İSTEMİN ÖZETİ: Dava, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan Samsun Özel Feza Eğitim Kurumları'nda öğretmen olarak görev yaptığı gerekçesiyle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21.07.2016 tarih ve E.7783529 sayılı işlemi dikkate alınarak MEBBİS üzerindeki çalışma izni iptal edilmiş olan davacı tarafından, çalışma izninin geri verilmesi istemiyle Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'ne 11.07.2019 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Samsun 3. İdare Mahkemesi'nin 16/06/2020 gün ve E:2019/438, K:2020/422 sayılı kararıyla; Millî Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı Genelgesi uyarınca çalışma izni iptal edilen davacı tarafından yeniden çalışma izni verilmesi istemiyle başvuru yapılmış ise de; anılan genelgede çalışma izni iptal edilen personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyeceği belirtildiğinden, FETÖ/PDY örgütüyle irtibatı olduğuna ilişkin olarak hakkında somut tespitler bulunan davacı tarafından yapılan başvurunun zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünün bulunmadığı, çalışma hakkının ilanihaye kısıtlanamayacağı, "FETÖ/PYD Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" ile ilgili Genelgenin çalışma ve sözleşme hürriyetine aykırı olduğu, öğretmen olarak çalışma izninin ömür boyu sürecek şekilde iptal edilmesinin insan onuruna uygun şartlarda yaşamını devam ettirme hakkını ihlal ettiği ileri sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca Mahkeme kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali istenilmektedir.
SAMSUN VALİLİĞİ
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacının istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi hükümleri doğrultusunda incelenerek işin gereği görüşüldü:
İstinaf incelemesine konu kararı veren Mahkemenin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32/1. maddesi gereği uyuşmazlığın esası hakkında karar vermeye yetkili olduğuna oyçokluğu ile karar verilerek işin esasına geçildi.
Dava, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan Samsun Özel Feza Eğitim Kurumları'nda öğretmen olarak görev yaptığı gerekçesiyle Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 21.07.2016 tarih ve E.7783529 sayılı işlemi dikkate alınarak MEBBİS üzerindeki çalışma izni iptal edilmiş olan davacı tarafından, çalışma izninin geri verilmesi istemiyle Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'ne 11.07.2019 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun, "Kurumlarda çalıştırılacak personel" başlıklı 8. maddesinde; "Kurumların eğitim-öğretim ve yönetim hizmetlerinin, asıl görevi bu kurumlarda olan yönetici ve eğitim-öğretim elemanları ile yürütülmesi esastır. ... Kurumların yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmetlerinde, en az dengi resmî öğretim kurumlarına atanabilmek için gerekli nitelik ve şartları taşıyanlar, resmî dengi bulunmayan kurumların yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmetlerinde ise yönetmelikle belirtilen nitelik ve şartları taşıyanlar görevlendirilir. ... Kurumların müdürleri, kurucu/kurucu temsilcisi tarafından; diğer yönetici ve öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticileri ise müdürlerince seçilir ve çalışma izinleri valiliğin iznine sunulur. Valiliğin izni alınmadan müdür ile diğer yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler işe başlatılamaz. Gerekli şartları taşıyan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler için valilikçe çalışma izni düzenlenir. Çalışma izninin iptali yine valilikçe yapılır. (...)" düzenlemeleri hüküm altına alınmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin, "Kurumlarda görevlendirilecek personel" başlıklı 25. maddesinde; "(1) Kurumlarda aşağıda belirtilen personel görevlendirilir. a) Okullarda; 1) Kurum Müdürü, 2) Aynı bina veya kampüste bulunan okullar dışında diğer okullarda isteğe bağlı olarak müdür yardımcısı, 3) Okulun kademe ve türüne uygun sınıf ve alan öğretmeni, 4) Özel eğitim okullarında kontenjana bakılmaksızın, ilkokullarda kayıtlı öğrenci sayısı 250 ve daha fazla, ortaokul ve ortaöğretim okullarında kayıtlı öğrenci sayısı 150 ve daha fazla olanlara rehber öğretmen, 5) İlkokul, ortaokul ve ortaöğretim okullarında kayıtlı öğrenci sayısının 500 ve daha fazla olması halinde ikinci rehber öğretmen, 6) Uzman öğretici ve ayrıca ölçme ve değerlendirme servisi elemanı, yatılı okullarda belletmen, usta öğretici ve diğer personel ise isteğe bağlı olarak görevlendirilir. ..."; "Görevlendirme" başlıklı 26. maddesinde; "(1) Eğitim personelinin çalışma izin teklifleri; a) Genel müdür, genel müdür yardımcısı ve müdürler için kurucular veya kurucu temsilcileri, b) Yöneticiler dışındaki eğitim personeli için müdür tarafından yapılır. ... (3) Kurum müdürlüğünce, çalışma izni verilmesi istenen eğitim personelinin ve diğer personelin bu izne esas olan belgelerini eksiksiz olarak tamamlamak suretiyle evrakı kurumun doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne teslim edilir. Nitelik ve şartları uygun bulunanlara müracaattan itibaren 10 gün içinde çalışma izni valilikçe düzenlenir. Valilikten çalışma izni alınmadan personel işe başlatılamaz. ..." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 8. