(657 S. K. m. 72, 76) (Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği m. 7, 8, 12, 13, 13/A) (Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmelik m. 13)
İSTEMİN ÖZETİ: Çanakkale Gümrük Müdürlüğü emrinde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, bulunduğu yerde görev süresini doldurduğundan bahisle aynı unvanla GAP Gümrük ve Dış Ticaret Müdürlüğüne atanmasına ilişkin 21/06/2019 tarih ve 2019/2 sayılı Yer Değiştirme Kurulu kararı ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin 08/08/2019 tarih ve ...903.07.05 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada;"...davacının, Gürbulak Gümrük Başmüdürlüğünde memur olarak 15/01/1990 yılında göreve başladığı, aynı kurum bünyesinde değişik yerlerde görev yaptıktan sonra 31/08/2009 tarihi itibariyle Batı Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bağlantısı Çanakkale Gümrük Müdürlüğü emrinde göreve başladığı, yukarıda ifade edilen Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği hükmü gereğince davacının zorunlu atamaya tabi personel olduğu ve birinci bölge illerden olan Çanakkale ilindeki görev süresini tamamladığı açık olmakla birlikte davacının, %68 oranında engelli olduğunu belirtilerek 26/03/2019 tarihli dilekçe ile yerinde kalma talebinde bulunduğu, söz konusu dilekçenin ekinde davalı idareye sunulan ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından verilen 12/03/2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda, depresif epizodlar, kronik iskemik kalp hastalığı, hipermetropi, astigmatizma, insülin bağımlı olmayan deyabetes mellitüs, prostat malign neoplazmı, aterosklerotik kalp hastalığı ve esansiyel (primer) hipertansiyon hastalığı teşhisi konulduğu ve%68 oranında engelli olduğu ve engellilik durumunun sürekli olduğu yönünde bilgilerin yer aldığı görülmektedir.
Bu durumda; engelliler için Anayasa'da yer alan ve eşitlik kuralına aykırı sayılmayacağı belirtilen hukuki düzenleme yapılmasına izin veren hüküm ile metnine yer verilen yasa ve yönetmelik düzenlemeleri dikkate alındığında, davacının kendisinin engellilik durumu nedeniyle yerinde kalması istemiyle yaptığı başvurunun, davacının sunduğu sağlık kurulu raporu çerçevesinde değerlendirilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği kapsamında rotasyona tabi tutulmak suretiyle zorunlu hizmet süresini doldurduğu ve davacının hizmetine ihtiyaç bulunduğu gerekçesiyle GAP Gümrük ve Dış Ticaret Müdürlüğüne naklen atanmasına yönelik işlem ile bu işleme karşı yaptığı itiraz başvurunun reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim İzmir Bölge İdare Mahkemesi Birinci İdari Dava Dairesinin benzer bir uyuşmazlıkta vermiş olduğu 28/02/2019tarih, E:2018/577, K:2019/213 sayılı kararı da bu yöndedir. "gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren Çanakkale İdare Mahkemesinin 23.01.2020gün ve E:2019/1145, K:2020/94 sayılı kararının; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76.maddesinin birinci fıkrası ve 72.maddesi ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 8.maddesindeki düzenlemeler gereği bulundukları bölgedeki görev süresini dolduran personelin yerinde kalabilmesi veya farklı hizmet bölge ve alanlarına atanabilmesi için mazeret gruplarından birinin varlığı ve mazeret durumunun ispatı şartının bulunduğu, anılan Yönetmeliğin 12. maddesinde de mazeret gruplarının belirtildiği, Sağlık Bakanlığı ile yapılan yazışma neticesinde Türkiye genelinde hastane ve bölümlerini belirten listeye göre davacının Gaziantep İl'inde takip ve tedavisinin yapılabileceği, GAP Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünün 07.01.2019 tarih ve 40474730 sayılı yazısı ve eki cetvelde V.H.K.İ unvanlı personele ihtiyaç duyulduğunun belirtildiği, sağlık kurulu raporunda takip ve tedavisinin Çanakkele İli dışında yapılmasının mümkün olmadığına dair bir ibare olmadığı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılığın söz konusu olmadığı ileri sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince gereği görüşüldü:
Dava; Çanakkale Gümrük Müdürlüğü emrinde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapan davacı tarafından, bulunduğu yerde görev süresini doldurduğundan bahisle aynı unvanla GAP Gümrük ve Dış Ticaret Müdürlüğüne atanmasına ilişkin 21/06/2019 tarih ve 2019/2 sayılı Yer Değiştirme Kurulu kararı ile bu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin 08/08/2019 tarih ve ...903.07.05 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ''Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72. maddesinin 1. fıkrasında;"Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.", 5. fıkrasında;"İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.", 76. maddesinin 1. fıkrasında ise;"Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükümlerine yer verilmiştir.
