(2577 S. K. m. 16, 31, 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 02/06/2020 günlü ve E:2020/295, K:2020/566 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
CEVABIN ÖZETİ: Cevap verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince dava dosyası 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; Samsun ili, İlkadım İlçesi, ….. Mahallesi, 3918 ada, 1 parsel sayılı, davacıların hissedarı oldukları taşınmazın imar planında okul alanı olarak belirlenmesine rağmen uzun yıllar kamulaştırılmaması nedeniyle, mülkiyet haklarının kısıtlanmasından kaynaklanan zarara karşılık taşınmaz değeri olarak 77.945,25,00-TL ek tazminatın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 02/06/2020 günlü, E:2020/295, K:2020/566 sayılı kararıyla; Samsun 1. İdare Mahkemesinin E:2018/1759 sayılı dosyasına kayıtlı davanın 10/12/2018 tarihinde; bakılmakta olan davanın ise, 18/03/2020 tarihinde açıldığı, sonraki dava olan işbu dava ile halen derdest olan Samsun 1. İdare Mahkemesinin E:2018/1759 sayılı dosyasına kayden açılan davanın taraflarının, konusunun ve sebebinin aynı olduğu görüldüğünden, derdestlik nedeniyle işbu davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Davacılar tarafından; Samsun 1.İdare Mahkemesinde açılan davada hazırlanan bilirkişi raporuna hem itiraz ettikleri hem de bilirkişi raporundaki miktar üzerinden ıslah hakkını kullandıkları, itiraz üzerine alınan ek bilirkişi raporu ile ilk rapor arasındaki farka yönelik Samsun 1. İdare Mahkemesinde ikinci kez ıslah haklarının bulunmaması nedeniyle aradaki farkın bu davada tazminata konu edildiği, her iki davada istenilen tazminatın aynı olmaması nedeniyle derdestlik bulunmasına olanak bulunmadığı ileri sürülerek anılan karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmakta ve kararın kaldırılması istenilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda; "derdestlik" konusu düzenlenmemiş ve Kanunun 31. maddesinde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ve onun yerine çıkarılan Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte, tarafları ve konusu aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun saptanması halinde, usul hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmadığı olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmektedir.
Derdestlik durumunun ortaya çıkması için; konusu ve tarafları aynı olan davanın iki kere açılmış olması ve birinci davanın görülmekte (derdest) olması, şartları birlikte gerçekleşmelidir. Diğer bir anlatımla davaların aynı dava olarak kabul edilebilmesi için; davaların taraflarının, konularının, dava konusu işlemlerin hukuki sebeplerinin aynı olması ve her ikisinin de görülmekte olan dava olması koşulları gerçekleşmelidir.
Davaların tarafı ve sebebi aynı, konusunun farklı olması durumunda derdest davadan söz edilemez.
Dosyanın incelenmesinden; uyuşmazlığa konu taşınmaza kamulaştırılmasız el atıldığından bahisle uğranılan zarara karşılık şimdilik 25.000,00 TL tazminatın ödenmesi istemiyle Samsun 1. İdare Mahkemesinin E:2018/1759 sayılı dosyasında açılan kayıtlı davada; mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda taşınmazdaki davacılar hissesinin toplam değerinin 138.907,05 TL olarak hesaplandığı, davacılar tarafından 30/12/2019 tarihli dilekçe ile bu miktar üzerinden miktar artırımı yapıldığı, 16/01/2020 tarihli dilekçe ile de bilirkişi raporuna itiraz edildiği, mahkemece itiraz üzerine alınan ek bilirkişi raporunda davacılar hissesine isabet eden toplam zararın daha yüksek belirlendiği belirtilerek bilirkişi raporu ile ek bilirkişi raporu arasında oluşan ve Samsun 1.İdare Mahkemesinin E:2018/1759 sayılı dosyasında dava konusu edilmeyen farka karşılık 77.945,25 TL tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; ilk olarak davacılara ait taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı ileri sürülerek açılan tazminat davasında bilirkişi raporu ve tespit edilen bedele yönelik beyan ve itirazların sunulması için verilen ara kararı süresi içinde rapora itiraz edildiği ve miktar artırımında bulunulduğu, ancak miktar artırımı sonrası alınan ek bilirkişi raporu ile daha yüksek miktarda zarar hesaplandığı belirtilerek ve 2577 sayılı Kanun'un 16/4.maddesinde ikinci kez miktar artırımı olanağı tanınmadığı gerekçesiyle bu davanın açıldığı anlaşılmakta olup, Samsun 1. İdare Mahkemesinin E:2018/1759 sayılı dosyasında tazminata konu edilenden daha fazla zarara uğranıldığı iddiasıyla yeni bir dava açıldığından, derdest bir davadan söz edilemeyecektir.
Bu durumda, konusu farklı iki dava bulunduğundan, davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddi yolunda verilen istinafa konu mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 02/06/2020 günlü ve E:2020/295, K:2020/566 sayılı kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmak suretiyle yeniden incelenerek bir karar verilmek üzere Mahkemesine iadesine, bu karar üzerine Mahkemesince yeni verilecek kararda yargılama giderleri hüküm altına alınacağından, bu aşamada yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 sayılı Kanunun 45/5. maddesi uyarınca kesin olarak, 30/10/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)