(2709 S. K. m. 40) (2577 S. K. m. 7, 11, 45) (657 S. K. m. 125) (2547 S. K. m. 53)
İSTEMİN ÖZETİ: Gaziantep 1. İdare Mahkemesi'nce verilen 05/03/2020 tarih ve E:2020/116, K:2020/250 Sayılı kararın 2577 Sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinafa konu edilen mahkeme kararının hukuka uygun olduğundan istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi'nce 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, Gaziantep Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü'nde Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/1.C-a maddesi uyarınca brüt aylığından 1/15 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Gaziantep Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü'nün 20/08/2019 tarih ve 45624 Sayılı yazısıyla tebliğ edilen Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Geçici Disiplin Kurulunun 09/08/2019 tarih ve 2019 Sayılı işleminin istemiyle açılmıştır.
İdare mahkemesince; "... Uyuşmazlıkta, davacı hakkında tesis edilen brüt aylığından 1/5 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin davacıya 17.09.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davacının 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca 7 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz etmediği, dolayısıyla 24/09/2019 tarihinde söz konusu disiplin cezanın kesinleştiği, cezanın kesinleştiği tarihi izleyen 41. gün olan 04/11/2019 tarihinde idari işlemin düzeltilmesi istemiyle 2577 Sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında davalı idareye başvurduğu, bu başvurunun işlemeye başlayan dava açma süresini durdurduğu, davalı idarece söz konusu talebin 12.12.2019 tarihinde reddine karar verildiği ve aynı gün davacıya tebliğ edildiği, davacının kalan dava açma süresi olan 19 gün içerisinde ve en son 30/12/2019 tarihine kadar dava açması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 05/02/2020 tarihinde açılan iş bu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır" gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, kendisine disiplin cezası kararının değil bu hususa ilişkin üst yazının tebliğ edildiği, tebliğde Anayasanın 40/2. maddesi gereği işleme karşı başvurulabilecek yasa yolları ve usullerinin belirtilmediği, işleme karşı idareye yaptığı 04/11/2019 tarihli başvurudan sonra Gaziantep 3. İdare Mahkemesinde 2019/537 esas sayılı dosya üzerinden anılan işlemin iptali istemiyle dava açtığı, daha sonra idarece itirazının reddedilmesi üzerine de görülmekte olan davayı açtığı, neticede her iki mahkemece aynı işlem hakkında verilen kararların bir biriyle çelişir mahiyette olduğu belirtilerek mahkeme kararının kaldırılarak işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında; özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde dava açma süresinin altmış gün olduğu, müteakip 2. fıkrasında; idari uyuşmazlıklarda bu sürelerin yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı belirtilmiştir.
Yine 2577 Sayılı Kanun'un "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 5. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükmü yer almaktadır.
2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "İtiraz" başlıklı 53/F maddesinde; "Disiplin cezalarına itiraz edilebilecek amir ve kurullar şunlardır: a) Uyarma ve kınama cezalarına karşı itiraz ilgilinin görevli olduğu birimin disiplin kuruluna, dekanlar için üniversite disiplin kuruluna, rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri için Yüksek Disiplin Kuruluna yapılabilir. b) Aylıktan veya ücretten kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme cezasına karşı itiraz ilgilinin görevli olduğu üniversite disiplin kuruluna, yükseköğretim üst kuruluşlarında görev yapan personel için Yüksek Disiplin Kuruluna yapılabilir. İtiraz süresi, cezanın tebliğ tarihinden itibaren yedi gündür. İtiraz mercileri, itiraz tarihinden itibaren altmış gün içinde karar verir. İtiraz mercileri itirazı kabul ya da reddedebilir. İtirazın kabul edilmesi halinde ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar, ancak ilgili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından kabul gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içerisinde yeni bir işlem tesis edilebilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri irdelendiğinde; ilk bakışta idari işlemlerin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi yahut yeni bir işlem tesis edilmesi talebiyle yapılacak idari itiraz prosedürünü düzenleyen 2577 Sayılı Kanun'un 11. maddesinde yer alan hüküm gereği, idari başvurunun dava açma süresini "durdurduğu" akla gelse dahi bu durumun idari davaya konu olabilecek "kesin" ve yürütülmesi zorunlu işlemlere karşı yapılacak başvurular