25/06/1983 günlü, 18088 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin "Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği" başlıklı 13. maddesinde;"Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
07/07/2012 tarihli ve 28346 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 7. Maddesinde ''Taşra teşkilatı personeli olan Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni'' kadrosunda görev yapanlar, yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personel arasında sayılmış, ''Çalışma süreleri ve yer değiştirme esasları'' başlıklı 8. maddesinde birinci hizmet bölgesindeki çalışma süresi 8 yıl olarak belirlenmiş,12. Maddesinde sağlık mazereti, aile birliği mazereti, can güvenliği mazeretinin belgelendirilmesi ve ilgililerin de talebi halinde, çalışma süresini doldurmuş personelin yerlerinde bırakılabileceği, çalışma süresini tamamlamayan personelin farklı hizmet bölge ve alanlarına atanabileceği, mazeretlerin değerlendirilmesinde, sağlık, aile birliği ve can güvenliği öncelik sırasının esas alınacağı kurala bağlanmış, "Mazerete dayalı yer değiştirme esasları "başlıklı 13. maddesinde; "a) Sağlık mazeretine dayanarak yer değişikliği; memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme veya yerinde kalma talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde ya da görev yerinin değişmesi halinde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir", 13/b-3 maddesinde; "Eşlerin farklı kurumda çalışıyor olması halinde kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki kurumun da öncelikli hizmet ihtiyacının bulunduğu yere atanması suretiyle yapılabilir.", 13/A maddesinin 1. fıkrasında; "İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. "düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Batı Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bağlantısı Çanakkale Gümrük Müdürlüğü emrinde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yaptığı, zorunlu atamaya tabi personel olması ve birinci bölge illerden olan Çanakkale İli'ndeki görev süresini tamamlamış olması nedeniyle 2019 yılı atama döneminde 26/03/2019 tarihli dilekçe ile %68 engelli olduğuna ilişkin olarak Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinden aldığı 12/3/2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunu eklemek suretiyle engellilik mazereti gereğince yerinde kalma talebinde bulunduğu, davacının yerinde kalma talebinin Yer Değiştirme Kurulu tarafından kabul edilmeyerek 21/06/2019 tarih ve 2019/2 sayılı işlem ile atamasının GAP Gümrük ve Dış Ticaret Müdürlüğü emrine aynı unvanla yapıldığı, atama işlemine 27/06/2019 tarihli dilekçe ile yaptığı itirazın 08/08/2019 tarih ve ...903.07.05 sayılı işlem ile reddedilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Kamu görevlisi olmanın sağladığı bir takım ayrıcalık ve avantajların yanı sıra, bazı külfet ve sorumluluklara katlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığı bazı sınırlamalara tabi olmayı da gerektirmektedir. Kamu görevine kendi isteği ile giren kişi, bu statünün gerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayı ve külfetlere katlanmayı kabul etmiş sayılmakta olup, kamu hizmetinin kendine has özellikleri, bu sınırlamaları zorunlu kılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 12/3/2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda, "13/02/2019 opere radikal prosatektomi (Eylül 2015), Şubat 2017'de küratif radyoterapi verilmiş hastanın takip ve tedavisi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bölümünde yapılmaktadır. 1 yıl sürelidir." ifadesine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, memurun sağlık mazeretine dayalı olarak yerinde kalma talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin "hastalığının atamasının yapıldığı yerde tehlikeye gireceğini" veya "görev yerinin değişmesi halinde tedavisinin mümkün olmadığını "üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi koşulunu yerine getirmesi gerektiği tartışmasızdır.
Belirtilen bu durum itibarıyla, davacının 1. hizmet bölgesi kapsamındaki Çanakkale Gümrük Müdürlüğünde zorunlu çalışma süresini doldurduğu, sağlık mazereti kapsamında yerinde kalma talebine dayanak teşkil eden Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesince düzenlenen 12/3/2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda davacının Eylül 2015'de ameliyat olduğu ve kontrol takibinin devam ettiğinin belirtildiği, anılan Raporun, davacının hastalığının atamasının yapıldığı Gaziantep İli'nde tehlikeye gireceği veya görev yerinin değişmesi halinde tedavisinin mümkün olmadığı yönünde bir ibareyi de içermediği, öte yandan davalı idarece davacının atamasının, sağlık durumu mazeretinin de göz önünde bulundurulması ve Sağlık Bakanlığı'ndan temin edilen hastane ve bölüm belirtir listelerin esas alınması suretiyle yapıldığı anlaşıldığından, davacının, GAP Gümrük ve Dış Ticaret Müdürlüğü emrine atanmasına ilişkin işlemde ve bu işleme sağlık mazereti sebebiyle yaptığı itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuat hükümlerine aykırılık, aksi yöndeki mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, Çanakkale İdare Mahkemesinin 23.01.2020gün ve E:2019/1145, K:2020/94sayılı istinaf başvurusuna konu kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü gösterilen 328,60.TL dava yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında davalı idarece yapılan 88,03.TL yargılama gideri ile hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, istinaf başvuru aşamasında Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca davalıdan alınmayan 148,60.TL istinaf başvuru harcının bu kararın tebliğini izleyen 1 ay içinde davacı tarafından ödenerek makbuzunun dava dosyasına ibraz edilmemesi halinde davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili tahsil dairesine müzekkere yazılmasına, yatırılan posta giderinden artan miktarın Mahkemesince yatırana iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/6 ve 46. maddeleri uyarınca kesin olarak, 03/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)