(2577 S. K. m. 11, 15, 45, 49) (5442 S. K. m. 9) (222 S. K. Geç. m. 1) (6360 S. K. Geç. m. 1)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı idareler vekili tarafından, mülga Manisa İl Özel İdaresi Tüzel Kişiliğine ait Manisa İli, Şehzadeler İlçesi, ……… Mahallesi 102 ada, 6 parselde kayıtlı taşınmazın Manisa Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun 19.03.2014 tarih ve 33 sayılı kararı ile Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devrine ilişkin işlemin iptal edilerek, anılan taşınmazın Maliye Hazinesine devri ile Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edilmesi istemiyle yapılan 20.06.2019 tarih ve 11826376 sayılı Manisa İl Milli Eğitim Müdürlüğü başvurusunun reddine ilişkin Manisa Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun 31.01.2020 tarih ve 335 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; Uyuşmazlığın çözümü için, öncelikle işbu davaya konu edilen iptali istenilen Komisyonun 31.01.2020 tarihli işleminin tesisine dayanak teşkil eden 20.06.2019 günlü başvurunun hukuki mahiyetinin değerlendirilmesinin gerekmektedir. Bu bağlamda yapılan değerlendirme ise 20.06.2019 tarihli Manisa İl Milli Eğitim Müdürlüğü başvurusunun (dava dilekçesinde de açıkça belirtildiği üzere) 19.03.2014 tarih ve 33 sayılı toplantısında alınan "(mülga) Manisa İl Özel İdaresi Tüzel Kişiliğine ait Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, ….. Mahallesi 102 ada, 6 parselde kayıtlı taşınmazın Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devrine" ilişkin Komisyon kararının "kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının, işlemi yapmış olan makamdan" istenilmesi mahiyetindedir. Anılan başvurunun 19.03.2014 tarihindeki mevcut olmayan yeni bir hukuki düzenlemeye ya da yeni bir hukuksal olgu nedeniyle yapılmadığı, yine dava konusu işlemde 19.03.2014 günlü kararda değişiklik yapılmasını gerektirecek hukuki bir durum olmadığı gerekçesiyle reddedildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işleme dayanak teşkil eden başvurunun 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olduğunun anlaşıldığı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılan başvurular üzerine tesis edilen idari işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda, -iptali istenilmemiş olsa dahi- itiraz edilen ve asıl işlem mahiyetindeki ilk işlem olan 19.03.2014 tarihli karara karşı 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılan başvuru üzerine tesis edilen Komisyonun 31.01.2020 tarihli kararının iptali istemiyle açılan davada, evleviyetle 19.03.2014 tarihli işlemin hukuki irdelemesinin yapılması gerektiği, somut olayın, mevzuatın ve yapılan açıklamaların birlikte değerlendirilmesi neticesinde; Manisa Valiliği bünyesinde oluşturulan ve Manisa Valiliğinde görev yapan Vali Yardımcısı, Defterdar Yardımcısı, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri, İl Planlama ve Koordinasyon Müdürü, İl Mahalli İdareler Müdürü ile Manisa Belediye Başkan Yardımcısının bulunduğu Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunca "(mülga) Manisa İl Özel İdaresi Tüzel Kişiliğine ait Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, …….. Mahallesi 102 ada, 6 parselde kayıtlı taşınmazın Manisa Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devrine" ilişkin Manisa Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun 19.03.2014 tarih ve 33 sayılı kararının "oy birliğiyle" kabul edildiği ve davacı idarelerin anılan tarihte 5442 sayılı Kanunun 9/1. maddesi uyarınca "temsilcisi" statüsünde olan Manisa Valisince 26.03.2014 tarihinde onaylanmış oluşu ile; Milli Emlak Müdürlüğü'nün günümüzde davacılardan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na 26/03/2014 tarihinde ise davacılardan Hazine ve Maliye Bakanlığı'na (o dönemde Maliye Bakanlığı'na) bağlı olduğu ve gerek komisyon kararında Maliye Bakanlığı adına Defterdar Yardımcısının taşınmazın devri kararına katılması; gerekse bu komisyon kararının Manisa Defterdarlığı Milli Emlak Müdürlüğü'ne tebliğ edilmiş olması ve bu karara karşı dava açılmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, tekemmül eden kararın hukuki irdelemesinin yapılmasında ve dolayısıyla işbu davanın görüm ve çözümünde davacı idarelerin ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varıldığı, öte yandan, davacı idareler tarafından, kendilerini hukuken temsil etme yetkisi bulunan Vali tarafından