İSTEMİN ÖZETİ: İzmir İli, Bornova İlçesi, ... Mahallesi, 143 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin olarak hazırlanan ve (mülga) 644 sayılı KHK ve 3194 sayılı Yasanın 9.maddesi uyarınca 16.4.2018 gününde Bakanlıkça onaylanan 18.04.2018-18.05.2018 tarihleri arasında ilan edilen 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, davaya konu planların İzmir 3. İdare Mahkemesinin 20.11.2019 günlü, E:2018/1059, K:2019/1517 sayılı kararıyla iptaline karar verildiği gerekçesiyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda İzmir 4. İdare Mahkemesi'nce verilen 15/01/2020 günlü, E:2018/1017, K:2020/69 sayılı kararın, davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca; atıf yapılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabul edilmesi halinde bu kararın da kaldırılması gerekeceği, davalı yanında müdahil Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca; atıf yapılan mahkeme kararının İzmir 3. İdari Dava Dairesinin E:2020/2, K:2020/347 sayılı kararı ile kaldırıldığı, dayanak mahkeme kararının hukuken ortadan kalktığı, diğer (davalı idare yanında) müdahil S.S. ... İş Merkezi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifince; dayanak mahkeme kararının İzmir 3. İdari Dava Dairesinin E:2020/2, K:2020/347 sayılı kararı ile kaldırıldığı ileri sürülerek istinaf yolu ile kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdari Dava Dairesince, dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden müdahil Toplu Konut İdaresi Başkanlığının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
Dava, İzmir İli, Bornova İlçesi, ... Mahallesi, 143 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alana ilişkin olarak hazırlanan ve (mülga) 644 sayılı KHK ve 3194 sayılı Yasanın 9.maddesi uyarınca 16.4.2018 gününde Bakanlıkça onaylanan 18.04.2018-18.05.2018 tarihleri arasında ilan edilen 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince karar verilmesine yer olmadığı yolundaki istinafa konu karara dayanak alınan ve iş bu davanın da konusunu oluşturan, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planına karşı dava dışı üçüncü şahıslar tarafından İzmir 3. İdare Mahkemesinin E:2018/1059 sayısına kayden açılan davada, "dava konusu işlemlerin iptali" yolunda verilen 20.11.2019 günlü, K:2019/1517 sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, Dairemizce yapılan inceleme sonucunda verilen 03.06.2020 günlü, E:2020/2, K:2020/347 sayılı karar ile "...Uyuşmazlıkta, 24/03/2016 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, İzmir 4. İdare Mahkemesinin, 14/03/2018 tarih, E:2016/1274, K:2018/27 sayılı kararı ile iptaline hükmedilmesinin akabinde hazırlanarak 18.04.2018-18.05.2018 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı anlaşılan dava konusu planlarda yeşil alan kullanımına ayrılan alan ile İzmir 4. İdare Mahkemesince iptaline hükmedilen 24.3.2016 onaylı planlarda yeşil alan kullanımına ayrılan alanın karşılaştırılması amacıyla Dairemizce yapılan ara kararlar üzerine dosyaya sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, 24.03.2016 onay tarihli planlarda yeşil alan miktarı 25.915 m² olarak ayrılmış iken, dava konusu planlarda 30.254 m² ye çıkarıldığı, anılan artışın daha önce mahkemelerce iptal edilen imar planlarında yer alan akaryakıt, lpg ve servis istasyonu alanı ve ticaret alanlarının küçültülmesi ve toplu işyerleri alanının doğusunda bulunan 10 metrelik imar yolunun 3 metrelik bölümünün park alanına ilave edilmesi suretiyle gerçekleştirildiği, dolayısıyla yargı kararlarının gereklerinin yerine getirildiği sonucuna ulaşıldığı, bununla birlikte, İdare Mahkemesince, davacı tarafından ileri sürülen iddialar arasında da yer alan, askeri alandan çıkarılan alanların ancak sosyal donatı alanı olarak değerlendirilebileceği doğrultusunda yer alan düzenlemelere rağmen, dava konusu plan kapsamında bu alanda önerilen Toplu İşyeri, Ticaret, Akaryakıt+LPG Servis İstasyonu Alanı şeklinde getirilen kullanım kararlarının mevzuatta tanımlanan sosyal altyapı alanları kapsamının dışında kalması yönünden, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu planların iptaline karar verilmiş ise de, dava konusu taşınmazın 09.12.2007tarihinde TOKİ'ye devredildiği, Orgeneral Cemal Gürsel Kışlasının askeri Güvenlik Bölgesi sınırları dışına çıkarıldığı, Milli Savunma Bakanlığı tarafından gönderilen yazıda, yapılan çalışmaların askeri açıdan sakınca yaratmayacağı yönünde görüş bildirildiği; Mahkemece dayanak alınan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni plan notunun, 2012 tarihli olduğu, dava konusu planlar açısından üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında dava konusu taşınmaz için "konut dışı kentsel çalışma alanları" ve 2. Ve 3. Derece Merkezler" alan kullanımları öngörüldüğü, ayrıca dava konusu alanın, tüm planlama dönemlerinde konut dışı kentsel çalışma alanı kullanımına ayrıldığı, planlama gerekçesinin bir yandan üst ölçekli plan kararları ile uyumun sağlanması, diğer yandan alandaki askeri kullanımın sona ermesi ile bölgenin kentte ihtiyaç duyulan yeni kullanım alanlarına tahsis edilmesi olduğu hususları da göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu planlarda, anılan plan notu da dahil olmak üzere, 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planına aykırılığının bulunmadığı anlaşıldığından, İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği, bu durumda; uyuşmazlığa konu işlemin, davalı idare tarafından, yargı kararlarının uygulaması amacıyla, yeşil alan miktarının 30.254 m²ye çıkarılması suretiyle ve yargı kararlarına uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu planlarda hukuka aykırılık, aksi yönde gerekçe ile verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı...." gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 20.11.2019 günlü, E:2018/1059 K:2019/1517 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, Dairemizin yukarıda anılan kararındaki gerekçeler de gözönünde bulundurularak mahkemece işin esası yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmesini teminen dosyanın mahkemesine iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurularının kabulüne, İzmir 4. İdare Mahkemesinin 15/01/2020 günlü, E:2018/1017, K:2020/69 sayılı kararının kaldırılmasına, dava dosyasının anılan idare mahkemesine gönderilmesine, Mahkemece verilecek kararla birlikte istinaf yargılama giderleri de hüküm altına alınacağından, bu hususta ayrıca hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 2577 sayılı Yasanın 45.maddesinin 5.fıkrası uyarınca kesin olmak üzere, 04/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)