(657 S. K. m. 4, Ek. m. 1) (492 S. K. m. 13) (181 S. KHK. Ek. m. 3)
İSTEMİN ÖZETİ: .... Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine göre sözleşmeli hemşire olarak görev yapan davacının, KPSS/2018-5 Sağlık Bakanlığının sözleşmeli pozisyonlara yerleştirme sonuçlarına göre yerleştiği Sakarya İli .... Devlet Hastanesi sözleşmeli hemşire pozisyonunda göreve başlatma onayının iptal edilmesine ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 22/01/2019 günlü, 1635 sayılı işleminin iptali ve yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine hükmedilmesine ilişkin olarak Sakarya 2. İdare Mahkemesince verilen 30/09/2019 tarih ve E:2019/432, K:2019/623 sayılı karara karşı davalı idarece; kamu kurum ve kuruluşlarında 4/B sözleşmeli personel olarak görev yapmakta iken hizmet sözleşmesini tek taraflı feshedenlerin, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen istisnalar hariç, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceklerine ilişkin düzenleme hakkında, tercih yapan adaylara gerekli bilgilendirmenin yapıldığı; hizmet sözleşmesini tek taraflı olarak feshedenlerin fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden hizmete alınamayacaklarına ilişkin olarak getirilen yasal düzenlemeler kapsamında kurulan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı iddialarıyla istinaf başvurusunda bulunularak kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Birinci İdare Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava; .... Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine göre sözleşmeli hemşire olarak görev yapan davacının, KPSS/2018-5 Sağlık Bakanlığının sözleşmeli pozisyonlara yerleştirme sonuçlarına göre yerleştiği Sakarya İli …. Devlet Hastanesine sözleşmeli hemşire pozisyonunda göreve başlatma onayının iptal edilmesine ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 22/01/2019 günlü, 1635 sayılı işleminin iptali ve yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; ''Her ne kadar kural olarak sözleşmeli personellerin sözleşmelerinin fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilmemeleri düzenleme altına alınmış ise de; .... Üniversitesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi uyarınca 01.01.2018 - 31.12.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sözleşme imzalayarak hemşire olarak görev yaptığı anlaşılan davacının, sözleşmesini doğum iznini kullanmak için 10.08.2018 tarihinde feshettiği, iki yıl süre ile doğum iznine ayrıldığı, davacının sözleşmede öngörülen 2018 yılına ait kalan hizmet süresini aylıksız doğum izninde geçirdiği, 2019 yılına ilişkin .... Üniversitesi ile imzalamış olduğu bir hizmet sözleşmesinin bulunmadığı anlaşılmış olup, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 1.maddesinde doğum nedeniyle izne ayrılan sözleşmeli personellerin pozisyonlarının saklı tutulduğu ve istemeleri halinde ayrıldıkları kurumda yeniden hizmete alınacaklarına dair düzenleme ile Anayasa ve yasalarımızda kadınlar lehine yapılan aylıksız doğum izni gibi pozitif düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından doğum izni için verilen dilekçesinin mevzuatta düzenlendiği manada bir fesih olmadığı, başka bir deyişle personellerin yeniden göreve başlamalarının, personellerin bu yönde göstereceği iradeye kadar belirli süre askıda kaldığından atama için öngörülen bir yıllık süre şartının davacıdan beklenilemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmış olup, davacının KPSS/2018-5 sonuçlarına göre yerleştiği Sakarya İli .... Devlet Hastanesine yapılan atamasının iptal edilmesine ilişkin Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün Bakan olurlu 22.01.2019 tarih ve 1635 sayılı işleminde hukuka uyarlık bulunmamıştır.'' gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığı'nın görüşü üzerine Maliye Bakanlığı'nca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmış, aynı maddeye (25/06/2009-5917 S.K./47.mad) 5917 sayılı 47. maddesiyle eklenen fıkra ile; “Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Ek 1. maddesinde: "Doğum, evlat edinme ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur ve istekleri halinde bu personel ayrıldığı kurumunda yeniden hizmete alınır. Ancak