(2709 S. K. m. 2, 8, 123) (2577 S. K. m. 45, 46)
İSTEMİN KONUSU: İstanbul 10. İdare Mahkemesi'nin 22/11/2019 tarih ve E:2018/2446, K:2019/2296 Sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Maltepe İlçesi, .... Mahallesi, 15539 ada, 3 parsel ile 15595 ada, 5 parsel sayılı taşınmazlar arasında kalan alanın, kadastral plan ve imar planlarına göre yol alanında kaldığından ve belediyece yol çalışması planlandığından bahisle 05.12.2018 tarihli işlem ile tebliğ edilen taşınmazın tahliye edilmesine ilişkin 01.10.2018 tarih ve 905217 Sayılı Maltepe Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti : İstanbul 10. İdare Mahkemesi'nin 22/11/2019 tarih ve E:2018/2446, K:2019/2296 Sayılı kararı ile; " .... dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "yol" alanında kaldığı, dolayısıyla dava konusu taşınmazın işgalli bulunan yapı hüviyetinde olduğu, işgalli kısımlarının kaldırılması yönünde davacıya tebligat yapıldığı, söz konusu yapıya ait tapu kaydı, yapı ruhsatı, iskan belgesi vs. gibi belgelerin bulunmadığı " gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davacı tarafından; dava konusu taşınmazın kendi adına tescil edilmesi talebiyle Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın sonucu beklenmeksizin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunduğu ileri sürülerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 Sayılı Kanun'un 19. maddesiyle değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
KARAR: 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 4. fıkrasında; Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." 6. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükümleri yer almaktadır.
İstinaf başvurusu; İstanbul İli, Maltepe İlçesi, .... Mahallesi, 15539 ada, 3 parsel ile 15595 ada, 5 parsel sayılı taşınmazlar arasında kalan alanın, kadastral plan ve imar planlarına göre yol alanında kaldığından ve belediyece yol çalışması planlandığından bahisle 05.12.2018 tarihli işlem ile tebliğ edilen taşınmazın tahliye edilmesine ilişkin 01.10.2018 tarih ve 905217 Sayılı Maltepe Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılan davada; davanın reddine karar veren İstanbul 10. İdare Mahkemesi'nin 22/11/2019 tarih ve E:2018/2446, K:2019/2296 Sayılı kararının davacı tarafından kaldırılması istemine ilişkindir.
Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu ifade edilmektedir. Hukuk devletinin gereklerinden biri de İdarenin Kanuniliği ilkesidir. Nitekim Anayasanın 8. maddesinde; "Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir." hükmü; 123. maddesinin 1. fıkrasında ise; "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
İdarenin kanuniliği ilkesi gereğince her idari işlemin yasal dayanağının bulunması gereklidir. Farklı kanunlarda, birbirinden farklı olaylar ve bu olaylara uygulanacak farklı usuller öngörülmüştür. Dolayısıyla idarelerce bir işlem tesis edilirken, bu işlemin dayanağı yasal düzenlemenin somut olarak belirtilmesi, yargı yerince de bu husus dikkate alınarak bir inceleme yapılması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul İli, Maltepe İlçesi, .... Mahallesi, 15539 ada, 3 parsel ile 15595 ada, 5 parsel sayılı taşınmazlar arasında kalan alanın, kadastral plan ve imar planlarına göre yol alanında kaldığından ve belediyece yol çalışması planlandığından bahisle 05.12.2018 tarihli işlem ile tebliğ edilen taşınmazın tahliye edilmesine ilişkin 01.10.2018 tarih ve 905217 Sayılı Maltepe Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı; İdare Mahkemesince, 2886 Sayılı Kanun'un tahliyenin mahallin mülki amiri tarafından gerçekleştirilmesine ilişkin hükümlerinin, 2886 Sayılı Kanun uyarınca imzalanan sözleşme uyarınca ilgili tarafından süresi içinde tahliye edilmemesi durumunda uygulanacağı, mahallin mülki amirin yetkisinin taraflara arasında kira akdinin bulunduğu durumlara münhasır olduğu, 2886 Sayılı Kanun uyarınca kira ilişkisinin bulunmadığı işgal durumlarında ise kendi bünyelerinde zabıta adı altında kolluk kuvveti bulunan belediyeler için bu hükmün uygulanmasının zorunlu olmadığından, yürürlükteki imar planında yol alanında kalan ve üzerinde ruhsatsız olarak inşa edilen yapıların, imar planının uygulanması çerçevesinde tahliyesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu işleme yönelik herhangi bir yasal dayanağın belirtilmemesi nedeniyle işlemin ilgili mevzuatta öngörülen usule ve hukuka uygun olarak tesis edilip edilmediğinin incelenemeyeceği açık olup, İdarece verilen savunmada da işlemin herhangi bir kanuni dayanağının gösterilmediği, bu nedenle uygulanan işlemin hangi mevzuat hükmü uyarınca tesis edildiğinin belirlenemediği göz önüne alındığında, İdarece tesis edilen işlemlerin Anayasa ve kanun hükümleri uyarınca belirli olması ve kanuni dayanağının bulunması gerektiği halde, bu kurala uyulmaksızın tesis olunan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1-)2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE,
2-) İstanbul 10. İdare Mahkemesi'nin 22/11/2019 tarih ve E:2018/2446, K:2019/2296 Sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-)Dava konusu işlemin İPTALİNE,
4-)Aşağıda dökümü gösterilen 220,05-TL ilk aşama yargılama gideri ile 243,40-TL İstinaf yargılama giderinin toplamı olan 463,45-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5-)Artan posta giderinin mahkemesince istinaf isteminde bulunana iadesine,
6-)2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45.maddesinin 6.bendi gereğince kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemesine gönderilmesine,
SONUÇ: 7-)Aynı Kanun maddesi uyarınca kesin olarak 08/07/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)