(2577 S. K. m. 7, 10) (Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği m. 31)
İSTEMİN ÖZETİ: İzmir İli, Buca İlçesi, ..... Mahallesi, 32 pafta, 7265 ada, 18 parsel sayılı taşınmazın yeşil alan kullanım kararının kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Buca Belediye Başkanlığının 25.06.2019 günlü, 2393 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; davacının 10.06.2019 günlü başvurusunun plan değişikliği yapılmasına ilişkin bir plan teklifi olarak kabul edilmesinin olanaklı olmadığı, zira davacının başvurusunun yeşil alan kullanım kararı yerine hangi kullanım kararı getirilmesi gerektiğine ilişkin olarak herhangi bir açıklama içermediği, davacının başvurusunun, bir an için plan teklifi olarak değerlendirilse bile, başvurusu ekinde Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 31. maddesinde zikredilen hiçbir belgeye de yer vermemesi karşısında, 2577 sayılı Yasanın 10.maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olarak kabulüne de olanak bulunmadığı, bu şekilde yapılan başvurunun söz konusu plan değişikliğine ilişkin dava açma süresini yeniden canlandırmayacağı, davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine yasal olanak bulunmadığı gerekçesiyle, davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar veren İzmir 1. İdare Mahkemesinin 25/06/2020 günlü, E.2019/1028, K:2020/716 sayılı kararının; dava konusu plan değişikliğinin ilan edilmediği, ilan şartı gerçekleşmediği sürece dava açma süresinin işlemeye başlamayacağı, bu nedenle verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Dava konusu uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının birbiriyle uyumlu olduğu, idari işlemin ve mahkeme kararının yasal ve yerinde olduğu, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdari Dava Dairesince dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, İzmir İli, Buca İlçesi, ..... Mahallesi, 32 pafta, 7265 ada, 18 parsel sayılı taşınmazın yeşil alan kullanım kararının kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Buca Belediye Başkanlığının 25.06.2019 tarih ve 2393 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmü, aynı Kanun'un 10. maddesinde ise; "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler, altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait İzmir İli, Buca İlçesi, ..... Mahallesi, 32 pafta, 7265 ada, 18 parsel sayılı taşınmazın, 26/04/1984 onay tarihli Buca 1. Etap Revizyon Uygulama İmar Planında "konut alanı", "yol" ve "yeşil alan" kullanımında kaldığı, 04/05/1988 onay tarihli Buca 1. Etap Revizyon Uygulama İmar Planında da aynı kullanım kararının getirildiği ve planın 29/08/1998 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından onaylandığı, ardından 23/10/1990 günlü, 233 sayılı Buca Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen uygulama imar planı değişikliğinin İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından, 27/09/1991 tarihinde, 11 sayılı parsel için yürürlükteki imar planı ile getirilmiş olan yapılaşma koşulunun korunması ve 18 sayılı parselin güneyinde yer alan yeşil alan ve yanındaki boş taşınmaz ile birleştirilmesi koşulu getirilmesi suretiyle değiştirilerek onaylandığı, 18 sayılı parselin yürürlükte bulunan 1/5000 ölçekli Buca Nazım İmar Planı Revizyonunda kısmen "orta yoğunlukta konut alanı", kısmen "yeşil alan"da kaldığı, davacı tarafından Buca Belediye Başkanlığı'na 10/06/2019 günlü dilekçe ile yapılan başvuruda taşınmazına getirilen yeşil alan kullanım kararının daha önce verilen yargı kararına uygun olarak değiştirilmesinin talep edildiği, "yargı kararının 29/08/1988 onay tarihli Buca 1. Etap Revizyon Uygulama İmar planının davayı açan üçüncü kişilerin parselleriyle ilgili bölümünün iptaline ilişkin olduğu, ancak daha sonra 23/10/1990 günlü, 233 sayılı Buca Belediye Meclis kararı ile kabul edilen uygulama imar planı değişikliğinin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca 27/09/1991 tarihinde değişiklikle onaylandığı ve davacıya ait 18 sayılı parselin bir kısmının söz konusu 1/1000 ölçekli uygulama planı değişikliği onama sınırı içinde bulunduğu ve planın halen yürürlükte olduğu" gerekçesiyle davacının başvurusunun 25/06/2019 günlü, 2019/115-2393 sayılı işlem ile reddedildiği, bunun üzerine davacı tarafından 05/07/2019 gününde verilen dilekçe ile "ret" yazısında belirtilen 27/09/1991 onay tarihli plan değişikliğinin ilan edilip edilmediğinin ya da ilgililere tebliğ edilip edilmediğinin sorulduğu, bu dilekçeye davalı idarece verilen 10/07/2019 günlü, 2596 sayılı yanıtta, imar planı değişikliğinin ilgililere tebliğine ilişkin belgelerin İmar ve Şehircilik Müdürlüğü kayıt ve arşivinden sorulması gerektiğinin bildirildiği, bu kez davacı tarafından aynı istemle 08/08/2019 günlü dilekçe ile İmar ve Şehircilik Müdürlüğüne yapılan başvuru üzerine verilen 19/08/2019 günlü, 2997 sayılı cevabi yazıda davacıya imar planı değişikliğine ilişkin tebliğ ya da ilan evraklarının gönderilemediği, davacı tarafından 25/06/2019 günlü, 2019/115-2393 sayılı işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen yasa hükmü uyarınca, ilgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlemin tesis edilmesi istemiyle 2577 sayılı Yasa'nın 10. maddesi kapsamında her zaman idareye başvuruda bulunabileceği açık olup, davacının 10/06/2019 tarihinde yapmış olduğu başvuru incelendiğinde, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile getirilen yeşil alan kullanım kararının iptali istemli dilekçenin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10.maddesi uyarınca imar planında değişiklik yapılmasını içeren bir başvuru olduğu, dava açma süresinin de bu kapsamda belirlenmesi gerektiği açıktır.
Diğer taraftan, İdare Mahkemesince uyuşmazlığın esasının incelenmesine geçilmesinden sonra; davacının başvurusunun, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 31. maddesi kapsamında mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi suretiyle karar verileceği de tabiidir.
Bu durumda, davalı idareye 10/06/2019 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açma süresi içinde 02/09/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı ve dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İzmir 1. İdare Mahkemesi'nin 25/06/2020 günlü, E:2019/1028, K:2020/716 sayılı kararının kaldırılmasına, dava dosyasının anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, Mahkemece verilecek kararla birlikte istinaf ve temyiz yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 2577 sayılı Yasanın 45.maddesinin 5.fıkrası uyarınca kesin olmak üzere 19/11/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)