yeniden hizmete alınacak sözleşmeli personelin; a) Sözleşmesinin feshi sebebiyle iş sonu tazminatı almamış bulunması, b) Doğum ya da üç yaşını doldurmamış bir çocuğun eşle birlikte veya münferit olarak evlat edinilmesi veyahut sözleşmeli personel olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi nedeniyle hizmet sözleşmesini feshedenlerin, doğum izninin veya evlat edinme nedeniyle kullanılan izninin bitiminden itibaren en geç iki yıl; askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilenlerin ise terhis tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yeniden istihdam edilmek üzere ayrıldığı kurumuna yazılı talepte bulunması gerekmektedir. Kurumlar, yazılı talebi takip eden en geç otuz gün içinde ilgilileri istihdam ederler. Bu madde çerçevesinde yeniden istihdam edilecek personel ile yapılacak sözleşme eski sözleşmenin devamı niteliğindedir. Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez." hükmü yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı 4/B Sözleşmeli Personelinin Yeniden Hizmete Alınması ve Kurum İçi Yer Değişikliğine Dair Yönergenin "Yeniden Hizmete Alınma" başlıklı 5. maddesinde: "Personel, Bakanlık adına sözleşme imzalamaya yetkili amirinden, fesih tarihini de belirterek doğum veya askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesinin feshedilmesini dilekçeyle talep eder. Askerlik sebebiyle fesih talebinde bu tarih, askere sevk tarihini geçemez. Doğum nedeniyle hizmet sözleşmesinin feshi için doğum raporunun aslının veya resmi kurumlarca onaylı bir örneğinin; askerlik nedeniyle hizmet sözleşmesinin feshi için ise, askere sevk belgesinin resmi kurumlarca onaylı bir örneğinin fesih talebini içeren dilekçe ile birlikte sözleşme yapılan kurum veya kuruluşa verilmesi zorunludur. Dilekçede belirtilen fesih tarihi, sözleşmenin fesih tarihi olarak esas alınır. Doğum ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen personelin pozisyonu saklı tutulur. Bu personel yazılı isteği üzerine ayrıldığı görev yerinde yeniden sözleşme yapılarak hizmete alınır. Ancak, yeniden hizmete alınacak personelin; a) Sözleşmesinin feshi sebebiyle iş sonu tazminatı almamış olması, b) Doğum sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilenlerin, ücretli doğum izninin bitiminden itibaren en geç bir yıl; askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilenlerin ise terhis tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yeniden istihdam edilmek üzere ayrıldığı görev yerinin bağlı olduğu il sağlık müdürlüğüne yazılı talepte bulunması gerekir. İlgili il sağlık müdürlüğü, yazılı talebi takip eden yedi işgünü içinde hizmet sözleşmesi yapmak suretiyle personelin göreve başlamasını sağlar. Doğum ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilenler hariç olmak üzere; hizmet sözleşmelerini kendi istekleri ile feshedenler, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmeden Bakanlığa ait sözleşmeli personel pozisyonlarına yeniden atanamazlar. Bu sürenin sonunda yeniden hizmete alınma, 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 3 üncü maddesi hükümlerine tabidir." hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının .... Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesine göre sözleşmeli hemşire olarak görev yapmakta iken, 12/04/2018 tarihinde doğum yapması nedeniyle 10/08/ 2018 tarihi itibariyle doğum nedeniyle 2(iki) yıl süre ile ücretsiz izne ayrılmak istediğine dair dilekçesi üzerine, anılan tarihten itibaren sözleşmesini feshederek davalı idaredeki görevinden ayrıldığı, sonradan verdiği 30/11/2018 ve 21/12/2018 günlü dilekçeler ile 31/12/2018 tarihinden itibaren sözleşmesini yenilemeyeceğini davalı idareye bildirdiği; öte yandan,15/01/2019 günlü, 13/29 sayılı onay ile davacının KPSS/2018-5 sonucuna göre yerleştiği Sakarya İli .... Devlet Hastanesi sözleşmeli hemşire pozisyonuna atamasının yapıldığı, .... Üniversitesi Tıp Fakültesi emrinde sözleşmeli hemşire olarak görev yapmakta iken 10/08/2018 tarihinde hizmet sözleşmesini feshettiğinden bahisle, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, 15/01/2019 günlü göreve başlama onayının 22/01/2019 günlü, 1635 sayılı dava konusu işlemle iptal edildiği anlaşılmıştır.
