tarihinde tahliye edildiği, yapılan yargılama neticesinde Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 12/10/2015 tarih ve E:2012/195 K:2015/262 sayılı kararı ile davacının üzerine atılı suçlamaların subuta erdiğinden bahisle 2 yıl 5 ay 5 gün hapis cezası ve 6.291,00.-TL adli para cezasına mahkum edildiği, kararda ayrıca davacının müebbeten memuriyetten mahrumiyetinin de hüküm altına alındığı, anılan karar çerçevesinde Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun 15/12/2015 tarih ve 2015/105 sayılı kararı ile 6413 Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile tecziyesine karar verildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada Van 3. İdare Mahkemesi'nin 29/11/2018 tarih ve E:2018/1974 K:2018/2581 sayılı kararı ile işlemin iptaline hükmedildiği, ancak karar tarihinde davacı hakkında mevcut mahkumiyet hükmü nazara alınarak parasal hak talepleri hususunda karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulduğu, ceza mahkemesi kararını temyizen inceleyen Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 19/02/2019 tarih ve E:2018/11974 K:2019/2166 sayılı kararı ile zamanaşımı nedeniyle mahkumiyet kararı bozularak kamu davasının düşmesine karar verildiği, mezkur kararlar çerçevesinde davacı tarafından idareye verilen 01/04/2019 tarihli dilekçe ile tutuklu kaldığı dönemde mahrum kaldığı mali ve sosyal haklarının, derece ve kademe ilerlemesi yapılmaması nedeni ile oluşan aylık farklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi, eksik yatırılan ....... aidatları ile sosyal güvenlik primlerinin ilgili kurumlara gönderilmesi ile fiili hizmet zammının emsalleri seviyesine getirilmesinin talep edilmesine karşın istemin Van Valiliği İl Jandarma Komutanlığı'nın 17/07/2019 tarih ve E.31224450/Mly.Ş.Md.lüğü sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine, bu işlemin iptali ve mali/özlük haklarının yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, taraflar arasındaki ihtilafın, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından astsubay olarak nasbedilmiş olan, tutuklu olduğu dönemde de yine Jandarma Genel Komutanlığı tarafından görevine son verilen davacının, söz konusu döneme ilişkin mali hakları ile özlük haklarının verilmesi isteminden kaynaklandığı, bu yöndeki başvuru Van İl Jandarma Komutanlığı'na yapılmış ve Van İl Jandarma Komutanlığı tarafından işlem tesis edilmiş ise de, davacının mali/özlük hak talebinin Jandarma Genel Komutanlığı bütçesinden karşılanması gerektiği, nitekim, davacının başvurusu üzerine Van İl Jandarma Komutanlığı tarafından Jandarma Genel Komutanlığı'ndan mütalaa talep edildikten sonra işlem tesis edildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Davacının mali/özlük hak talebinin reddinden doğan ihtilafın tarafı olduğu hususunda tereddüt bulunmayan Jandarma Genel Komutanlığı da Van Valiliği ile birlikte hasım mevkiine alınmak suretiyle dosya tekemmül ettirildikten sonra işin esasının incelenmesi gerekirken, sadece Van Valiliği husumeti ile davanın esası hakkında karar verilmesinde usul hükümleri itibariyle hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurularının kabulüne, Ordu 1. İdare Mahkemesi'nin 03/03/2020 günlü, E:2019/1896, K:2020/456 sayılı kararın kaldırılmasına, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Ordu 1. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, Mahkemesince yeniden verilecek kararda yargılama giderleri hüküm altına alınacağından bu haliyle yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, 29/09/2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)