(2709 S. K. m. 129) (657 S. K. m. 125, 130) (2577 S. K. m. 45) (2547 S. K. m. 53/A)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava, …… Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-e. maddesinde belirtilen "Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle uyarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin …… Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı'nın 21.02.2019 tarih ve E.11043 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Çorum İdare Mahkemesi'nin 27/02/2020 gün ve E:2019/283, K:2020/163 sayılı kararıyla; davacının görev yerinde beraber çalıştığı öğretim görevlisi ile karşılıklı olarak tartıştığı, birbirlerine kaba sözler sarf ettikleri, iki öğretim görevlisi arasında gerçekleşen bu olayın sahip oldukları mesleğin saygınlığına yakışmayan tavır ve davranışlar olduğu, davacının eyleminin sübuta erdiği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; savunma için 6 gün süre verildiği, öğretim üyesine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre disiplin cezası verilmesinin hukuka aykırı olduğu, disiplin cezasının gerekçesi olan delillerin açıklanmadığı ileri sürülerek mahkeme kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; ….. Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturma sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-e. maddesinde belirtilen "Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle uyarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin …… Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanlığı'nın 21.02.2019 tarih ve E.11043 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde; "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapmayan memur savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükmüne yer verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Disiplin soruşturması ve savunma hakkı" başlıklı 53/A maddesinde; "...
Savunma hakkı kapsamında gözetilecek hususlar şunlardır:
a) Soruşturulana, iddialar hakkında savunma imkânı tanınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte geçerli bir mazereti olmaksızın savunmasını yapmayan, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
b) Savunmaya davet yazısında hakkında disiplin soruşturması açılan fiilin neden ibaret bulunduğu, savunmasını belirtilen sürede yapmadığı takdirde savunmasından vazgeçmiş sayılacağı bildirilir.
c) Disiplin cezası vermeye yetkili makamlar gerek görürse, isnat edilen fiil ve soruşturma raporunda önerilen disiplin cezasını da belirtmek suretiyle, bu maddedeki esaslar çerçevesinde (a) ve (b) bentlerindeki usule göre tekrar savunma isteyebilir..." kuralına yer verilmiştir.
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılması için savunması alınırken disiplin suçunu oluşturan eylemin açık bir şekilde belirtilmesi; hangi disiplin suçunun, ne zaman ve ne şekilde işlediğinin tam olarak ortaya konulması ve Anayasal bir kural olan savunma hakkının da tanınması gerekmekte olup, aksi bir uygulama, ilgilinin Anayasa ile güvence altına alınan savunma hakkının kısıtlanması sonucunu ortaya çıkaracaktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; …… Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapan davacı ile aynı Fakülte'de öğretim görevlisi olarak görev yapmakta olan H.A.'nın karşılıklı küfürleştikleri ve birbirlerini tehdit ettikleri iddialarıyla ilgili olarak birbirlerini şikayet etmeleri üzerine başlatılan soruşturma sonucunda, yetkili disiplin amiri tarafından 26.02.2018 tarih ve E.11974 sayılı işlem ile, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-e. maddesi uyarınca "Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak" fiiline uyan eylemi nedeniyle davacının "uyarma" cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, davacı tarafından bu işleme karşı açılan davada, Çorum İdare Mahkemesi'nin 20/12/2018 gün ve E:2018/367, K:2018/1090 sayılı kararıyla; usulüne uygun bir şekilde soruşturma süreci tamamlandıktan sonra kararda belirtilen mevzuat hükümleri ve yargısal içtihadlar çerçevesinde savunma alınması gerekirken, savunması alınmadan ceza verilerek "savunma hakkı" ihlal edilen davacıya verilen disiplin cezasında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı davalı idarece istinaf başvurusunda bulunulması neticesinde; Dairemizin 31/10/2019 gün ve E:2019/669, K:2019/331 sayılı kararıyla; " Bu durumda, savunma istem yazısında en az 7 günlük süre verilmesi, verilen süre içerisinde savunma verilmemesi halinde savunma isteminden vazgeçmiş sayılacağı ibaresine yer verilmesi suretiyle isnat edilen fiillerin açık bir şekilde belirtilmesi gerekirken, söz konusu hususları içermeyen savunma istem yazısı üzerine soruşturma heyeti tarafından sorulara verilen cevapların ve ifade edilen beyanların, davacının savunması olarak değerlendirilemeyeceği, soruşturma devam ederken de davacının savunmasının alınmadığı görüldüğünden, usulüne uygun savunma istem yazısı düzenlenmeden ve savunma alınmadan verilen disiplin cezasında hukuka uyarlık, işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmediği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği, davalı idare tarafından disiplin cezasının Çorum İdare Mahkemesi'nin 20/12/2018 gün ve E:2018/367, K:2018/1090 sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, 13/02/2019 tarih ve E.9224 sayılı yazı ile davacının tekrar savunmasının istenildiği, davacının 18/02/2019 tarihli savunmasını vermesi üzerine yetkili disiplin amiri tarafından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-e. maddesi uyarınca "Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak" fiiline uyan eylemi nedeniyle "Uyarma" cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan işleme karşı davacı tarafından yapılan itirazın Fakülte Disiplin Kurulu tarafından reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava dosyasında bulunan ve dava konusu disiplin cezasına esas alınan 13/02/2019 tarih ve E.9224 sayılı savunma istem yazısı ile davacıdan, hakkında düzenlenen 22.02.2018 tarihli raporda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/A-e. maddesi uyarınca "Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak" fiili nedeniyle uyarma cezası ile cezalandırılması teklif edildiğinden, buna ilişkin son savunmasını 19.02.2019 tarihine kadar Dekanlığa sunması istenilmiş olup, söz konusu savunma istem yazısı incelendiğinde, Dairemizin yukarıda belirtilen kararında yer verilen gerekçeye aykırı olacak şekilde yine, davacı hakkında isnat edilen fiillerin açık bir şekilde belirtilmediği ve davacıya en az 7 günlük süre verilmediği gibi, tanınan süre içerisinde savunma vermemesi halinde savunma isteminden vazgeçmiş sayılacağı hususunun da belirtilmediğinin görülmesi karşısında, söz konusu eksiklikleri içeren savunma istem yazısı nedeniyle usulüne uygun savunma alınmadan verilen disiplin cezasında hukuka uyarlık, işin esasına girilerek davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Çorum İdare Mahkemesi'nin 27/02/2020 gün ve E:2019/283, K:2020/163 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 405,15 TL yargılama giderinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine, artan posta avansının re'sen davacıya iadesine, 29/09/2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)