(3071 S. K. m. 5) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Kütahya İli, ..... adresinde ..... isimli iş yerinin sahibi olan davacı tarafından, iş yerinin Tütün Mamülü İçilen İşyerine Ait Alan/Alanlara Sunum Uygunluk Belgesi alınması ve Bu Yerlerin İşletilmesinde Uyulması Gerekli Hususlar Hakkındaki Tebliğin 4. maddesinde belirtilen şartları taşıdığına ilişkin uygunluk belgesinin tarafına verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair Kütahya Belediye Başkanlığı Sağlık İşleri Müdürlüğü'nün 03/10/2019 tarih E.15536 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; davacı tarafından, Tütün Mamülü İçilen İşyerine Ait Alan/Alanlara Sunum Uygunluk Belgesi Alınması istemiyle yetkisiz Kütahya Belediyesi Başkanlığı'na yapılan başvuruya ilişkin dilekçenin, 3071 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca itiraz hakkında karar vermekle yetkili ilgili kuruma gönderilmesi ve davacının başvurusunun bu kurumca karara bağlanması gerekirken, davacının başvurusunun bu konuda yetkisi bulunmayan Kütahya Belediye Başkanlığı Sağlık İşleri Müdürlüğü tarafından reddedilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup, dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar veren Kütahya İdare Mahkemesi'nin 02/06/2020 gün ve E:2019/700, K:2020/295 sayılı kararının; usul ve yasaya aykırı olduğu, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca mesafe ölçüm belgesinin idarelerince düzenlendiği, davacı tarafça yapılan başvuru üzerine gerekli incelemeler yapılıp işlem tesis edildiği, idarelerine yapılan bir ruhsat başvurusu bulunmadığı, idarelerince düzenlenmesi istenilen idari davaya konu edilemeyecek nitelikte olan mesafe ölçüm belgesi olduğu, Mahkemenin hatalı değerlendirme yaparak karar verdiği ileri sürülerek, istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, Kütahya İli, ..... adresinde ..... isimli iş yerinin sahibi olan davacı tarafından, iş yerinin Tütün Mamülü İçilen İşyerine Ait Alan/Alanlara Sunum Uygunluk Belgesi alınması ve Bu Yerlerin İşletilmesinde Uyulması Gerekli Hususlar Hakkındaki Tebliğin 4. maddesinde belirtilen şartları taşıdığına ilişkin uygunluk belgesinin tarafına verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine dair Kütahya Belediye Başkanlığı Sağlık İşleri Müdürlüğü'nün 03/10/2019 tarih ve E.15536 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Nargilelik Tütün Mamulü İçilen İşyerine Ait Alan/Alanlara Sunum Uygunluk Belgesi Verilmesi ile Bu Yerlerin İşletilmesinde Uyulması Gereken Hususlar Hakkında Tebliğ'in 4. maddesinin birinci fıkrasında; nargile sunumu yapmak isteyen işyerlerinin hangi şartlara sahip olması gerektiği ve ancak şartlara sahip olan işletmelere mesafe uygunluk belgesinin verileceği belirtilmiş olup, maddenin ikinci fıkrasında; ''Birinci fıkrada belirtilen şartların uygunluğu, nargilelik tütün mamulü içimi yapılacak işyerlerinin faaliyete geçmesi için gerekli olan işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merci tarafından tespit edilerek belgelendirilir.'' hükmü kural altına alınmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Kütahya İli, ..... adresinde ..... isimli iş yerinin sahibi olan davacı tarafından, Tütün Mamülü İçilen İşyerine Ait Alan/Alanlara Sunum Uygunluk Belgesi Alınması ve Bu Yerlerin İşletilmesinde Uyulması Gerekli Hususlar Hakkındaki Tebliğin 4. maddesinde belirtilen ''mesafe uygunluk belgesi'' düzenlenmesi istemiyle 27/09/2019 günlü dilekçe ile davalı Kütahya Belediye Başkanlığı'na başvuruda bulunulduğu, Kütahya Belediye Başkanlığı'nca da başvuru üzerine gerekli incelemeler yapılıp, işyerine 55,80 metre mesafede ..... Pansiyonu olduğu, davacının nargile kafe olarak işletmek istediği işyerinin Tebliğ'de öngörülen asgari mesafe şartını sağlamadığı belirtilerek 03/10/2019 tarih ve E.15536 sayılı işlemle başvurusunun reddedildiği, bakılan davanın da bu işlemin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, her ne kadar İdare Mahkemesi'nce, nargilelik tütün mamulü içimi yapılan işyerine ait alan/alanlar için Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde kurulan Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı’ndan Nargilelik Tütün Mamulü Sunum Uygunluk Belgesi alınmasının zorunlu olduğu, davalı Kütahya Belediye Başkanlığı'nın Sunum Uygunluk Belgesi verilmesi konusunda yetkili olmadığı, bu nedenle davalının, kendisine yapılan başvuruyu doğrudan Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı’na göndermesi gerekir iken yetkisiz bir biçimde işlem tesis ettiği belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde; dava konusu işlemin Tütün Mamülü İçilen İşyerine Ait Alan/Alanlara Sunum Uygunluk Belgesi Alınması ve Bu Yerlerin İşletilmesinde Uyulması Gerekli Hususlar Hakkındaki Tebliğin 4. maddesinde belirtilen ''mesafe uygunluk belgesi'' düzenlenmesi işlemi olduğu, yukarıda ayrıntılı olarak yer verildiği üzere mesafe uygunluk belgesi verilmesi konusunda davacının işyerinin bulunduğu ve işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merci olan Kütahya Belediye Başkanlığı'nın yetkili olduğu, dolayısıyla olayda yetkisiz idare tarafından tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı, davacı tarafından açıkça Tebliğ'de öngörülen usullere uyularak nargile kafe olarak işletmek istediği işyeri için mesafe uygunluk belgesi düzenlenmesi istemiyle yetkili idare olan davalıya başvurulduğu, davalı Kütahya Belediye Başkanlığı tarafından da Tebliğ hükümlerinin verdiği yetkiye dayanılarak, davacıya ait işyerinin asgari mesafe şartlarını sağlamadığından bahisle mesafe uygunluk belgesi düzenlenmesi talebinin reddedildiği görülmektedir.
Bu durumda, uyuşmazlığın mesafe uygunluk belgesi düzenlenmesi işlemi olduğu ve yetkili idare olan Kütahya Belediye Başkanlığı'nca işlem tesis edildiği, ortada yetkisiz makamca tesis edilmiş bir işlem bulunmadığı açık olduğundan, işlemin hukuki denetimi yapılarak davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davanın yetki yönünden iptaline ilişkin idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu Kütahya İdare Mahkemesi'nin 02/06/2020 gün ve E:2019/700, K:2020/295 sayılı kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek davanın esası hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrasına göre kesin olarak 24/11/2020 gününde oy birliği ile karar verildi. (¤¤)