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 26. maddesinin birlikte değerlendirilmesinden; özel öğretim kurumlarında çalışacak personel bakımından söz konusu Kanun ve Yönetmelik'te öngörülen çalışma izninin eğitim personelinin sözleşme imzaladığı kurum müdürü tarafından yine anılan Yönetmelik'te belirtilen evrakın da eklenmesi suretiyle ilgili milli eğitim müdürlüğü vasıtası ile talep edileceği, bu şekilde çalışma izni talep edilen personelden nitelik ve şartları uygun görülenlere müracaattan itibaren 10 gün içerisinde valilikçe çalışma izni düzenleneceği, dolayısıyla 5580 sayılı Kanun ve anılan Yönetmelik'te düzenleme altına alınan çalışma izninin talep edildiği özel öğretim kurumuna münhasır olduğu gibi aynı zamanda söz konusu özel öğretim kurumu ile akdedilen sözleşme süresi ile de sınırlı bulunduğu sonucuna varılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantılı olduğu tespit edilerek 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılan Özel Feza Eğitim Kurumlarında 2013 yılı ile 15.07.2016 tarihleri arasında öğretmen olarak görev yapan davacının, Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü tarafından, 81 İl Valiliğine (İl Milli Eğitim Müdürlüklerine) gönderilen 21.07.2016 tarih ve 7783529 sayılı yazının 3. maddesinde bahsi geçen "Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel eğitim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilecek ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinden gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresi uyarınca 23.07.2016 tarihi itibariyle davacının çalışma izninin iptal edildiği, 25.08.2017 tarihinde Samsun İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne davacı tarafından çalışma lisansının iadesi istemiyle yaptığı başvuru hakkında Valilik bünyesinde oluşturulan inceleme ve değerlendirme komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda; FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak ve finansman sağlamak suçundan Samsun 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde davacı hakkında yürütülen kovuşturmanın devam ettiği, çocuğunun FETÖ/PDY örgütüne müzahir Özel Feza İlkokulunda 2015-2016 yılları arasında kaydının bulunduğu, adı geçen terör örgütüne müzahir derneklerde (.... Spor Kulübü, .... Kulübü, … Derneği) üyeliğinin bulunduğu, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan .... sendikası üyesi olduğu, kapatılan Bank .... bankasında 16.07.2013 tarihinde hesap açtırdığı ve 05.12.2016 tarihine kadar hesabını aktif olarak kullandığı, FETÖ/PDY yapılanmasının yayın organlarına yapılan operasyonları protesto etmek amacıyla Aktif-Sen organizesinde düzenlenen basın açıklamalarına 2 gün boyunca katılmış olduğunu beyan ettiğine ilişkin tespitlere istinaden komisyon tarafından 11.04.2018 tarihinde başvurunun reddedildiği, yine çalışma lisansının iadesi istemiyle bu kez Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'ne 11.07.2019 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının özel öğretim kurumlarında öğretmen olarak çalışma izninin, sözleşme imzaladığı özel öğretim kurumlarınca, kanun ve yönetmelikte belirlenen usuller çerçevesinde talep edileceği, bu suretle valilikler tarafından onaylanan çalışma izinleri ilgili özel öğretim kurumuna münhasır olacağı gibi söz konusu özel öğretim kurumuyla akdedilen sözleşme dönemiyle de sınırlı olacağı, dolayısıyla davacı tarafından talep edildiği şekilde genel nitelikte çalışma izni düzenlenmesine imkan bulunmadığı anlaşılmakla; davacının kapatılan kuruma özgü olarak düzenlenen çalışma izninin iptalinin kaldırılarak özel öğretim kurumlarında çalışma izninin verilmesi yönündeki genel nitelikte talebinin zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararında da ise sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine, aşağıda dökümü yapılan 230,10 TL istinaf yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta avansının kararın kesinleşmesi üzerine re'sen davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 27/10/2020 tarihinde esas yönünden oybirliğiyle usul yönünden ise oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
2577 sayılı Kanun'un 32/1. maddesinde; "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." kuralına yer verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının çalışma izninin geri verilmesi talebiyle 11/07/2019 tarihinde yapılan başvurunun Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'ne yapıldığı, dava konusu zımnen ret işleminin de Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından tesis edildiği, Samsun Valiliği'nin (İl Milli Eğitim Müdürlüğü) dava konusu işlemi tesis eden idare olmadığı dosya kapsamından anlaşılmakta olup, buna göre; bakılan davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32/1. maddesi gereği dava konusu işlemi tesis eden Milli Eğitim Bakanlığı'nın bulunduğu Ankara İlindeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim, benzer bir davada yetkili yargı yerinin belirlenmesine dair Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 07/07/2020 tarih ve E:2020/3609 K:2020/3168 sayılı kararı da bu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle, Samsun 3. İdare Mahkemesi'nin davanın görüm ve çözümünde yetkili olmaması sebebiyle istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Samsun 3. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği görüş ve oyu ile, çoğunluk kararına usul yönünden katılmıyorum. (¤¤)