üzerine açılacak davalar bakımından cari olduğu, oysa ki; konu hakkında 2547 Sayılı Kanun'da yer alan özel düzenleme dikkate alındığında, bir disiplin cezasının kesinleştiğinden söz edebilmek için ya yedi günlük idari itiraz süresinin geçirilmesi ya da süresi içerisinde yapılan itirazın reddi gerektiği, itiraz yoluna başvuru yapılmış olması halinde ise; disiplin cezasının idari açıdan "kesinleşmesini" sağlayan itirazın reddi yolundaki kararın tebliği üzerine 2577 Sayılı Kanun'da öngörülen 60 günlük dava açma süresinin başlayacağı anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Gaziantep Üniversitesi Teknik Bilimler Yüksekokulunda Doktor Öğretim Üyesi olarak görev yapan davacı hakkında, 'bir öğrenci hakkında başlatılan disiplin soruşturmasında soruşturmacı olarak atanmasına rağmen soruşturma yapmadığı' iddiası ile ilgili olarak başlatılan disiplin soruşturması neticesinde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun 125/1.C-a maddesi uyarınca 1/15 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına dair Gaziantep Üniversitesi Teknik Bilimler Yüksekokulu'nun 09/08/2019 tarih ve 2019 Sayılı işleminin tesis edildiği, söz konusu işleme karşı davacı tarafından 04/11/2019 tarihli dilekçeyle itirazda bulunulduğu, itiraz üzerine davalı idarece raportör görevlendirildiği ve görüş sorulduğu, ancak itirazın henüz karara bağlanmadığı, davacının '1/15 oranında aylıktan kesme cezası' ile cezalandırılmasına dair Gaziantep Üniversitesi Teknik Bilimler Yüksekokulu'nun 09/08/2019 tarih ve 2019 Sayılı işleminin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Dairemizce Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin E:2019/537 Sayılı dava dosyasının getirtilerek incelendiği, anılan davaya konu edilen işlem ile görülmekte olan davaya konu edilmiş olan işlemin aynı oluğu, Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin 11/12/2019 tarih, E:2019/537, K:2019/151 Sayılı kararı ile "... Dava konusu olayda, davacı tarafından anılan disiplin cezasına karşı itirazda bulunulduğu, bu itirazı karara bağlanmadan dava açıldığı, henüz itirazın sonuçlanmamış olduğu, 7 günlük süre içinde itiraz edilmeyen disiplin cezalarının kesinleşecek olması, itiraz edilen disiplin cezalarının ise, ancak itiraz mercilerinin bu konuda verecekleri karar üzerine kesinleşecek olması ve cezanın kesinleşmesi halinde ancak dava konusu yapılabilecek olması karşısında; kesinleşmemiş disiplin cezasına karşı açılan bu davada, dava konusu işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir işlem olarak kabulüne olanak bulunmadığı" gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği, kararın istinaf yoluna başvurulmadan kesinleştiği, davacı tarafından 04/11/2019 tarihli dilekçeyle yapılan itirazın reddine ilişkin 12/12/2019 tarihli işlemin aynı gün kendisine tebliğ edilmesi üzerine 05/02/2020 tarihinde görülmekte olan davanın açıldığı, bu durumda, yukarıda yer ver mevzuat ve açıklamalar gereği, disiplin hukukun kendisine özgü usul hükümlerinin ilgili kanun hükümlerinde yer alması nedeniyle, itiraz süresi sonrasında yapılan başvuruların idari yönden kesinleşen disiplin cezası işlemi yönünden 2577 Sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca yapılmış bir başvuru olarak görülemeyeceği, ancak Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin 11/12/2019 tarih, E:2019/537, K:2019/151 Sayılı kararı ile aksi yönde karar verilmişse de, kararın kesinleşmiş olması nedeniyle, yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin tebliğinden sonra altmış günlük genel dava açma süresi içerisindeki 05/02/2020 tarihinde açılan görülmekte olan davadaki talebin, Gaziantep 3. İdare Mahkemesi kararının uygulanması mahiyetinde olduğunun somut olaya mahsus olarak kabul edilmesi gerektiği, aksi halde mahkeme kararı gereği, yapılan itirazın sonuçlanmasını müteakip süresi içerisinde dava açmış olan davacının mahkemeye erişim, dolayısıyla da adil yargılanma hakkının ihlaline yol açılabileceğinden görülmekte olan davanın süresi içerisinde olduğunun kabulü gerekmiştir.
Belirtilen durum karşısında, mevzuata uygunluğu yönünden yargısal denetiminin yapılması mümkün olan dava konusu işleme karşı açılan bu davanın, süre aşımından reddi yönünde verilen istinafa konu kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüyle Gaziantep 1. İdare Mahkemesi'nce verilen 05/03/2020 tarih ve E:2020/116, K:2020/250 Sayılı kararının kaldırılmasına, dava dosyasının 2577 Sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine, mahkemesince yeniden bir karar verileceğinden bu aşamada yargılama giderleri yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, 13/07/2020 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)