tesis edilmiş olan ve bu bağlamda dava açma ehliyetinin bulunmadığı 19.03.2014 günlü işleme karşı, bu karardan çok sonra, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca idari başvuruda bulunulması, akabinde bu başvuru üzerine alınan yeni kararda Komisyon Üyeleri Milli Emlak Müdürü ve İl Milli Eğitim Şube Müdürü tarafından muhalefet oyu kullanılmış olmasının, 19.03.2014 tarih ve 33 sayılı karara karşı dava açma ehliyeti olmayan davacı idarelere, anılan kararının kaldırılmasına yönelik başvurunun reddine ilişkin olarak alınan Komisyonun 31.01.2020 tarih ve 335 sayılı kararının iptali istemiyle açılan işbu davada dava açma ehliyeti kazandırmayacağı, nitekim Danıştay Sekizinci Dairesinin 29.12.2015 tarih ve E:2015/1477, K:2015/13094 sayılı kararı ile 28.4.2016 tarih ve E:2016/4507, K:2016/4480 sayılı kararlarının da bu yönde olduğu gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 15/1-a bendi hükmü uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine karar verenManisa1.İdareMahkemesi'nin 22/04/2020 gün ve E:2020/257, K:2020/281 sayılı kararının; 222 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesi göz önüne alındığında dava konusu taşınmazların Maliye Hazinesi adına devredilmesinin gerektiği, 6360 sayılı Yasanın geçici 1. maddesi uyarınca Defterdarın paylaştırma komisyonu tarafından alınan karardaki katılımı bir tüzel kişiliğin temsilcisi olmasından kaynaklanmakta olup ortaya koyduğu iradenin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'nı temsil etmesinin kabul edilemez olduğu, davacı İdarelerin ayrı ayrı dava açma ehliyeti bulunan Bakanlıklar olup komisyon kararına karşı dava açmalarında kişisel, güncel ve meşru birer çıkarları olmakla iptal davası açmalarında ehliyetlerinin bulunduğu, Manisa ilinde bulunan ve 6360 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri, köy tüzel kişilikleri ve belde belediyelerinin mülkiyetinde iken Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca ilgisi nedeniyle (222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile kullanım hakkı Milli Eğitim Bakanlığına ait olan) Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edilmek üzere Hazineye devri gereken ancak ilgisi olmadığı halde belediyelere devri yönünde alınan kararlara istinaden belediyeler adına tescil edilen taşınmazlara ilişkin olarak, alınan hatalı kararların düzeltilmesi amacıyla Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonlarından "alınan kararların yeniden değerlendirilmesinin ve hatalı tesis edilen işlemlerin düzeltilmesinin istenilmesi", idari yazışmalar sureti ile sorunun çözülememesi halinde gerekli işlemlerin yapılmasının talimatlandırıldığı, davaya konu taşınmazların tapu kaydında "Milli Eğitim Bakanlığı'nın muvafakati alınmadıkça satılamaz ve başka hizmetlere tahsis olunamaz." şerhi bulunduğu ileri sürülerek, istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: 6360 sayılı Kanun kapsamında taşınmazlar devredilirken önem arz eden hususun kurumun devredilecek taşınmazla olan ilgisi ve taşınmazın fiilen kullanım durumu olduğu, taşınmazın fiili kullanım durumuna göre ilgisi gereği Manisa Büyükşehir Belediye'sine devrini gerçekleştiren ve dava konusuna dayanak teşkil eden Manisa Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun 19/03/20114 tarih ve 33 karar sayılı kararında ve anılan taşınmazın Maliye Hazinesi'ne devri ile Milli Eğitim Bakanlığı'na tahsis edilmesi istemiyle yapılan 20/06/2019 tarih ve 11826376 sayılı Manisa İl Milli Eğitim Müdürlüğü başvurusunun reddine ilişkin Manisa Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun 31/01/2020 tarih ve 335 sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, yapılan istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların istinaf yolu ile incelenip kaldırılmaları, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 2. fıkrasının göndermede bulunduğu aynı kanunun 49. maddesinin 2. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
Manisa 1. İdare Mahkemesi'nin 22/04/2020 gün ve E:2020/257, K:2020/281 sayılı kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacıların istinaf başvurularının reddine, aşağıda dökümü yapılan yargılama giderlerinin başvuran üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın mahkemesince başvurana iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrasına göre kesin olarak, 05/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)