Sağlık Bakanlığı veya diğer kurumlar bünyesinde sözleşmeli personel olarak çalışanların yapılan personel alımlarına sınırlama olmaksızın başvurmaları ve yerleşmeleri; kurumların sözleşmeli personel istihdamına bağlı planlamalarına, açıktan yeni personel alımına engel olacağı gibi, KPSS'den geçerli puan alıp atama bekleyenlerin istihdamına da engel olacağından, hizmet sözleşmesinin tek taraflı feshedilmesi halinde bir yıl süre ile 4/B'li sözleşmeli personel olarak istihdam edilememelerinin kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden aykırılık taşımadığı, yukarıda anılan yasal düzenlemelerde de açıkça belirtildiği gibi sözleşmesi feshedilen veya kendi isteğiyle sözleşmesini fesheden personelin fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe sözleşmeli personel olarak istihdamlarının mümkün olmaması sebebiyle, 4/B'li bir pozisyonda istihdam edilmekte iken yine 4/B'li bir pozisyona yerleştirilen personelin mevcut sözleşmesini feshetmesi halinde söz konusu yerleştirmeye istinaden sözleşmeli personel olarak istihdamı mümkün bulunmamaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacının sözleşmeli personel olarak görev yapmakta iken doğum yapması nedeniyle sözleşmesini feshettiği, doğum sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin doğum izninin bitiminden itibaren bir yıl içinde istemi halinde ayrıldığı göreve iadesinin gerektiği; ancak, davacı tarafından eski görevine iadesinin değil KPSS/2018-5 sonucuna göre yerleştiği Sakarya İli .... Devlet Hastanesi sözleşmeli hemşire pozisyonunda göreve başlatılma isteminde bulunulduğunun anlaşılması karşısında, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi uyarınca fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden sözleşmeli personel pozisyonunda istihdam edilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu durumda; doğum nedeniyle sözleşmesi kendi isteğiyle feshedilen davacının doğum izninin bitiminden itibaren bir yıl içinde başvurusu halinde ayrıldığı kuruma iadesinin yapılması mümkün olup, 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi uyarınca fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden sözleşmeli personel pozisyonunda farklı bir kamu kurum yada kuruluşunda istihdam edilmesine olanak bulunmadığından, KPSS/2018-5 sonucuna göre yerleştiği Sakarya İli .... Devlet Hastanesi sözleşmeli hemşire pozisyonuna yapılan atamasının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalı idare istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki Sakarya 2. İdare Mahkemesince verilen 30/09/2019 tarih ve E:2019/432, K:2019/623 sayılı kararın kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan 319,50-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf başvuru safhasında davalı idarece yapılan 99,40-TL posta gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, yargılamaya yönelik harçlardan muaf olması nedeniyle davalı idareden tahsil edilmeyen 121,30-TL istinaf başvuru harcının 492 sayılı Yasanın 13/j maddesi uyarınca davacıdan tahsili için mahkemesince ilgili vergi dairesi müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, artan tebligat ücretinin mahkemesince taraflara iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın mahkemesine gönderilmesine kesin olarak, 02/06/2020 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
İstinaf incelemesine konu mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu, bu nedenle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi gerektiği görüşüyle, karara katılmıyorum. (¤¤)